Wiebes: Zzp'er is vaker werknemer dan gedacht

arbeid | Staatssecretaris Wiebes krijgt van de Kamer tijd om problemen op te lossen bij de beoordeling van zzp'ers door de fiscus.

Zijn wet is bureaucratisch, onduidelijk en leidt ertoe dat een aantal opdrachtgevers geen zelfstandige zonder personeel (zzp'ers) meer wil inhuren. Dit kreeg staatssecretaris Eric Wiebes (financiën) gisteravond voor de voeten geworpen in de Tweede Kamer in het debat over de toetsing van zzp-contracten door de Belastingdienst. De oppositie meent dat hij een 'monster' heeft gecreëerd.

Wiebes erkende al eerder dat er nog problemen zijn met de wet. Hij wil nog even de tijd om struikelblokken op te ruimen. Hij rapporteert uiterlijk 19 december hoe het gaat. "Maar een goede uitkomst is belangrijker dan een datum", zei hij. Hij wees erop dat de groep mensen die werkt als ondernemer, maar eigenlijk werknemer is, groter blijkt dan gedacht.

De discussie draait om de Wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelatie) die tot mei volgend jaar in stapjes wordt ingevoerd. Die heeft als doel om schijnzelfstandigheid te bestrijden. Wiebes wil ermee voorkomen dat opdrachtgevers een zzp'er inhuren terwijl dit door de aard van het werk in feite een werknemer is. Om misverstanden te voorkomen kunnen opdrachtgever en zzp'er een modelcontract afsluiten. Zo'n contract vervangt de oude VAR-verklaring. Wie evident zelfstandig ondernemer is met meerdere opdrachtgevers hoeft geen contract te tekenen.

Maar in de praktijk leidt de wet tot onduidelijkheid. Wie is werknemer en wie een zelfstandige? De beoordeling van modelcontracten door de Belastingdienst duurt lang. Sommige zelfstandigen hebben geen problemen, maar anderen melden dat opdrachtgevers bang zijn dat de Belastingdienst later oordeelt dat een zelfstandige aan de slag was als werknemer. Dan krijgt de opdrachtgever een boete, volgens de wet. Sommige opdrachtgevers doen geen zaken meer met zzp'ers of willen dat zij via een uitzendbureau of payrollbedrijf gaan werken.

Brancheorganisatie ZZP Nederland schreef vorige week: "De praktijk van dit moment is, dat een aantal opdrachtgevers in verschillende sectoren zich wel drie keer achter de oren krabt, voordat men zzp'ers contracteert. Dit onbedoelde neveneffect belemmert veel zzp'ers in hun ondernemerschap en dat is nu juist wat het kabinet niet wil."

De coalitiepartijen VVD en PvdA willen snel actie 'zodat er weer opdrachten komen'. Inventariseer de problemen en 'dan kunnen wij in januari en februari bijsturen', zei Erik Ziengs (VVD). "We hebben niet goed nagedacht over de uitwerking", zei hij. Het gemor van zzp'ers is enigszins pijnlijk voor de VVD. De partij werpt zich immers graag op als kampioen van de ondernemers.

De oppositiepartijen menen dat Wiebes te traag is. D66 en de ChristenUnie willen dat opdrachtgevers geen naheffing krijgen. Dan durven zij weer zzp'ers in te huren. "Als deze wet niet werkt hebben tienduizenden mensen minder of geen inkomen", zo formuleerde CDA'er Pieter Omtzigt zijn zorg.

Wiebes memoreerde dat veel ondernemers klaagden over de oude situatie met de VAR: schijnzelfstandigheid leidde tot oneerlijke concurrentie en kon niet worden aangepakt. Bijvoorbeeld in de zorg. "De Belastingdienst werd uitgelachen. Die mensen zijn nu de rommel aan het opruimen en anders komt de Belastingdienst straks langs."

Hij noemde de onrust onder zzp'ers 'begrijpelijk' en wil met meer voorlichting 'koudwatervrees' bij opdrachtgevers wegnemen. Er worden extra ambtenaren ingezet en een meldpunt moet in kaart brengen wat het probleem is en hoe dat kan worden weggenomen. Een 'boetegolf' komt er niet, garandeerde hij. "Er komen geen boetes en naheffingen waar nog onduidelijkheid is."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden