Wie wordt er beter van het akkoord van de Wereldhandelsorganisatie?

WTO-directeur Roberto Azevedo (L) schudt de hand van de Indonesische minster van Handel Gita Wirjawan na de afsluiting van WTO conferentie. Beeld epa

Voor het eerst sinds de oprichting in 1995 zijn de 159 landen aangesloten bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) erin geslaagd een akkoord te sluiten over het verminderen van wereldwijde handelsbarrières. Na een week onderhandelen bereikten de aanwezige ministers een compromis over de tekst, die direct veel kritiek kreeg. Tegelijkertijd opent het akkoord de weg voor nieuwe onderhandelingen die kunnen leiden tot verdergaande afspraken om de handel tussen landen te bevorderen.

De opluchting was groot op Bali, waar de conferentie van de WTO-landen werd gehouden. De organisatie is al twaalf jaar bezig invulling te geven aan de zogeheten Doha-agenda, die ook wel als ontwikkelingsagenda wordt bestempeld omdat vooral minder ontwikkelde landen van die afspraken moeten profiteren. Er werd echter maar over een beperkt deel van die voornemens een akkoord gesloten. De nadruk ligt op het versimpelen van douaneprocedures, om zo handel makkelijker te maken en bureaucratie en corruptie te verminderen.

"Voor het eerst in de geschiedenis heeft de WTO daadwerkelijk gepresteerd", zei WTO-voorman Roberto Azevedo nadat alle leden hadden ingestemd met het akkoord. Lang leek een compromis buiten bereik, vooral vanwege een harde eis van India om zijn voedselsubsidieprogramma voor de armen te mogen voortzetten. Hoewel die subsidies indruisen tegen de regels van de WTO is afgesproken dat bestaande voedselprogramma's voorlopig mogen blijven bestaan.

Minder barrières
Minister Ploumen van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking toonde zich tevreden met de afspraken. "Met name de minst ontwikkelde landen zullen hiervan profiteren. Het akkoord leidt tot vermindering van transactiekosten en versoepeling van de internationale handel. Juist bij de grenzen van ontwikkelingslanden zal het aantal barrières worden verlaagd, waardoor de handel tussen deze landen wordt gestimuleerd."

Maar ontwikkelingsorganisaties waren juist kritisch over het akkoord. Zo stelt Oxfam dat de mooie voornemens over soepeler douaneprocedures arme landen heel veel geld gaan kosten om op te zetten. Hoewel er in de tekst wordt verwezen naar bijdragen van rijkere landen om dit op te zetten, gelden daarvoor geen verplichtingen.

Volgens de WTO kunnen de afspraken leiden tot een groei van de wereldeconomie met een biljoen dollar, en kunnen er 20 miljoen banen in met name ontwikkelingslanden bijkomen. Veel zal echter afhangen van de manier waarop invulling wordt gegeven aan de compromistekst, die op veel terreinen vrijblijvend is opgeschreven.

WTO-voorman Azevedo toonde zich na afloop echter ambitieus over het vervolg: "De WTO is weer helemaal terug. Bali is slechts het begin."

De belangrijkste afspraken op een rij:
- Douanes moeten sneller, efficiënter en minder bureaucratisch opereren. Er wordt gestuurd op het meer elektronisch volgen en controleren van goederen aan grenzen. Rijke landen helpen armere landen met het opzetten van soepeler grenscontroles, en dragen daarvan deels de kosten.

- Ontwikkelingslanden houden de mogelijkheid gesubsidieerde voedselprogramma's voor de armen op te zetten, ook al zouden deze de normale afspraken over tarieven doorkruisen. Dit is een tijdelijke oplossing, over vier jaar moeten er definitieve afspraken liggen.

- Exportsubsidies moeten zo veel mogelijk worden beperkt.

- De armste landen krijgen zo veel mogelijk onbeperkte toegang tot markten in rijkere landen, voor zowel goederen als diensten. Vooral voor katoen moet de markt open zijn, en de producerende landen worden geholpen in het verbeteren van de katoenproductie.

 
Het akkoord leidt tot vermindering van transactiekosten en versoepeling van de internationale handel
Minister Ploumen
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden