Wiebes is blij dat de Oeso belastingdeals aanpakt

Beeld anp

Als een rehabilitatie van Nederland, zo ziet staatssecretaris Wiebes van financiën de plannen die de Oeso vandaag ontvouwde om belastingontduiking door multinationals aan te pakken. Nederland stond lang in een kwade reuk, maar de Oeso maakt juist veel van de praktijken hier tot de internationale standaard, zegt Wiebes. Goed, de Oeso-plannen betekenen wél het einde van de vele brievenbusfirma's die Nederland rijk is, maar die kan dit land ook prima missen, meent hij.

Volgens de Oeso lopen overheden wereldwijd 100 tot 240 miljard dollar per jaar mis omdat uitgekiende multinationale ondernemingen precies weten in welk land ze moeten zijn voor de beste belastingdeals. In opdracht van de G20, de twintig grootste economieën ter wereld, werkte ze twee jaar aan een plan om belastingontwijking te bemoeilijken. De Oeso wil dat multinationals per land rapporteren over de winst die ze er maken, de belasting die ze betalen en de prijzen die vestigingen in een land elkaar in rekening brengen. Belastingdiensten kunnen die rapportages onderling uitwisselen en onderzoek doen als ze onraad ruiken.

En multinationals kunnen hun patenten en ander intellectueel eigendom - geld waard en dus belastbaar - niet langer onderbrengen in een willekeurig laag-belastingland. Ze moeten laten zien dat daar gekwalificeerd personeel is, dat in staat is slimme innovaties uit te denken.

Brievenbusfirma's
Net zoiets geldt voor brievenbusfirma's; een bedrijf dat bijvoorbeeld Nederland kiest als hoofdkantoor moet hier topmensen in dienst hebben. Dat zal menig brievenbusfirma niet kunnen en dus is het einde verhaal.

Wiebes is er niet rouwig om. "Er komen niet veel inkomsten en werkgelegenheid vandaan." De brievenbusfirma's gaven Nederland de naam een belastingparadijs te zijn, dat andere landen benadeelde. Die reputatie verdient Nederland niet, vindt Wiebes. Nederland werd scheef aangekeken omdat het met veel landen directe belastingverdragen heeft. Multinationals vinden dat aantrekkelijk, omdat die het risico op conflicten over belastingheffing verminderen. "Nu maakt de Oeso dat soort verdragen tot de standaard."

LuxLeaks
En neem de zogenaamde tax rulings, belastingafspraken die een land een op een maakt met een multinational. Een omstreden instrument dat slecht in het nieuws kwam door LuxLeaks, onthullingen in onder meer deze krant over geheime Luxemburgse deals met honderden grote bedrijven die daardoor nauwelijks belasting betaalden.

Ook Nederland heeft zulke rulings. Wiebes: "Daar kreeg ik kwade blikken over van mijn Europese collega's. Maar Nederland heeft altijd betoogd: een belastingdienst kan beter zekerheid vooraf geven dan achteraf. We staan te trappelen om ze openbaar te maken, zoals de Oeso wil, en te laten zien dat we niets fout doen."

Wiebes hoeft waarschijnlijk niet lang te wachten. De Europese ministers van financiën gaan dinsdag naar verwachting unaniem akkoord met de verplichte uitwisseling van tax rulings. De ministers moeten het nog eens worden over de ingangsdatum - waarschijnlijk 1 januari 2017 - en de periode waarover rulings met terugwerkende kracht moeten worden geopenbaard, vermoedelijk vijf jaar.

Over de Oeso-plannen valt ook deze week al de eerste beslissing. De ministers van financiën van de G20 wordt gevraagd er hun zegen aan te geven. In november moeten de regeringsleiders van de G20 besluiten.

Belastingdienst loopt 10 miljard per jaar mis
Nederland loopt jaarlijks 10 miljard euro aan belastinginkomsten mis doordat vermogende particulieren hun geld stallen in belastingparadijzen. Dat stelt voormalig Fiod-rechercheur Jan van Koningsveld in zijn proefschrift 'De offshore wereld ontmaskerd'. Morgen promoveert Van Koningsveld aan de Universiteit van Tilburg. Uit het onderzoek van Van Koningsveld blijkt dat er wereldwijd op grote schaal gebruik wordt gemaakt van zogeheten offshore-constructies om geld uit het zicht van belastingdiensten te houden. Eind 2013 stond er naar schatting 5565 miljard dollar aan banktegoeden in belastingparadijzen, zoals de Britse Maagdeneilanden of de Seychellen. Daarvan zou 145 miljard dollar toe te schrijven zijn aan Nederlanders. Van Koningsveld vermoedt dat het overgrote deel van hen die bezittingen voor de fiscus verzwijgt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden