’Wij willen opkomen voor het gezin’

Neutraal of niet? Tegenstanders van het congres vermoeden een link met de anti-abortusbeweging, zoals die hier actievoert in Amsterdam, afgelopen december. (FOTO ANP)

Het ’World Congress of Families’, dat vandaag begint in Amsterdam, wordt intolerantie verweten. Is dat terecht? En zijn de tegenstanders toleranter?

Het was scherp opgemerkt van de verslaggever van het Nederlands Dagblad: de organisatoren van het World Congress of Families, dat vanaf vandaag drie dagen lang plaatsvindt in de Amsterdamse Rai, benadrukken graag dat ze ’religieus neutraal’ zijn en dat hun – behoudende – opvattingen over huwelijk en gezin niet theologisch gemotiveerd zijn. Maar wacht, prijkte daar op de revers van Larry Jacobs, de internationaal voorzitter van het World Congress, niet een speldje van de VBOK, de Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind?

Vooruit, dat is strikt genomen geen christelijke organisatie, maar de banden met ’klein rechts’ in politiek en kerk zijn warm, en dan stáát zo’n speldje ergens voor. Toch?

Dat is nou typisch Nederlands, vond Jacobs, om mensen zo in een hokje te plaatsen. En als hij nu zelf de VBOK een warm hart toedraagt, dan zegt dat nog niets over waar het World Congress voor staat. Maar, vooruit: „Alle bij ons aangesloten groepen hebben respect voor het menselijk leven, respect voor kinderen – of dat nu leven vanaf de conceptie is of niet, dat verschilt.”

Ook buiten het speldje op de revers van de voorzitter doen de pogingen om de neutraliteit van het World Congress of Families te benadrukken geforceerd aan. Larry Jacobs is bestuurslid van het Howard Center for Family, Religion & Society in Rockford, Illinois. Dat draagt uit dat ’het natuurlijke menselijk gezin’ door de Schepper is ingesteld, en van essentieel belang is voor een goede samenleving.

Jacobs is een graag geziene gast in de conservatief-christelijke Amerikaanse media, van het katholieke Ave Maria Radio tot de radioprogramma’s van Focus on the Family, een van de bekendste rechts-evangelicale organisaties van de VS, die ten strijde trekt tegen abortus en euthanasie.

Op haar website heeft het Howard Center een lijstje gepubliceerd van de mooiste en de ergste gebeurtenissen van 2008. Eén van de mooiste was de kandidatuur van gouverneur Sarah Palin voor het vicepresidentschap: „Deze vrouw is uitgesproken pro-life en pro-family. Deze moeder van vijf kinderen, onder wie een met het syndroom van Down, is de verpersoonlijking van de waarden van het gezin.” Dat Palins dochter ongehuwd zwanger was, meldt het Howard Center niet.

Gelet op de sympathie voor Sarah Palin, laat zich raden wat Larry Jacobs en het Howard Center de akeligste gebeurtenis van 2008 vonden: de verkiezing van Barack Obama tot president van de VS. Hij zou ’dogmatisch pro-abortus’ zijn en ’tegen het traditionele huwelijk’.

Ook de drie Nederlandse leden van het organisatiecomité van het driedaagse congres in Amsterdam zijn moeilijk ’religieus neutraal’ te noemen. Om de kosten voor het congres terug te verdienen hielden ze een ’sponsordiner’ in Putten, waar de bezoekers voor 125 euro per persoon konden genieten van ’een heerlijke avond’ op kasteel De Vanenburg, met ’verfijnde gerechten, klinkend kristal en glanzend tafelzilver’. De locatie was belangeloos ter beschikking gesteld door Jan Baan, ict-ondernemer en reformatorisch boegbeeld.

Ook zijn de drie Nederlandse organisatoren actief voor behoudend christelijke hulp- en ontwikkelingsorganisaties.

Simon Polinder van het organisatiecomité moet ervan zuchten. „Het gebeurt de hele tijd. Iedereen probeert ons te duiden, in een hokje te stoppen. Maar wij vertikken het om ons ideologisch in te laten kleuren. Tegen iedereen die dat doet zou ik willen zeggen: kom naar ons congres, luister naar wat we te zeggen hebben, en organiseer zelf ook maar een congres als je het niet met ons eens bent.”

De bijeenkomst in Amsterdam is de vijfde editie van het World Congress of Families. Eerdere edities vonden plaats in Praag, Genève, Mexico-Stad en Warschau. Volgens Polinder – die als promovendus in Groningen onderzoek doet naar de rol van religie in internationale betrekkingen – is het aan een sterke promotiecampagne te danken dat ditmaal Amsterdam de eer te beurt viel. „De verkiezing was vorig jaar tijdens een bijeenkomst in Washington. Het Nederlands bureau voor toerisme in New York heeft Nederland en Amsterdam van harte aanbevolen. Dat ons land een minister van jeugd en gezin heeft, maakt het zeer geschikt voor een congres over family values.”

De vorige congressen trokken enkele duizenden bezoekers. Hoeveel er nu komen is volgens Polinder niet exact duidelijk, maar alle Tweede Kamerleden en alle kerkenraden in Nederland hebben een uitnodiging ontvangen.

Toch lijkt de keuze voor Amsterdam saillant, in veel landen heeft de stad met zijn gay pride en zijn Wallen de reputatie van Sodom en Gomorra.

„Dat weet ik”, zegt Polinder. „Maar ik zou de deelnemers aan het congres gerust meenemen naar de Amsterdamse binnenstad.”

In een filmpje dat Polinder op internet heeft gezet, zegt hij dat hij ’trots’ is op Amsterdam. Medeorganisator Evert Jan Brouwer – voorheen beleidsmedewerker van de SGP in de Tweede Kamer – zegt in een promotiefilmpje dat er ook genoeg positieve zaken over Nederland te melden zijn. Neem de oproep van FNV-voorzitter Agnes Jongerius, vorig jaar in Trouw, om eerder kinderen te krijgen. „Dat is uniek voor een liberaal land”, zegt Brouwer.

Die ontwikkelingen, gaf Larry Jacobs in het Nederlands Dagblad toe, verschillen nogal van het beeld dat ook hij van Nederland heeft. „Dat er een groot red light district is, dat je hier als homoseksueel kunt trouwen, dat je alle mogelijke soorten drugs kunt gebruiken. Het is het Las Vegas van Europa.”

Nadat het Nederlandse organisatiecomité vorige maand de komst van het congres naar Amsterdam bekend maakte, kwamen er al vrij snel protestacties op gang.

Tweede Kamerlid Boris van der Ham van D66 stelde Kamervragen over de geplande openingsrede van minister Rouvoet op het World Family Congress. Van der Ham maakte zich zorgen dat Rouvoet onvoldoende de confrontatie zou aangaan met de op het congres aanwezige conservatieve organisaties, die zich volgens hem bijzonder fel afzetten tegen homoseksuele relaties, alleenstaande ouders, voorbehoedsmiddelen en zelfsbeschikking rond zwangerschap en levenseinde.

Een soortgelijke zorg werd uitgesproken door de ’Catholics for Choice’, een groepering die zegt te behoren tot „de overgrote meerderheid van katholieke gelovigen die het oneens zijn met de standpunten van het Vaticaan over seks, huwelijk, moederschap en gezinsleven”.

Deze groepering vindt dat de visies die op eerdere edities van het World Congress naar voren werden gebracht indruisen tegen de Nederlandse traditie van tolerantie.

En ongeacht wat minister Rouvoet zou zeggen, enkel zijn aanwezigheid zou een blijk van steun zijn „aan het soort ideeën die leidden tot de dood van Pim Fortuyn en Theo van Gogh.”

Ook trokken enkele uitgenodigde sprekers zich terug uit het programma van het World Congress, onder wie biopsychologe en Trouw.nl-columniste Martine Delfos. Zij wensten niet geassocieerd te worden met de standpunten van het Howard Center dat verantwoordelijk is voor het World Family Congress.

Simon Polinder betreurt de gang van zaken, zegt hij. „Het is een profetie die zichzelf vervult. Vooraf wordt gesuggereerd dat wij een bepaalde ideologische kleur hebben, terwijl we sprekers van allerlei achtergronden hadden uitgenodigd. Als sprekers met meer liberale opvattingen zich terugtrekken, blijven de meer behoudende over. Dan heb je inderdaad een orthodoxe kleur gekregen.”

Waren Kamervragen en sprekers die afzeggen nog tamelijk onschuldig ongemak, Polinder zegt ’verbijsterd’ te zijn door reacties van onder meer de Autonome Feministische Actie. Die organiseerde vorige maand een ’mobilisatie’ tegen het ’antifeministische en homofobe’ World Congress.

Recentelijk werden bij het organisatiebureau dat Polinder en zijn medeorganisatoren in de arm hadden genomen de muren beklad. Op de gevel stonden in zwarte verf leuzen als ’Pro Choice’ en ’Christenfundi’s rot op’.

Eind vorige week verscheen er een persverklaring ondertekend door onder meer de Autonome Feministische Actie, QueerNL en het Transgender Netwerk Nederland, waarin een ’tegengeluid’ tegen het World Family Congress wordt aangekondigd. „Wij roepen anderen die ook staan voor de vrijheid van de mens op met ons mee te doen.”

Wat precies de bedoeling is, wilde een woordvoerder van de samenwerkende organisatie gisteren niet zeggen. „U kunt ervan verzekerd zijn dat wij maandagochtend bij de opening een poging zullen doen om bij de ingang een tegengeluid te laten horen.”

Simon Polinder: „Het is al zeker een half jaar aan de gang. Het begon ermee dat er privé-informatie over ons op het internet werd gezet. Toen hebben we besloten er geen aandacht aan te besteden, maar nu er schade aangericht is bij een van onze zakelijke partners is de maat vol. Wij hebben aangifte gedaan.”

Bovendien begrijpt Polinder de protesten niet. „Het congres gaat niet over homoseksualiteit. Ja, over abortus wordt wel gesproken. Veel organisaties die aan ons congres deelnemen zijn van mening dat een gezin begint zodra conceptie plaatsvindt of zodra er sprake is van een zichtbaar kind. Maar wij willen niemand zijn vrijheden afnemen. Er wordt van ons gezegd dat wij intolerant zouden zijn en banden hebben met gewelddadige organisaties. Maar wie gebruikt hier geweld?”

Nu ja, verzucht Polinder, het congres blijft in ieder geval niet onopgemerkt. „Wij willen opkomen voor het gezin, dat is voor iedereen in de samenleving van belang. Blijkbaar is Nederland daar nog niet klaar voor. Dat is een gemiste kans. Maar het is ook een uitdaging om dit congres te houden in een stad die het niet in alles met ons eens is.”

Organisator Simon Polinder: 'verbijsterd over sommige reacties'. (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden