Wie werkt, houdt netto meer over

De aandacht van het kabinet was gericht op mensen met werk. Die zouden erop vooruit moeten gaan, want dat is goed voor het vertrouwen in de economie en de bestedingen. Op het laatste moment kregen ook ouderen nog iets extra. Toch is niet alle pijn weggenomen.

Hoe verdeelt het kabinet alle zoetigheid? 5 miljard euro heeft het volgend jaar te vergeven. Daarvan profiteren vooral mensen met een baan: gemiddeld krijgt de Nederlander er 1,4 procent bij. Meer koopkracht en meer werk zijn volgens het kabinet de belangrijkste elementen van het beleid.

Maar de oppositie vindt wat premier Rutte biedt te krap. Het levert, volgens cijfers van het kabinet zelf, 35.000 nieuwe banen op. Veel te weinig, zeggen D66 en CDA. Rutte doet niks, behalve snoepjes uitdelen, is samengevat het verwijt dat zij vandaag ook in de Tweede Kamer zullen ventileren. Volgens de SP profiteren vooral hogere inkomens van de maatregelen van het kabinet.

De oppositiepartijen morren, soms omdat ze echt iets anders vinden en vooral omdat iedere partij zich moet onderscheiden - met welk verhaal het kabinet ook komt. De vraag is of er uiteindelijk voldoende voorstanders zijn in de Eerste Kamer, waar de coalitiepartijen VVD en PvdA afhankelijk zijn van steun vanuit de oppositiebanken. Toen het kabinet in het voorjaar de lastenverlichting aankondigde, was het CDA in grote lijnen positief, maar die zag toen nog een probleem bij de koopkracht van de ouderen.

Premier Mark Rutte kan morgen in zijn antwoord hier en daar concessies doen. Maar hij zal zich vooral verdedigen met de boodschap dat hij graag een verdere hervorming van het belastingstelsel wil, maar daarvoor onvoldoende partijen op één lijn wist te krijgen. Daarom heeft het kabinet gedaan wat wel mogelijk is: 5 miljard klaarleggen voor werkgevers en werknemers. Het idee is: doordat werknemers meer geld overhouden, kunnen zij meer besteden. Daardoor stijgt de vraag naar producten en is er meer werk. Bovendien: wie meer gaat werken, houdt per verdiende euro meer over. De wig, het gat tussen wat een werknemer bruto kost en wat hij aan besteedbaar loon overhoudt, moet kleiner worden, vindt het kabinet.

Wie werkt, hoeft minder belasting te betalen: inkomens tot 50.000 euro mogen 700 euro extra van hun belastbaar inkomen aftrekken (arbeidskorting). Het belastingtarief in de tweede en derde schijf daalt van 42 procent naar 40. En de inkomensgrens van het toptarief (52 procent) gaat omhoog (van 57.585 euro naar 66.422 euro); meer mensen blijven dus in het lagere 40-procentstarief. Ouders met kinderen hebben profijt van een hogere kinderopvangtoeslag. Een laatste voorbeeld: het wordt voor werkgevers aantrekkelijker om werknemers in de laagste loonschalen aan te nemen.

De grootste sprong maakt een alleenstaande die het minimumloon verdient. Die krijgt er 5,3 procent bij. Maar de sociale minima krijgen er gemiddeld niets bij en voor de ouderen is er een klein plusje. Het leek er een paar maanden geleden nog op dat de koopkracht van ouderen en mensen met een uitkering zou dalen. Om dat te voorkomen, wordt de belastingkorting voor ouderen verhoogd, de zorgtoeslag blijft op hetzelfde niveau en een bezuiniging op de huursubsidie is door het kabinet geschrapt.

De minnen weg, was het streven van het kabinet; niemand erop achteruit. De PvdA wilde dat, de VVD sloot zich daarbij aan en in het achterhoofd waren de gedachten natuurlijk bij de opvatting van het CDA. Maar bij een klein plusje gemiddeld zijn er ook mensen die inleveren. Dus de minnen weg is een relatief begrip.

Per saldo gaat 84 procent erop vooruit en 16 procent niet. Bij die laatste groep zitten toch vooral ouderen. Hun koopkracht daalt doordat pensioenfondsen de uitkeringen niet aanpassen aan de gestegen prijzen. Ook vervalt de mogelijkheid voor ouderen om belastingvrij meer vermogen aan te houden dan normaal is toegestaan. Wie meer heeft dan circa 45.000 euro aan spaargeld moet daar volgend jaar gewoon belasting over betalen. Verder krijgen ouderen minder vaak huurtoeslag.

Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, Nibud, berekende ook de plussen en minnen en biedt het kabinet bijval: het aantal mensen dat meer te besteden heeft, was sinds 2008 niet meer zo groot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden