'Wij willen geen nucleair kerkhof'

De 7000 inwoners van het Italiaanse kustplaatsje Scanzano Jonico hadden het redelijk voor elkaar, dachten ze. Ze genoten van de ongerepte natuur van hun zuidelijke regio Basilicata, ze verbouwden er hun aardbeien, ze zagen steeds meer toeristen naar hun streek komen en waren dik tevreden. Totdat hun rust ruw werd verstoord door een beslissing van de regering in het verre Rome. Bij Scanzano Jonico moet een ondergrondse opslagplaats komen voor al het radioactieve afval van heel Italië.

Dat levensgevaarlijke spul wordt nu nog op tientallen verschillende plaatsen bewaard. Het gaat om zeer radioactief materiaal dat onder meer afkomstig is van de kerncentrales die halverwege de jaren tachtig werden gesloten. De bergplaats moet ruimte bieden aan zo'n 80000 kubieke meter afval. De huidige, provisorische opslagplaatsen zijn volgens de regering niet veilig genoeg nu de dreiging van terroristische aanslagen is toegenomen.

Scanzano Jonico is volgens regeringsadviseurs de meest geschikte plek voor zo'n ondergrondse opslagplaats. Geen aardbevingsgevaar, geen overstromingen en ver van een dichtbevolkt gebied. Bovendien blijkt Scanzano een ideale bodem te hebben. Onder een laag klei van 700 meter bevindt zich een laag zout van 200 meter diep. Daar moet de opslagplaats gebouwd worden. Eronder zit weer klei. ,,Hier kan het radioactieve afval voor tienduizenden jaren liggen en zal het geen gevaar voor mens en milieu opleveren'', zegt de generaal die de plaats heeft uitgezocht.

De bewoners van Scanzano en omgeving geloven daar niets van. Ze vrezen dat ze ziek zullen worden, dat de toeristen voortaan weg zullen blijven en dat niemand hun aardbeien meer zal kopen. Daarom protesteren ze al dagenlang. Ze blokkeren treinstations en tientallen wegen, ze demonstreren voor het gemeentehuis met zelfgemaakte doodskisten en hebben een permanent bewaakt tentenkamp gebouwd bij de plek des onheils. ,,Hier geen nucleair kerkhof!'', roepen ze. De linkse president van Basilicata staat achter ze. Hij wil naar het Constitutionele Hof stappen, laten aantonen dat er wel degelijk sprake is van aardbevingsgevaar en de hele regio nucleair-vrij verklaren. Dat wil zeggen dat er in Basilicata geen radioactief materiaal vervoerd mag worden, laat staan opgeslagen.

Rome zit nu met de kwestie in de maag. Het protest haalt elke dag de landelijke media. Ook de naburige regios Apulie en Calabrie beginnen zich te roeren. De burgemeesters van Scanzano Jonico en omringende gemeentes dreigen met een hongerstaking. Het kabinet probeert de boel te sussen door te zeggen dat de bewuste plek nog eens extra bestudeerd zal worden en dat er ook nog eens gezocht zal worden naar een alternatief. Maar de minister van milieu, Altero Matteoli, vindt dat zijn regering voet bij stuk moet houden. ,,Denkt U dat als we het afval in een andere regio zouden opbergen, de bewoners van die regio wel akkoord zullen gaan?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden