Wielrennen doping / Wielerwereld werkt zich dieper in de nesten

De wielerwereld wilde met harde maatregelen de eigen stal schoonvegen, maar stuit nu op juridische barrières. Verdachte renners gaan vrijuit, de geloofwaardigheid is kleiner dan ooit.

Het is een schrikbeeld van alle beleidsbepalers in de wielersport, die sinds de zwarte vrijdag 30 juni in Straatsburg zo graag hun goede wil tonen. Niettemin is de kans aanzienlijk dat Ivan Basso, Jan Ullrich, Joseba Beloki, Santiago Botero en al die anderen renners die volgens de Spaanse justitie in contact stonden met dopingarts Eufemiano Fuentes volgend seizoen vrolijk terugkeren in het profpeloton. Renners die zwaar verdacht zijn van doping, maar hard bewijs ontbreekt.

Nooit eerder kreeg de wielersport zulke harde klappen dan in 2006. Na het oppakken van de vooraanstaande Spaanse teammanager Manolo Saiz ontmaskerde justitie in Madrid een zeer omvangrijk dopingnetwerk.

’Dokter’ Fuentes zou 58 renners voorzien hebben van diverse vormen van verboden middelen. Daags voor de Tour bleek dat ook potentiële winnaars als Basso en Ullrich met hem hadden gewerkt – dat maakte althans de lijst die de Spaanse justitie vrijgaf duidelijk.

De verzamelde topploegen namen harde maatregelen. Ze zetten alle renners op non-actief om de Tour enigszins geloofwaardig en ’schoon’ te houden. Dat leek te lukken, totdat drie dagen na de huldiging in Parijs bleek dat in de urine van winnaar Floyd Landis synthetische testosteron was gevonden. Het was de genadeklap voor de sport die dit jaar te maken had met fors teruglopende kijkcijfers en sponsorinteresse. Met de rug tegen de muur scherpten de ploegen een maand geleden hun beleid verder aan. Met wortel en tak willen ze het probleem te lijf.

De boemerang komt nu nog harder terug uit juridische hoek. Basso gaat in Italië vrijuit en de UCI zal naar het TAS, het tribunaal voor de sport, moeten stappen om hem alsnog te laten schorsen. Voor de andere betrokken renners zeggen de juristen van de nationale bonden onvoldoende basis te hebben voor straffen. De codenamen in de documentatie van Fuentes en de gevonden bloedzakjes in zijn laboratorium leveren niet genoeg bewijs. DNA-materiaal is er niet om het bloed toe te schrijven aan individuen. Basso heeft altijd geweigerd om DNA af te staan.

De ploegleiders zijn nu in grote verlegenheid gebracht. Nederlandse managers als Gerry van Gerwen (Milram) en Theo de Rooij (Rabobank) geven toe mede onder druk van de publieke opinie te hebben gehandeld. Maar ze weten óók hoe groot het dopingprobleem in hun sport is en vonden collectief dat er genoeg aanwijzingen waren voor het verbannen van mannen als Basso en Ullrich. Ze vormden één front, maar dat zal snel scheuren gaan vertonen. Basso is waarschijnlijk weer welkom bij CSC, waar Bjarne Riis manager is. Riis is net als Basso een oude pupil van Luigi Cecchini, de Italiaanse ’preparatore’ die de laatste jaren zijn klanten naar Fuentes doorverwees.

Het is uiteraard goed dat renners niet voor jaren een beroepsverbod opgelegd krijgen op basis van ’aanwijzingen’. Maar juist door de zelfgekozen schoonmaakpolitiek zijn kampioenen verdachter dan ooit gemaakt. Hoe geloofwaardig is de wielersport volgend jaar, als Basso in de Ronde van Italië weer net zo fluitend de bergen over fietst als dit jaar? Als Ullrich met de concurrentie spot in tijdritten? En wat als ze falen? Is dat met terugwerkende kracht dan een schuldbekentenis?

De existentiële crisis van de wielersport is nog lang niet voorbij. Wrang genoeg zijn door alle goede bedoelingen van werkgevers en de UCI de ongeloofwaardigheid en verwarring alleen maar toegenomen. Want het is inmiddels niet denkbeeldig dat ook Landis straks vrijuit gaat. Hij heeft de beste advocaat van Amerika aan zijn zijde en die denkt op procedurele gronden sterk te staan. Op zijn vroegst begin volgend jaar komt daarover duidelijkheid. Ondertussen wankelt de sport naar het einde van een seizoen dat nog jaren zijn donkere schaduwen zal werpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden