Wielgus zwicht voor druk Poolse aartsbisschop treedt af na bekentenis over spionageverleden

De aartsbisschop van Warschau, Stanislaw Wielgus, is gisteren teruggetreden tijdens de mis die bedoeld was om zijn benoeming officieel te maken. Het Vaticaan heeft zijn verzoek om ontslag geaccepteerd.

De 67-jarige Wielgus wordt ervan beschuldigd ruim twintig jaar lang informant te zijn geweest voor de communistische veiligheidsdienst van Polen. Zijn besluit om terug te treden komt nog geen twee dagen nadat hij tot aartsbisschop van de Poolse hoofdstad was gewijd.

Tijdens een mis in een kathedraal in Warschau las Wielgus gisteren een brief voor, gericht aan paus Benedictus XVI. Hij zei dat hij na „diep nadenken” het besluit had genomen zijn ontslag in te dienen. Het Vaticaan heeft dat aanvaard.

„De opstelling van aartsbisschop Wielgus tijdens de jaren van het communistische regime in Polen, heeft zijn autoriteit aangetast, ook onder de gelovigen”, aldus een officiële verklaring van het Vaticaan. „Het ontslag en de snelle acceptatie daarvan door de Heilige Vader lijken een gepaste oplossing om de desorientatie het hoofd te bieden die in Polen is ontstaan.” Wielgus’ functie wordt waargenomen door kardinaal Jozef Glemp, die 25 jaar lang aartsbisschop van Warschau is geweest.

Vrijdagochtend voor zijn inwijding onkende Wielgus nogmaals ’bewust’ een agent te zijn geweest en verklaarde hij niemand schade te hebben berokkend. ’s Avonds na de inwijding bekende hij alsnog schuld en vroeg om vergiffenis. Een kerkelijke onderzoekscommissie had die ochtend geconcludeerd dat Wielgus ’bewust’ en ’in het geheim’ een medewerker van de communistische veiligheidsdienst was. Een commissie van historici kwam de dag daarvoor al tot dezelfde conclusie.

Beide commissies baseerden hun oordeel op 67 bewaard gebleven documenten uit het dossier van Wielgus, die donderdag uitlekten naar het internet. Uit deze documenten blijkt onder meer dat Wielgus als student regelmatig informatie doorspeelde naar de communistische veiligheidsdienst en vervolgens een korte scholing volgde om als spion te worden ingezet in West- Duitsland. Volgens het instituut voor nationale herinnering (IPN), waar de actes van de veiligheidsdienst liggen, heeft het Vaticaan nooit een verzoek ingediend om het dossier van Wielgus in te zien.

Kardinaal Glemp nam het gisteren voor Wielgus op. Volgens het hoofd van de Poolse kerk is zijn opvolger veroordeeld „op basis van vodjes papier, documenten die drie keer werden gecopieerd. Wij willen dit soort oordelen niet.” Deze woorden van Glemp leidden gisteren tot nieuwe, felle controverses. „Glemp keerde zich tijdens de mis tegen de beslissing van de paus”, concludeerde Tomasz Terlikowski, de journalist die donderdag als eerste het dossier van Wielgus wereldkundig maakte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden