Wie wordt de nieuwe Pijbes?

Nu Wim Pijbes heeft aangekondigd per 1 augustus het Amsterdamse Rijkmuseum te verruilen voor Museum Voorlinden, komt er in de hoofdstad een baan vrij. Wat voor persoon heeft het museum nodig, en wie zou dat kunnen zijn?

Het wordt een lastige zomer voor de raad van toezicht (rvt) van het Rijksmuseum. De voorzitter, oud-politicus Jaap de Hoop Scheffer, zal bijgestaan door onder andere schrijver Abdelkader Benali en historicus Hans Goedkoop de komende maanden een nieuwe directeur moeten vinden. De rvt doet nog geen uitspraken over de procedure en het profiel van de gewenste kandidaat, maar sommige punten op hun wensenlijstje zijn eenvoudig te voorspellen.

Bijvoorbeeld dat de nieuwe directeur best een directrice kan zijn. De drie huidige directeuren (Pijbes, ondersteund door een zakelijk directeur en een directeur collecties) en vijf van de zeven leden van de rvt zijn man, net als álle eerdere directeuren van het museum. Deze nieuwe directrice moet, zoals elke museumdirecteur tegenwoordig, fondsen weten te werven, bedreven zijn in het leiden van een groot bedrijf, goed met de media om kunnen gaan en regelmatig willen aanschuiven bij praatprogramma's. Een Nederlandse achtergrond is een aanbeveling, al is het geen vereiste - er zijn genoeg Amerikanen die Nederlandse kunst als specialiteit hebben. Maar ze moet wel vloeiend Nederlands kunnen en willen spreken.

Belangrijkste vraag is vooral of die directeur, net als Pijbes, het liefst neigt naar Jip-en-Janneketaal in de omgang met het publiek, of dat er plaats is voor een meer klassieke kunsthistoricus. Als je kijkt naar de laatste paar directeuren van het museum zou dat laatste wel een optie zijn. Henk van Os (directeur van 1989-1996) was weliswaar een paar jaar hoogleraar geweest, hij wist vooral een breed publiek te bereiken met zijn optredens op tv, bijvoorbeeld in het programma 'Beeldenstorm'. Zijn opvolger, Ronald de Leeuw, was meer de intellectuele kunstkenner die de nadruk op de ínhoud wilde leggen - en tegelijkertijd de verbouwing inzette. Toen Wim Pijbes in 2008, na een vliegende carrière bij de Rotterdamse Kunsthal, aan zijn taak begon, bestempelde NRC Handelsblad hem als 'Pietje Bell', een titel die hij met trots gebruikte. Nu de grote verbouwing erop zit, kan de directie zich weer meer richten op de inhoudelijke vernieuwing

Tentoonstellingen worden natuurlijk vooral bedacht en uitgewerkt door conservatoren. Maar het zou verfrissend zijn als de nieuwe directeur met passie over kunst en geschiedenis zou kunnen praten, in plaats van over bezoekersaantallen, vuilniszakken en fietstunnels.

Taco Dibbits (1968) directeur collecties bij het Rijksmuseum, voormalig conservator zeventiende-eeuwse schilderijen bij het Rijks. Solliciteerde in 2008 ook al naar de functie van hoofddirecteur en viste achter het net bij de directeursfunctie van het British Museum in 2015.

Emilie Gordenker (1965) directeur Mauritshuis, Den Haag. Veelzijdig kunsthistoricus met breed netwerk en ervaren fondsenwerver.

Cathelijne Broers (1968) sinds 2011 directeur van Hermitage aan de Amstel en De Nieuwe Kerk. Weet ondanks Russisch keurslijf publiekstrekkende tentoonstellingen naar Amsterdam te halen.

Ralph Keuning (1961) directeur van museum De Fundatie in Zwolle, weet met soms wel érg onorthodoxe tentoonstellingen veel nieuw publiek te trekken.

Nieuwe directeur Rijksmuseum mag best een directrice zijn

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden