Wie was toch Harper Lee?

Catherine Keener speelt schrijfster Harper Lee in 'Capote'. Van alle sceptische blikken die de schrijver krijgt toegeworpen naarmate hij in zijn onderzoek koelbloediger en opportunistischer opereert, zijn die van de hem assisterende Lee het meest sceptisch.

Jann Ruyters

Lee (roepnaam Nelle) vormt het morele hart van de film. Ze vindt haar vriend Capote wel heel grappig maar trapt er toch niet vaak in. Ze kijkt ironisch bestraffend als hij een handig trucje toepast om een schuchter type uit Kansas aan het praten te krijgen. Ze zwijgt misprijzend als Capote klaagt dat hij wegens een uitgestelde executie zijn boek weer niet af krijgt. De ergste kritiek spreekt ze niet uit maar toch straalt deze Lee een voor actrice Catherine Keener wat ongewone morele ernst uit. Maar misschien is het voor Harper Lee ook wel ongewoon, die ernst. Terwijl de camera gefascineerd om Capote heen cirkelt, word je steeds nieuwsgieriger naar die scherpzinnige assistente. Wie was deze Harper Lee?

En daar kom je dan nog niet zo gemakkelijk achter. Een jeugdvriendin in ieder geval. Ooit deelde het tweetal een boomhut in Monroeville, Alabama waar Nelle haar één jaar oudere buurjongen afroste maar het duo toch ook troost vond in gedeelde eenzaamheid en angst.

Truman was een 'sissy' die opgroeide bij excentrieke familieleden omdat zijn moeder de zorg niet aan kon. Nelle was een 'tomboy', de dochter van een advocaat en (ook weer) een niet helemaal sporende moeder die op straat zwierf en Nelle twee keer probeerde te verdrinken. Beide keren werd ze door een ouder zusje gered.

Iets van die sfeer van het groteske Zuiden legde Lee vast in haar enige roman 'To Kill a Mocking Bird', in 1960 bekroond met de Pulitzer Prize. De roman werd in 1962 verfilmd met Gregory Peck als de advocaat Atticus Finch, die een van verkrachting beschuldigde zwarte boerenknecht verdedigt.

In boek en film zit ook een personage geïnspireerd op Capote: de tienjarige Dill: “een Merlijn in pocketformaat; vol vreemde plannen, verlangens, fantasieen“.

Naar verluidt zijn Truman Capote en Harper Lee na 'In Cold Blood' van elkaar vervreemd. Volgens haar was hij de oude Truman niet meer, en omdat ze uit zichzelf nooit het podium zocht, verdween Lee uit beeld.

In de biografie waarop 'Capote' is gebaseerd, schetst Gerald Clark wel een vrolijker en luchtiger samenwerking dan de film suggereert. Iets van het dichterlijke opportunisme dat de regisseur Truman Capote verwijt zal hem zelf ook wel niet vreemd zijn.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden