Wies Houweling uit Wereldraad en misschien ook uit de kerk

Wies Houweling is opgestapt als lid van het Centraal Comité van de Wereldraad van Kerken. Ze protesteert daarmee tegen haar eigen Protestantse Kerk in Nederland (PKN), die de oecumene zou laten versloffen en haar niet meer vertrouwt. „Voor mij is zo geen plaats meer.”

’Het is erg. En heel verdrietig”, zegt Wies Houweling (47). De Amsterdamse predikante is opgestapt als bestuurslid van de Wereldraad namens haar kerkgenootschap, de PKN.

Directe aanleiding voor haar ontijdig vertrek is het opzeggen van de steun van Kerkinactie, de hulpverleningsorganisatie van onder meer de PKN, voor United Civilians for Peace.

Houweling: „Ik moest in Trouw lezen dat Kerkinactie UCP te pro-Palestijns vond en eruit stapte.” Dat is voor Houweling onverteerbaar; in de Wereldraad praat ze geregeld met de Raad van Kerken in het Midden-Oosten, waar UCP goede banden mee heeft. „Wat moet ik tegen hen zeggen? Dat de PKN ze niet meer steunt?”

Belangrijker dan de kwestie-UCP is voor de predikante het gevoel dat ze ’naar de zijlijn gemanoeuvreerd’ is. „Ik heb ideeën voor betere communicatie geleverd”, zegt ze. „Maar dat wilden ze doen zonder mij. Ik wilde dat de oecumene uit Genève, het hoofdkantoor van de Wereldraad, in Nederland terechtkwam, via de PKN, maar dat gebeurde niet.”

Sinds kort is Houweling voorzitter van de christelijk-pacifistische vereniging Kerk en Vrede. „Daar gaat het allemaal veel effectiever.”

Een forse klap voor Houweling was een email die ze in december 2005 kreeg na een interview in deze krant. Daarin had ze over de politieke consequentie van een door de PKN aanvaard document gezegd dat het ’bij de SP linksaf was’ (zie ’Dominee staat bekend om stevige uitspraken’).

De email, afkomstig uit de top van de PKN, gevoegd bij ’mondelinge mededelingen’, maakten haar duidelijk dat men daar onaangenaam verrast was. En dat Houweling tijdens het voorgenomen bezoek aan de assemblee van de Wereldraad van kerken in Porto Alegre géén contact mocht hebben met de pers. Houweling lapte die oekaze aan haar laars; Trouw volgde haar tijdens de assemblee.

Houweling noemt de poging om haar te breidelen ’een breuk in het vertrouwen’. Dat is niet meer goedgekomen, zegt ze, „al zeiden de leden van het moderamen van de PKN nog zo vaak dat ze wél vertrouwen in me stelden.” PKN-scriba Bas Plaisier reageert verbaasd. „Als er géén vertrouwen was, hadden we haar toch niet voorgedragen voor een nieuwe termijn in de Wereldraad?”

Vanaf oktober voerde Houweling gesprekken met de top van de PKN. Volgens Plaisier is alles geprobeerd om haar binnenboord te houden, Houweling vindt ’dat ze niet alles eraan gedaan hebben’. „Ik had graag concrete afspraken gemaakt, maar we zijn in een impasse geraakt en er niet uitgekomen.”

Plaisier legt zich neer bij de beslissing van Houweling, zegt hij.

Volgens Houweling hangt haar onvrede samen met haar vrouw-zijn. „Het is een gender-issue. Een afwijkende positie innemen voor een vierschaar van mannen van middelbare leeftijd, is erg moeizaam.”

Plaisier is ervan overtuigd dat de breuk niets te maken heeft met ongemakkelijke man-vrouwverhoudingen, „al is het moeilijk dat als man te zeggen. Maar ik denkt juist dat het voor een vrouw makkelijker is om gedelegeerd te worden.”

Het onmiddellijke vertrek van de Amsterdamse predikante betekent voor de PKN dat die geen representant in het Centraal Comité van de Wereldraad heeft. Plaisier: „Dat brengt ons in de problemen. Want we weten pas in februari 2008 of een nieuwe PKN-kandidaat toegelaten wordt.” Nu is de oud-katholieke aartsbisschop van Utrecht Joris Vercammen de enige Nederlander in het comité met 150 leden.

In een vraaggesprek zei Houweling ooit: „Soms duurt het even, maar meestal krijg ik toch wel mijn zin.” Dat is nu niet gelukt. De vertrokken dominee zelf is ’diep teleurgesteld’. Ze klinkt boos. „Ik word niet geaccepteerd in de PKN. Als gemeentepredikant in Amsterdam heb ik het naar mijn zin, maar als dominee ben je ook verantwoordelijk voor de nationale kerk. Ik bezin me nu op de PKN als werkgever. Ja, dat is serieus, daar ben ik hard mee bezig.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden