Reportage

Wijdbeens achterop is te sexy voor Atjeh

Een Atjeeër vervoert zijn familie per brommer. De vrouw zonder hoofddoek zit zoals het bestuur van Lhokseumawe het graag ziet. Beeld reuters

"Het is op zich een goede regel, maar ik kan gewoon niet met de benen aan één kant achterop de motor zitten", zeggen twee vrouwen die met veel tassen op een motor door Lhokseumawe rijden. "We hebben net boodschappen gedaan en ik ben bang dat ik er dan vanaf val."

Voor de burgemeester van de stad in de Indonesische provincie Atjeh is de veiligheid van minder zorg. Hij bepaalde in januari dat vrouwen niet langer schrijlings achterop tweewielers mogen zitten, alleen nog in amazonezit, met de benen aan een kant. De maatregel heeft in Indonesië tot veel ophef geleid. Vooralsnog gaat het alleen om een advies, zegt de burgemeester, maar het Indonesische ministerie van binnenlandse zaken in Jakarta wil de regel terugdraaien.

Atjeh is een vrome islamitische provincie en de enige in Indonesië waar de sharia geldt. Die werd ingevoerd na de tsunami van eind 2004, toen een vredesakkoord werd gesloten met de rebellenbeweging Gam. Atjeh kreeg autonomie en voerde steeds meer islamitische leefregels in, die lokaal sterk kunnen verschillen.

Geen toelichting
De burgemeester van Lhokseumawe wil, mogelijk door de commotie rond zijn plan, geen toelichting meer geven. Tot drie keer toe zegt hij een afspraak af. De locoburgemeester zegt ook niets omdat hij, volgens een medewerker, niet weet wat hij moet antwoorden.

"Het is misschien raar dat vrouwen niet wijdbeens achterop de motor mogen zitten. Nergens ter wereld zal dat zo zijn, maar het hoort bij de cultuur van Atjeh", zegt de voorzitter van de gemeenteraad van Lhokseumawe. Hij is van dezelfde politieke partij als de burgemeester. "Het is te sexy als vrouwen wijdbeens achterop de motor zitten. Als ze ook nog een strakke broek dragen, zie je misschien een deel van hun rug of ondergoed. Maar het is een advies, vrouwen die zich er niet aan houden, worden niet gestraft."

Velen zitten dan ook nog altijd schrijlings achterop, vooral vanwege de veiligheid. "Ik ben bang dat mijn rok tussen de wielen komt", zegt de 28-jarige Sari. "Ik ga nu wijdbeens zitten omdat het veilig is, maar als het moet, gooi ik mijn benen één kant op." Ze steunt de sharia in Atjeh wel. "Zonder die regels zou iedereen aan vrije seks doen en allerlei wetten overtreden. We moeten onze leiders volgen."

"Dat is geen islam"
Een andere vrouw is kritischer: "Het is niet menselijk om iets te verbieden als de veiligheid in gevaar komt, dat is geen islam". Zij is een keer van de motor gevallen omdat ze met de benen aan één kant zat. "Ze mogen niet uit naam van de islam de bewegingsvrijheid van vrouwen beperken."

De Atjese sharia is tweeslachtig. Politieke partijen gebruiken haar omdat ze weten dat ze daarmee stemmen trekken, maar intussen lijkt iedereen in Atjeh z'n gang te gaan. Tijdens het vrijdagmiddaggebed moeten koffiehuisjes en restaurants gesloten zijn, omdat iedereen moet bidden. Maar veel zaken doen de luiken dicht, terwijl de klanten kunnen blijven zitten.

Jonge stellen zitten gewoon op afgelegen plaatsen aan het strand of in een park, totdat ze worden weggestuurd door de shariapolitie. Rijke mensen hebben helemaal geen last van de shariapolitie omdat ze die afkopen, zeggen veel mensen. In de provincie is zelfs een discotheek met banken in donkere hoeken, waar mannen en vrouwen elkaar kunnen ontmoeten en ook zonder probleem alcohol kunnen drinken. Mannen betalen acht euro entree, vrouwen vier, en een biertje kost zo'n zes euro.

"Verbaal geweld en soms ook fysiek"
"De sharia is vooral onderdrukkend voor vrouwen", zegt Evi Zain van een vrouwenorganisatie. "Als de shariapolitie in actie komt, is het bijna altijd gericht op hoe vrouwen gekleed zijn. Ze hoeven niet te controleren, vrouwen in Atjeh weten wel hoe ze gekleed moeten gaan. Er is vooral veel verbaal geweld en soms ook fysiek."

Ze noemt het verbod op schrijlings achterop zitten belachelijk. "De burgemeester is gewoon op zoek naar sensatie", zegt Zain. "Tegen de vrouwen in Lhokseumawe zou ik willen zeggen: houd je er niet aan, vecht er tegen."

Steniging als straf voor overspel afgeblazen
Het parlement van Atjeh bepaalde in 2009 al dat ook steniging als straf voor overspel zou worden ingevoerd, maar dat is vorige week door de gouverneur van de noordwestelijke Indonesische provincie ongedaan gemaakt, zo meldde de Jakarta Globe.

Andere lijfstraffen, zoals stokslagen, blijven wel mogelijk. Die kunnen worden uitgedeeld als vrouwen in het openbaar geen hoofddoek dragen of een strakke spijkerbroek aan hebben. Ook mogen mannen en vrouwen niet samen op een afgelegen plaats zijn, omdat dat een slecht voorbeeld voor anderen zou zijn.

Elke stad kan zijn eigen regels invoeren. Er is shariapolitie die controleert of iedereen zich aan de plaatselijke zeden en moraal houdt. Wie gesnapt wordt, kan minimaal een aantal preken verwachten over hoe je een goede moslim moet zijn.

 
Stad in islamitische regio Indonesië schrijft vrouwen voor in amazonezit te zitten
Beeld Trouw
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden