'Wielerploeg Sky smokkelt een beetje, zoals voetballers ook doen'

Ter voorbereiding op de Tour de France, trainde Chris Froome vorige maand in de Franse Pyreneeën. Beeld AFP

Moeten we Chris Froome geloven? Hij werd deze week vrijgesproken van dopinggebruik, maar er blijft een zweem van bedrog om hem heen hangen. Hoe ver mag je (nog) gaan in de wielersport?

Chris Froome won vier keer de Tour de France, net als de Ronde van Spanje en de Ronde van Italië. Een exceptionele coureur, een van de besten van zijn tijd. Bovendien is hij schoon, zo oordeelde de UCI maandag. Geen reden voor vragen.

Toch wel. De naam Chris Froome is omgeven met ongemak. Dat is al zo sinds hij in 2010 van de kleine ploeg Barloworld door Team Sky werd ingelijfd. Toen was hij verre van de renner die hij nu is. Er werd zelfs getwijfeld of hij bij de ploeg kon blijven. Maar zie, een jaar later werd hij 'opeens' tweede in de Ronde van Spanje. Nu is hij een van de succesvolste renners van dit moment.

Zo'n snelle ontbolstering, het zorgde voor vragen aan de Brit zelf en aan Sky. Allen kwamen met hetzelfde antwoord: Froome ging geloven in zichzelf, en hij had trainingsstof die precies op hem was afgesteld.

Volgens Sky is het terug te voeren op de filosofie van team Sky. Marginale winst behalen, is het idee. Als je in alles 1 procent kan verbeteren, word je in het algemeen een betere renner. Dat gaat bij Sky ver. Onder leiding van de huidige baas Dave Brailsford, die te rade ging bij het succesvolle baanteam van de Britten bij de Spelen van 2008, werd een strategie ontwikkeld die wetenschappelijke resultaten boven het gevoel stelde.

Fietsen en helmen werden met speciale leveranciers ontwikkeld. Zelfs regenjacks werden in een windtunnel gehangen om te kijken of er ergens weerstand optrad. Of: bidons met twee verschillende tuutjes om aan te geven welke bidon water bevatte en welke een sportdrank. Renners werd geleerd hoe ze hun handen het best konden wassen.

Het zijn de luxe snufjes van de rijkste jongen uit de klas. Maar het levert wel succes op. Zo zei Dylan van Baarle, sinds 1 januari in Britse dienst, vorige week dat hij zijn Nederlandse tijdrittitel onder meer had veroverd omdat hij zo'n goede fiets had. "Ja, ik weet niet, er zit gewoon snelheid in", zei hij.

Prepareren

Maar een ander aspect hoorde ook bij die 'marginale winst': het gebruik van medische attesten om middelen te kunnen nemen die anders verboden zouden zijn. Dat de artsen van Sky dat gebruikten om renners (onder meer Bradley Wiggins) te prepareren, gaf voormalig Sky-arts Shane Sutton eind vorig jaar toe. In een BBC-documentaire zei hij: "Als je een atleet hebt die voor 95 procent klaar is en je kan hem met een attest 100 procent klaar maken, dan doe je dat."

Ook de renners zelf werden aan nieuwe vormen van training onderworpen. De trainer van Froome, oud-roeier Tim Kerrison, zei in 2016 tegen tijdschrift The Wire dat hij leefde in de veronderstelling dat 'alles in principe fout was'. Jezelf blijven verbeteren op nieuwe manieren bedoelde hij daarmee.

Froome is het kenmerkendste voorbeeld van de snelle transformatie die op die manier kon worden behaald. Alleen, nu zeven jaar na zijn podiumplek in de Vuelta is Froome nooit van de verdenking af gekomen dat hij misschien wel té snel een goede renner werd. Daar kwam de afgelopen maanden ook de salbutamolzaak bij. Volgens Froome heeft hij astma, en moet hij daarom het middel innemen om zo de luchtwegen te verwijden. Aan de andere kant zorgt het middel ook voor prestatieverbetering.

Regels

Het opzoeken van grenzen: is dat waar het ongemak in zit? Gedeeltelijk. Want een renner die dat niet doet, is niet goed met zijn sport bezig, aldus de Britse filosoof en sportliefhebber David Papineau. In zijn boek 'Knowing the score, how sport teaches us about philosophy', gaat hij in op de regels die gelden in een bepaalde sport.

Hij wil liever niet over de 'ingewikkelde en onduidelijke' dopingzaak rond Froome praten, maar wel over zijn idee hoe sport in elkaar zit. Zijn idee, versimpeld, is dat de renners zich moeten houden aan de conventies die onderling zijn afgesproken. Dat wil zeggen: regels zijn belangrijk, maar de ongeschreven regels nog meer. Wat dat betreft was de Armstrong-tijd begrijpelijk, waarin veel renners zich met doping bezighielden. "Het is wrang, maar de renners misleidden elkaar toen niet."

Dat wil niet zeggen dat hij het eens is met mogelijk misbruik van de regels. Dat is fout, en dat hoort bestraft te worden. Er kan wel mee worden gespeeld. Neem als voorbeeld het voetbalveld, zo zegt hij. Daar wordt tijd gerekt, er worden ingooien op verkeerde plekken genomen en op die manier worden de regels gebroken. Maar als er géén regels worden gevolgd op het voetbalveld, als er uiteindelijk niet meer naar de scheidsrechter wordt geluisterd, dan ontstaat er chaos.

Het probleem, en dat is ook het geval in de situatie met het oprekken van de regels in het wielrennen, is dat iets wat opgeschreven is, aan interpretatie onderhevig is, aldus Papineau. Elke sport is gebaat bij eerlijkheid. Of, in zijn woorden, het respecteren van de conventies. Maar in het grijze gebied heerst de onduidelijkheid. En dat is juist het gebied waar Sky zich in begeeft. Sky, met Froome, luistert naar de wetgeving van de UCI, de scheidsrechter, maar smokkelt mogelijk wel een paar meters bij een ingooi.

Er is daar, in die zone, gebrek aan transparantie, wat indruist tegen de wil van de mens om alles te willen weten. Maar, zo zegt de Brit, men kán nu eenmaal niet alles weten.

Ongeloofwaardig

Wat bij die vrijspraak van Froome ook ongemakkelijk blijft, is dat de Aso en de UCI er in de salbutamolzaak van Froome zo'n puinhoop van maken, zoals Tom Dumoulin zegt. De beste Nederlandse wielrenner vertelde gisteren op een persconferentie voor de Ronde van Frankrijk (voor een Frans kasteel), dat hij als wielerliefhebber ook een beetje van zijn à propos werd gebracht toen hij maandag het nieuws van Froome hoorde.

Zondag wilde de Franse tourorganisatie Aso Froome buitensluiten, maar maandag sprak de UCI Froome vrij, na een zaak die 298 dagen duurde. Hoe die zaak is behandeld, met over elkaar heen buitelende verklaringen en uitspraken, vindt Dumoulin buiten alle proporties. De beslissing zoals die nu ligt, is slecht voor de geloofwaardigheid van de wielersport, vindt de nummer twee van de afgelopen Ronde van Italië (na Froome).

Bovendien, zo zegt hij: "Iedereen twijfelt nu. Of de uitspraak klopt, of het eerlijk is gegaan. En als je zoveel twijfel hebt, dan ga je automatisch aan het slechtste denken. Dat doe ik ook, en dat is erg ellendig."

Een groot deel van het ongemak bij de kwestie-Froome zit dan ook daar, in het feit dat meteen negatief wordt gedacht. Het is inherent aan de mens, maar het is ook een gevolg van de autoriteiten en berichtgeving van de media, aldus Papineau. "Een zaak moet voor hen of zwart, of wit zijn. Maar in een zaak zijn zoveel nuances, dat zwart-wit gewoon niet kan."

De Britse filosoof vergelijkt de zaak-Froome met een rechtszaak, waarin iemand al veroordeeld is zonder dat de gang naar de rechter is gemaakt. Dat gebeurt veel te vaak, zegt hij. "En dat komt besluitvorming niet ten goede."

In die chaos van het slechtste uitgaan, daar kan bijvoorbeeld Dumoulin ook niet tegen. En het is niet eens de schuld van Froome zelf, dat die situatie is ontstaan, aldus Dumoulin. De Brit kan er weinig aan doen dat zijn zaak zoveel ophef veroorzaakte. Al dat geharrewar leidde ertoe dat Dumoulin nu ook vragen heeft. En daardoor had hij een hectischer week dan hij had verwacht. "Ik had geen zin in dat gezeik."

De ongeschreven regels tussen renners, waar Papineau over spreekt, zijn niet gebroken. Dumoulin kan weinig anders dan geloven in de uitspraak van de UCI. Blijft over dat Dumoulin samen met Froome de Tour de France moet rijden. Tussen Fransen, een publiek dat in de Brit geen lieveling gaat zien. Dumoulin: "Froome is aartsvijand nummer 1. In Frankrijk zijn ze niet vergevingsgezind." Dan, om toch lachend af te sluiten: "Ik ga wel vijf plekken achter hem rijden. Voor je het weet vliegt de fluim mis."

Lees ook: 

'Het wielerpubliek is fantastisch. Die gaan echt geen gekke dingen doen tegen Froome'

Froome's ploeggenoot Wout Poels verwacht dat het allemaal wel goedkomt met de Fransen. "Een ex-gedetineerde timmer je toch ook niet in elkaar?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden