wielrennen analyse / Ethische code is een schaamlap

De wielersport wil de doping uitbannen, maar wordt achtervolgd door haar verleden. Patrick Lefevere is diep geworteld in die cultuur. Gisteren klapte een renner uit zijn QuickStep-ploeg uit de school.

Op 1 januari 2005 begon het ’wielerjaar nul’, zoals Lefevere het altijd verkondigde. Met een nieuw ethisch charter voor alle topploegen begon de schandaalrijke sport met een schone lei. Het ’crapuul’ moest eruit, stelde Lefevere meermalen. Alle zaken van vóór 2005 waren wat hem betreft verjaard.

De strenge ethische code werd opgesteld door Manolo Saiz en Lefevere, twee ploegbazen van naam en faam. Saiz werd vorig jaar gearresteerd. De Spanjaard bleek een spilfiguur te zijn in het dopingnetwerk van de Spaanse arts Fuentes. Lefevere ligt nu onder vuur, door publicaties in Het Laatste Nieuws. Dinsdag beschuldigde die krant hem van het aanzetten tot doping. Dezelfde dag bekende ex-kopman Johan Museeuw dat hij ook verboden middelen heeft gebruikt. Hij diende zijn ontslag in als pr-man bij QuickStep.

Gisteren schetste een nog actieve renner van QuickStep in Het Laatste Nieuws een onthutsend beeld van Lefevere en de actuele cultuur binnen de ploeg. Hij vertelt over feestjes met xtc en cocaïne. Ploegarts Yvan van Mol zou precies weten wanneer de controleurs langs komen. Die zouden ook omgekocht worden. Volgens de anonieme renner gebruiken de toprenners ’grote dingen’: epo in lage doses, IGF (voorloper van het huidige groeihormoon) en groeihormonen. Lefevere en Van Mol zouden van dat alles op de hoogte zijn en er financieel wijzer van worden.

De bron van dit verhaal blijft anoniem, omdat hij zijn huis wil afbetalen en nog een paar jaar wil overleven in het peloton. Bovendien kan hij niets bewijzen, omdat er niets op papier staat. „Wie spreekt wordt uitgespuwd.” Maar hij vond de tijd rijp om zijn baas (’de Bill Clinton van het peloton. Meneer Onaantastbaar’) aan te pakken.

Volgens de renner is zijn ploeg wat het gebruik van verboden middelen betreft geen uitzondering in het peloton.

Het probleem met dit soort verhalen is dat ze meestal oncontroleerbaar zijn. Lefevere ontkent alles. Ondertussen leidden de publicaties in België tot heftige debatten. Wie en wat valt er nog te geloven in dit milieu?

Keer op keer blijkt dat de wielersport zich ondanks de goede bedoelingen bij een deel maar niet kan bevrijden van haar eigen donkere verleden. Het profpeloton wordt nog altijd omgeven door mensen die gevormd zijn door de oude cultuur van gebruiken, samenzweren en zwijgen tot het graf.

Lefevere was renner in de jaren zeventig en viel helemaal niet uit de toon als hij in die tijd ook dope gebruikte. Dat hoorde erbij. Dat in zijn teams in de jaren negentig ook het effectieve middel epo werd gebruikt, is evenmin schokkend. Epo was destijds gemeengoed.

Vreemd is wel dat uitgerekend hij zich de laatste jaren opwierp als de voorvechter van de nul-tolerantie. De slimme West-Vlaming had feilloos aangevoeld dat de wind van richting was veranderd. Vele anderen in het milieu konden niet anders dan hem volgen, zonder dat ze zich ooit verantwoordden voor hun eigen verleden. Zelfs Bjarne Riis, een omstreden Tourwinnaar, profileert zich nu bij zijn CSC als een witte raaf.

De nobele UCI-voorzitter Pat McQuaid doelde indirect op deze mensen toen hij recent sprak over de ’West-Europese maffia’ die zijn sport in een wurggreep houdt. McQuaid denkt dat de ’Angelsaksische cultuur’ met een minder dubbelzinnige houding nu aan de winnende hand is. Maar de wielerwereld is nog steeds overbevolkt met mensen uit de oude cultuur. De sport krijgt zijn geloofwaardigheid niet terug als dat moet komen van mensen die zelf geen schone handen hebben. Nieuwe generaties worden opgevoed met oude tradities. Zo gaat het al honderd jaar. En die ethische code is een prachtige schaamlap, vol dode letters.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden