'Wij gaan nu brutaal de barricade op'

Familie is verplicht om vier uur in de maand mee te helpen in verpleeghuizen van Vierstroom in Gouda

INTERVIEW | MAAIKE VAN HOUTEN

In de zestien verpleeg- en verzorgingshuizen van zorgorganisatie Vierstroom in Gouda zijn 1700 vrijwilligers actief. Maar dat is niet genoeg, zegt directeur Jeroen van den Oever. Op twee locaties worden familieleden van nieuwe bewoners verplicht om vier uur in de maand te helpen. Koffiedrinken, een praatje maken, ogen en oren zijn als de verzorgende er even niet is. De proef begint in de herfst en de verplichting geldt alleen voor nieuwe cliënten.

Hoe komt u aan die vier uur?
"Vier uur is een dagdeel. Dit is realistisch, vier uur hoeft voor niemand onoverkomelijk te zijn. Het kan ook in het weekeinde, dus het is haalbaar voor mensen met een volle baan. De traditionele mantelzorger doet al veel meer dan die vier uur per maand. Dit is voor diegenen die niks doen, of heel weinig."

Is er onvoldoende zorg in uw tehuizen?
"Op het gebied van de verzorging en de verpleging gaat dat nog steeds goed, maar bij het welzijn zien we hiaten. Op een groep van zeven à acht bewoners is er 's middags één verzorgende. Als die een cliënt naar het toilet helpt, zijn de anderen alleen. Dat vinden we onacceptabel. Familie zou dan uitkomst kunnen bieden. Het gaat om de vraag welke verantwoordelijkheid we nemen voor onze ouderen. Als moeder nog ziek thuis is, is het logisch om haar aandacht te geven, waarom doe je dat ook niet in het verpleeghuis?"

De vereniging van mantelzorgers, Mezzo, is tegen de proef, omdat de hulp verplicht wordt.
"Ja, maar kijkt u ook naar de seniorenbond Anbo, die is juist voor. Het is duidelijk dat het taboe is om van familie te eisen dat ze een bijdrage leveren. Ik vind dat het uiteindelijk moet, de verzorgingsstaat is niet meer toereikend om al die zorg te financieren. Er wordt al heel veel gedaan in verpleeghuizen. Het is eerlijker dat nu aan álle families wordt gevraagd wat te doen."

Maar er zijn ook mensen zonder kinderen, of de kinderen wonen ver weg, of ze zien elkaar niet meer. Wat doet u met die bewoners?
"Het komt bijna niet voor dat mensen helemaal geen mantelzorgers hebben. Maar als dat wel zo is, moet je daar wat op bedenken, daar is de proef ook voor bedoeld. Er zijn mensen die zeggen: dan storten zij maar honderd euro voor de Stichting Vrienden van Vierstroom, een potje waaruit extra's worden betaald. Maar dan krijg je weer de discussie dat rijke mensen zo onder de eis uit kunnen komen."

En als er echt niemand te vinden is die wil tekenen voor die vier uur per maand?
"Dan komt het spannende punt voor politiek en zorgverzekeraars, of wij bijvoorbeeld voorrang mogen geven aan iemand die lager op de wachtlijst staat, maar van wie de familie wel die vier uur wil helpen, boven iemand die niet aan die eis kan voldoen. Of dat we mogen zeggen dat mensen maar een ander tehuis moeten zoeken. In de proef werken we sowieso niet met sancties. Het is een vaag gebied, maar we willen ons niet laten weerhouden door alle vragen. We gaan een keer brutaal op de barricade staan."

Everina (66) met haar moeder van bijna 90: Ik ga hier niet met mijn armen over elkaar zitten
"Mijn moeder zit hier nu bijna twee jaar, ze woont met zes mensen op een afdeling. Ik kom hier minimaal een keer in de week, soms twee keer. We wandelen, we lezen wat, ik was voor haar. Ik doe ook dingen voor de anderen. Het personeel is druk bezig, de ene bewoner heeft zin in drinken, de ander wil een boekje lezen, ja, dan ga je niet met je armen over elkaar zitten. Die vier uur in de maand haal ik makkelijk, ik zou nog meer kunnen doen, ik vind het best gezellig. Een verplichting is voor mij geen probleem, maar ik kan me voorstellen dat dat voor anderen wel lastig is. Ik had het er vanochtend nog met mijn zus over, waarom verplichten ze werklozen eigenlijk niet hier te helpen?"

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden