Wijk aan Zee wil aan zee blijven liggen

WIJK AAN ZEE - De bezoekster van hotel Sonnevanck in de Noordhollandse kustplaats Wijk aan Zee wordt bijna boos om de vraag. Natúúrlijk heeft ze meegedaan met de groepsfoto-actie tegen het plan om voor de kust een luchthaven aan te leggen. “Dat spreekt toch vanzelf; het gaat om ons eigen dorp.”

De bevolking van Wijk aan Zee liep zondag massaal uit om zich als vrolijk protest tegen de mogelijke 'dorpsvredebreuk' te laten fotograferen. Maar liefst tweeduizend van de 2 500 inwoners deden aan de actie mee. “Ik ben nog steeds verbaasd over die gigantische respons die is nog nooit zo groot geweest. De eensgezindheid is heel bijzonder; dat geeft je dubbele kracht”, stelt 'actieleider' Bert Kisjes van de actiegroep 'Laat de kust met rust' tevreden vast.

In het door hem bestierde hotel Sonnevanck, pal achter de duinen, zijn de sporen van de actie nog zicht- en hoorbaar. In een hoekje van de gelagzaal annex actiecentrum liggen papieren en ordners over de tafeltjes verspreid. Dorpelingen lopen in en uit om wat na te praten; in het hele dorp hangen nog de affiches achter de ramen van een vuist die een vliegtuig fijn knijpt.

Ingeklemd

Wijk aan Zee ligt sinds jaar en dag ingeklemd tussen het enorme Hoogovens-industriecomplex en een natuurgebied waar je alleen tegen betaling in mag. Vrijheid en ruimte zijn te vinden op het kilometers brede strand. Een geliefde plaats voor veel van de 2 500 inwoners van Wijk aan Zee en de tienduizenden toeristen die het dorpje het hele jaar door bezoeken.

Voor het strand en daarmee ook voor Wijk aan Zee is een nieuwe bedreiging opgedoemd in de vorm van de luchthaven in zee. Ingenieursbureau Lievense en baggerbedrijf Boskalis hebben een plan ontwikkeld om op een kunstmatig schiereiland voor de kust van Wijk aan Zee en Heemskerk 'Schiphol-IJpoort' aan te leggen: twee landingsbanen evenwijdig aan de kust op een afstand van 4,5 kilometer van het strand. “Er is ons gezegd dat we in Wijk aan Zee absoluut geen last zullen hebben. Daar geloof ik met overwegend westenwind dus niets van”, zegt Bert Kisjes.

Staande op het strand duidt hij aan waar Schiphol-IJpoort is geprojecteerd en waar de aanvliegroutes moeten gaan lopen. Ondanks de snijdende kou zijn meer mensen er voor een strandwandeling op uitgetrokken. Het is nogal onwezenlijk om je op deze vredige plek een grote luchthaven voor te stellen, verbonden met het vasteland door vierbaanswegen en een ondergrondse spoorlijn die dwars door duinen en natuurgebied lopen. “De wijdsheid van deze ruimte, daar walsen de techneuten gewoon overheen”, moppert Kisjes.

Vragen

Het gemeentebestuur van Beverwijk, waar Wijk aan Zee onder valt, laat zich diplomatieker uit over het plan Schiphol-IJpoort. Loco-burgemeester Jan Baas wil wel kwijt dat hij de actie in Wijk aan Zee “heel goed” vindt. Zo wordt immers duidelijk dat het niet alleen om de techniek gaat. Baggeraar Boskalis moet nog tekst en uitleg geven alvorens het Beverwijkse college een standpunt inneemt.

Loco-burgemeester Baas heeft “een hele lijst met vragen” voor Boskalis, waarbij de positie van Wijk aan Zee zeker aan bod zal komen. “Eerst was er sprake van dat de luchthaven voor IJmuiden zou komen; nu blijkt dat het om Wijk aan Zee en Heemskerk gaat. Als het plan werkelijkheid wordt, zou dat de doodsklap voor Wijk aan Zee als badplaats zijn. Dan wordt het Wijk aan de Lagune.”

Het schrikbeeld van een spookdorp heeft al voor veel commotie gezorgd. Wie zal er (behalve misschien vliegtuigspotters) nog voor z'n ontspanning naar Wijk aan Zee gaan als je bij wijze van spreken links de enorme Hoogovens-installaties ziet en rechts bulderende vliegtuigen. Daar willen de Wijk aan Zeeërs wel tegen in het geweer komen, ludiek en met argumenten. Zoals ze dat eerder hebben gedaan tegen plannen om op het strand een opslagplaats voor verontreinigd havenslib en elektriciteitscentrales te bouwen.

De provincie Noord-Holland heeft het plan voor een slibdepot op een laag pitje gezet. Tot het jaar 2003 moet de Averijhaven in IJmuiden voldoende capaciteit hebben om het verontreinigde slib uit het Noordzeekanaal en de haven van Hoogovens te bergen. Actievoerder Kisjes is er echter niet gerust op, zeker niet omdat ook in het plan Schiphol-IJpoort slibdepots zijn voorzien. 'Laat de kust met rust' ziet liever dat het slib wordt gereinigd. Dat is bestrijding bij de bron; opslag levert vroeger of later milieuproblemen op, stelt Kisjes.

Asterix

Wijk aan Zee laat zich graag vergelijken met het Gallische dorpje van de stripheld Asterix, dat zich hardnekkig en met succes blijft verzetten tegen het oppermachtig geachte Romeinse leger. Hotel Sonnevanck is sinds 1989 het middelpunt van acties zoals het massaal te koop zetten van huizen en het 'ontvoeren' van schaakstukken van het Hoogovens-schaaktoernooi. Ondanks de sjofele aanblik is Sonnevanck volgens Kisjes een van de bloeiendste zaken van Wijk aan Zee. Landelijk deed Kisjes in het najaar van 1994 van zich spreken door het organiseren van de 'Elf dwaze plannen-tocht'. Een actiekaravaan trok toen door Nederland om plannen zoals het slibdepot aan de kaak te stellen.

Van actie-moeheid is in Wijk aan Zee na zeven jaar nog geen sprake. Dat is volgens Kisjes zeker gedeeltelijk te verklaren uit de humor en lichtvoetigheid die in elke actie terug te vinden zijn, zonder af te dingen op het serieuze doel. “Je moet zo actievoeren dat het niet verzuurt. Als je zogezegd bestolen wordt, moet je ervoor zorgen dat ze niet ook je humeur stelen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden