WIJ WILLEN EEN BEPAALD PUBLIEK: GEEN KAMPEERDERS

De tijd is voorbij dat landgoedeigenaren in Nederland van hun familiebezit konden leven. Dus moet de adel arbeiden, bijvoorbeeld op het moment dat gewone Nederlanders op vakantie gaan. Een serie over kamperen bij de baron. Deze keer landgoed 't Zelle van baron Van Dorth tot Medler. Landgoed 't Zelle, Sarinkdijk 21, Hengelo (Gld. ). Tel. 05753-7346.

Mevrouw Van Dorth tot Medler, gekleed in spijkerbroek en trui, ontvangt me in haar kantoor. Ze is niet van adel, zegt ze, maar wel getrouwd met de baron. En alsof ze mijn gedachten kan lezen steekt ze meteen van wal: “Mensen denken misschien dat wij hier op een groot landhuis de baron spelen, maar wij moeten even hard werken als iedereen die een eigen bedrijf heeft. Wij exploiteren 180 hectare bos, 140 hectare cultuurgrond en natuurlijk het bungalowbedrijf. Dat bestaat uit zes verbouwde boerderijen, een boswachterswoning en vier Finse bungalows, en mijn echtgenoot, de baron junior, doet het boerenbedrijf. Samen met twee personeelsleden hebben wij daar een full-time betrekking aan.”

Mevrouw en de baron wonen in de boerderij. Een landhuis blijkt gelukkig niet te ontbreken. Dat komt toe aan de oude baron: haar schoonvader. Zij is in spijkerbroek, en de baron senior voldoet schijnbaar ook niet aan het clichebeeld. “Als u een oude ineengedoken man op een trekker ziet rijden, dan is het de baron. Tachtig jaar inmiddels, maar nog steeds actief. Hij is altijd een bekende figuur geweest hier in De Achterhoek. In de jaren vijftig werkte hij al met machines op het land, dat was uniek voor een man van adel.”

Trots vertelt mevrouw Van Dorth tot Medler dat 't Zelle altijd een boerderij is geweest; dat is heel iets anders dan een adellijk goed. “Mijn schoonvader boert, mijn man boert, en ook onze zoon geeft blijk van liefde voor het vak. Drie generaties van lange mannen met enorme handen die hier eeuwig aan het werk zijn. Echte buitenmannen.”

Behalve boer is baron senior ook degene die het initiatief genomen heeft om vakantiewoningen te beginnen. De vroegere boerderijtjes voor het personeel kwamen beschikbaar doordat hij de veeteelt afstootte. De baron bleek een vooruitziend man. “Hij was in voor nieuwe dingen. Natuurlijk sloeg hij de plank ook wel eens mis. De kippenfarm en het fokken van chinchilla's liepen uit op een debacle, maar met de bungalows zat hij goed. In 1942 begon hij er al mee.”

Mevrouw en baron Van Dorth tot Medler - de nieuwe generatie - runnen nu het hele bedrijf. In 1987 besloten zij tot een grootscheepse renovatie van de bungalows. De boerderijen zijn behoorlijk comfortabel. De prijs is ernaar. “Wij willen een bepaald publiek. Daarom zijn we ook nooit een camping begonnen”, vertrouwt mevrouw me toe.

Rust is gegarandeerd doordat de boerderijen ver van elkaar af liggen in de bossen. Als het weer goed is, noodt het natuurbad tot een duik. Wandelen en fietsen kun je altijd. Ietwat amateuristisch oogt een briefje dat de bezoeker meekrijgt om de gas- en elektrastand op in te vullen. Bij vertrek moet het bedrag worden afgerekend. Een aardige mevrouw komt de laatste dag aan de deur en int een beetje beschaamd de vijfenveertig gulden schoonmaakkosten.

De vernieuwing op landgoed 't Zelle blijft niet beperkt tot renovatie van bungalows. Binnenkort is er een heuse golfbaan. De barones vertelt dat de aanleg ervan heel wat voeten in de aarde heeft gehad: “In 1987 overleed een van de pachtboeren. Hij had geen opvolging, waardoor de boerderij en twaalf hectare grond beschikbaar kwamen. De situatie van de akkerbouw was onzeker, dus daarin wilden wij niet verder investeren. Vrienden attendeerden ons erop dat het stuk land uitermate geschikt was voor een golfbaan, en we besloten toen de gok te wagen. Daarmee begon een eindeloos gedonder over het verkrijgen van vergunningen. Zes jaar duurde het gekrakeel met plaatselijke overheden en boeren uit de buurt. Het leverde ons een forse schadepost op, maar nu is het oefengedeelte eindelijk klaar. Komend voorjaar is de opening.”

De oude baron

Mevrouw Van Dorth laat me weten dat de oude baron een half uur van zijn tijd heeft ingeruimd om mij te ontvangen. Stipt om 09. 00 uur dien ik aanwezig te zijn. De baron roept me als ik de trappen van het landhuis bestijg. Of ik maar even in zijn kantoor wil komen in het koetshuis. Niks landhuis . . . De baron, rijzig, gekleed in groen jagerskostuum, ziet tegen onze afspraak op. “Ik spreek niet zo graag meer met journalisten, sinds er laatst een was die alleen maar over de rijkdom van zo'n groot huis en landgoed wilde praten. Toen ik duidelijk probeerde te maken dat de boktor in het dak zat, en ik die reparatie feitelijk niet kon betalen, snapte die vent daar geen snars van.”

Goed, de adel is dus niet rijk meer. Maar de adelstand, hoe is het daarmee gesteld in Nederland? De baron vertelt nuchter: “De afgelopen vijftig jaar is niemand meer in de adelstand verheven. Door 'vrijheid en gelijkheid' zijn veel tradities verdwenen. Ik heb niet zo'n last van die teloorgang. Wij behoren tot de kleine groep van de Maltheser orde. Vroeger was het ondenkbaar dat je met leden van de protestantse adel omging, nu gaan we samen op jacht en organiseren activiteiten.” De baron heeft er ook geen moeite mee dat zijn zoon is getrouwd met een niet-adellijke vrouw. “Mijn vrouw vond het diep in haar hart misschien wel jammer, maar zei dat vers bloed geen kwaad kon, want binnen de kleine Maltheser orde is veel onderling getrouwd.”

Hoe staat het met de toekomst van 't Zelle? Volgens mevrouw Van Dorth tot Medler kan er nog niet 'op de lauweren worden gerust': “De financiele situatie van de landgoedeigenaren is heel erg verslechterd. Vooral de kosten van onderhoud rijzen de pan uit. Dat geldt niet alleen voor de huizen, maar ook voor de grond. Natuurmonumenten, Landschappen en Monumentenzorg worden zwaar gesubsidieerd door de overheid. Wij kunnen ook subsidie aanvragen, maar dat is een langdurige en ingewikkelde procedure. Voor 't Zelle is het doorslaggevend dat de golfbaan niet op een mislukking uitdraait, want dan staat het faillissement aan de deur. Natuurlijk kunnen wij ons totale bezit verkopen. Dat zal een behoorlijk bedrag opleveren, maar het is de bedoeling dat de familie Van Dorth nog generaties lang zal wonen en werken op 't Zelle.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden