'Wij burgers zijn de echte soldaten van Turkije'

reportage | Na de mislukte coup feest Istanbul uitbundig. Naast opluchting is er ook vrees.

Honderdduizenden Turken gaven dit weekeinde gehoor aan de oproep van de regering om de straat op te gaan en hun steun te betuigen aan de overheid. Onder meer zaterdagavond werden pleinen en boulevards overspoeld door een uitzinnige massa feestvierende mensen. Ook achtergelaten tanks en militaire voertuigen werden door juichende Turken beklommen. Turkse vlaggen zover het oog reikte, en het oorverdovende lawaai van toeterende auto's vermengde zich met de religieuze slogans die de strijdkreten van de AKP-regering zijn geworden.

Het mislukken van de coup was deels te danken aan de AKP-loyalisten die vrijdagnacht in groten getale de coupplegers op de straten en pleinen confronteerden. Enkele tientallen burgers kwamen hierbij om het leven, maar in de meeste gevallen wisten de ongewapende burgers de soldaten snel te overmeesteren.

"Uiteraard ben ik de straat op gegaan nadat ik de oproep van onze president hoorde", vertelt de 63-jarige Abdullah Usta, een horlogemaker uit Göztepe, een conservatieve wijk in het Aziatische gedeelte van Istanbul. Op vrijdagavond stond hij opeens oog in oog met de soldaten die het op zijn president hadden gemunt. "Ik heb foto's van mijn buurtgenoten die bovenop een tank staan te dansen!", vertelt hij met een trotse glimlach op zijn gezicht. "Wij zijn de échte soldaten van Turkije, en we hebben onze president geholpen het land te beschermen tegen die verrader van een Gülen."

Voor veel Turken bestaat er weinig twijfel wie er achter het complot zat. Dat kan er maar één zijn: Fethullah Gülen, een islamitische prediker en oud-bondgenoot van Erdogan. Nadat hun vriendschap enkele jaren geleden op de klippen liep, is Gülen door de Turkse staatspropagandamachine tot volksvijand nummer één verklaard.

Niet iedereen gelooft de beschuldigingen van de regering-Erdogan richting Gülen. In een café om de hoek van het Taksimplein legt Paia Vedadi, 34, uit dat hij zo zijn twijfels heeft. "Het lijkt verdacht veel op doorgestoken kaart", zo geeft hij te kennen. "Na deze coup zal het niet moeilijk zijn voor Erdogan om de politiek nog meer naar zijn hand te zetten", aldus Vedadi. In welke zin? "Meer controle over de bevolking. Meer autoritair. Meer dictatoriaal", geeft hij somber te kennen. "Die man is nu de koning!" voegt een klant toe vanuit de andere kant van het café, doelend op Erdogan.

Voor een 30-jarige ambtenaar op het ministerie van onderwijs, die om veiligheidsredenen niet met haar naam in de krant wil, zit de schrik er goed in. Geweerschoten hielden haar en haar familie de hele nacht wakker, en nadat een straaljager pal boven haar appartement door de geluidsbarrière knalde heeft ze zich enkele uren in de kelder verscholen.

"Maar de kogels zijn niet waar ik het meest bang voor ben", vertelt ze aan de telefoon. "Het zijn die duizenden fanatiekelingen die de straat op zijn gegaan die mij het meeste angst inboezemen. We hebben in de afgelopen maanden gezien waar deze mensen toe in staat zijn, en dat belooft weinig goeds voor de toekomst van dit land."

Nagenoeg iedereen is opgelucht dat de coup mislukt is, maar velen vrezen net als de ambtenaar dat Erdogan en zijn volksleger van loyalisten hun recent verworven macht weleens op een verkeerde manier zouden kunnen uitbuiten.

MInder afzeggers voor vakantievlucht

Van de ruim driehonderd reizigers die gisteren bij Thomas Cook/Neckermann een vlucht naar Turkije hadden geboekt, zag 12 procent van de vlucht af. Zaterdag haakte 20 procent van de 1200 cliënten van Thomas Cook/Neckermann af. Voor de reizigers zijn er vanwege het hoogseizoen nauwelijks alternatieven, aldus een woordvoerster.

ministerie versoepelt reisadvies Turkije

Het ministerie van buitenlandse zaken heeft het reisadvies voor Ankara en Istanbul aangepast. Het 'alleen noodzakelijk' is veranderd in 'let op'. Het ministerie komt met die wijziging omdat de rust daar is teruggekeerd. Wel adviseert het ministerie alert te blijven en mensenmassa's te mijden. Zaterdagochtend vervielen vijf vakantievluchten van Transavia. In de middag werd er weer gevlogen op de de Turkse badplaatsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden