'Wij projecteren onze ideeën over pijn op dieren'

Afgevaardigden van de Joodse gemeenschap volgen de stemming over het wetsvoorstel van Marianne Thieme over het onverdoofd ritueel slachten. Beeld anp
Afgevaardigden van de Joodse gemeenschap volgen de stemming over het wetsvoorstel van Marianne Thieme over het onverdoofd ritueel slachten.Beeld anp

INTERVIEW - "Nu het onverdoofd ritueel slachten verboden is, zou je al het slachten moeten verbieden." Dit stelt de filosoof René ten Bos, die in zijn boek 'Het geniale dier' de scheidslijn tussen mens en dier onderzoekt.

"Ik heb een bureaulade vol onderzoeken waaruit blijkt dat dieren bij slacht enorm lijden. De situatie bij onverdoofd slachten is niet aannemelijk veel slechter dan bij verdoofd slachten."

Waarom dan toch deze hele heisa?

"De politiek wil de laatste jaren steeds meer morele beslissingen nemen. Er heerst in de samenleving nu kennelijk een moreel ongenoegen over hoe wij met dieren omgaan. Dat wil de politiek vertalen. Maar hoe? De bio-industrie aanpakken? Dat gaat niet - nog niet. Laten we dan maar het punt van de onverdoofde slacht verwezenlijken.

"Naar mijn idee is het een verkeerde wending als de politiek zich steeds nadrukkelijker op het morele pad begeeft. In een samenleving bestaat er een constante kruisbestuiving van morele ongenoegens. Die opvattingen botsen met elkaar, reageren op elkaar, en jagen verandering aan. Daar moet de politiek op durven vertrouwen.

"Wereldwijd groeit de vleesconsumptie zeker tot 2050. De cijfers daarover zijn overweldigend, en de zorg daarover is even groot, omdat de vleesindustrie allesbehalve een duurzame industrie is. De vleesindustrie is in Nederland schadelijker voor het milieu dan alle auto's die we rondrijden. Maar als wij Nederlanders ons ongenoegen uiten over de bio-industrie door minder vlees te kopen, verandert die industrie in no time."

De Kamer heeft zich nu over onder meer runderen gebogen. Geldt wat nu voor runderen is afgesproken ook voor muizen, ratten, kippen?

"Ja. Gelijke monniken, gelijk kappen. Als politici in Nederland zo'n hekel hebben aan dierenleed, en kennelijk zo goed weet wat lijden bij dieren betekent, dan zou je slachten volledig moeten verbieden."

U klinkt nu cynisch.

"Natuurlijk. Deze wet is een gevolg van antropocentrisch denken. Wij projecteren onze ideeën over pijn op dieren. Omdat wij het prettig vinden verdoofd onze kiezen te laten trekken, denken we dat het beter is verdoofd geslacht te worden."

Dat is niet zo?

"Dat weten we niet. Kunnen wij anders dan antropocentrisch denken? Waarschijnlijk niet. Er is een onoverkomelijk probleem: de ontoegankelijkheid van het bewustzijn van het dier. Het dier kan namelijk niet praten."

Toch beweert u dat dieren net zo lijden bij onverdoofde als bij verdoofde slacht.

"Het is bewezen dat dieren pijn lijden, maar we hebben geen idee of dit lijden in de buurt komt van ons lijden. Wij schrijven termen als lijden en pijn toe aan andere zintuiglijke wezens dan de mens. Maar ik betwijfel of we pijn dan dezelfde betekenis kunnen geven als die voor ons mensen heeft."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden