Wie waren er uit de kunst in 2015

Er trekt jaarlijks een enorme stoet aan Nederlands talent voorbij op de podia, in de bioscopen en in boeken en bundels. Maar wie vonden de recensenten van Trouw er nu écht uitspringen?

Hanna van Vliet

Het lijkt te bonken en te bruisen binnenin Hanna van Vliet. Iedere centimeter van haar lijf acteert mee: schuldbewuste schouders, armen die zich geen houding weten, benen die weifelend of juist weloverwogen stappen maken. En via haar grote bruine ogen schiet ze duizend emoties de wereld in.

Ze is nog maar 23 en pas ruim een jaar geleden studeerde ze af aan de Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie. Dat zij nu al zo'n opvallend talent is, belooft dus veel voor de toekomst. Alleen al háár spel maakt de musical 'De Tweeling' meer dan de moeite waard. Ze speelt daarin een van de hoofdrollen, Anna, een domgehouden Duits meisje dat door de Hitlerbeweging eindelijk iemand wordt en ergens bij hoort. Hanna's glimmende kraalogen, haar onbevangen blikken, haar ongekunstelde zangstem en haar natuurlijke spel maken haar een krachtige en ontwapenende traktatie.

En dat zij over een heel breed repertoire beschikt, en dus eindeloos veel ontwikkelingsmogelijkheden heeft, bewees ze doordat ze vorig jaar ook de stoerste en innemendste Pippi Langkous ooit was.

Sadettin Kirmiziyüz

Hij is geboren in de Achterhoek, maar ook migrantenzoon. Zijn Turkse afkomst gebruikt hij als inspiratiebron voor expressieve theatersolo's. Als geen ander kan hij cultuurverschillen inkleuren tot even intrigerend als fascinerend en oergeestig theater. Dit seizoen is hij een stap verder gegaan met een diep gemeende poging zichzelf serieus in te zetten als een potentieel onderwerp in de kwestie: of en hoe een mens kan radicaliseren.

In 'De Radicalisering van Sadettin K.' zoekt Sadettin Kirmiziyüz (1982) dat zo vlijmscherp uit, dat het je als publiek niet eens zou verbazen, als hij werkelijk een lont zou aansteken. En de bom ontploft, toch. In je hoofd. Spannend is het, aangrijpend. Kirmiziyüz is misschien wel de belangrijkste theatermaker van dit moment, een rasechte performer, die de impact van een intelligente monoloog en de snelheid van stand-up comedy kan combineren tot een waarachtig statement over een wezenlijk en actueel thema. Theater dat ertoe doet.

Maarten van der Graaff

Het probleem met literaire talenten vandaag de dag is dat ze al zijn neergemaaid voordat ze de kans hebben gekregen om te ontluiken. Begerige uitgevers, op zoek naar commercieel succes, stropen de velden af, zetten muurbloempjes en klimplantjes in de brandende zon van de publieke aandacht en malen er niet om als ze voor de bloei zijn verdord. In de poëzie gaat het er heel wat kalmer aan toe. Dat komt natuurlijk doordat aankomende dichters veel minder worden blootgesteld aan de spotlights dan nieuw aangetreden romanschrijvers en -schrijfsters. De beste krijgen heus wel aandacht en erkenning, maar nooit zo massief dat ze er onder bezwijken. We mogen dus hopen dat Maarten van der Graaff, die in 2014 werd bekroond met de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut, heelhuids 2025 haalt. Zijn twee tot nu toe verschenen bundels 'Vluchtautogedichten' en 'Dood werk' laten in elk geval zien dat hij beschikt over een sterk beeldend vermogen, een alle kanten uitspattende verbeelding en een zeer gezonde zelfspot.

Tim Fransen

Als je op een hele slimme, aantrekkelijke én toegankelijke manier filosofie en cabaret weet te mixen, dan verdien je het predicaat 'talent van 2015'. Alle lof voor Tim Fransen, omdat hij met zijn onderwerpkeuze echt iets heeft toegevoegd aan het cabaret. Diepgang en filosofische theorieën paart hij met gemak aan geraffineerde humor. In zijn debuutvoorstelling 'Het failliet van de moderne tijd' vertelt Fransen onder meer over de reizen die hij maakte om zijn held, filosoof Friedrich Nietzsche, te doorgronden. Wat hij tegenkwam, was vooral zichzelf. Daar kan hij energiek en met veel absurde grappen over vertellen. Tegelijkertijd wisselt hij de 'droge' theorie af met platte grappen over piemels, stylist Roy Donders en vervlecht hij aan de piano 'Hero' van Mariah Carey met Chopin. Er werd al een tijdje geschreven dat hij zo beloftevol is, met de première van zijn programma maakte alle hooggespannen verwachtingen helemaal waar.

Morgan Knibbe

Hoe vaak hebben we het dit jaar niet gehad over Morgan Knibbe, die jonge Nederlandse filmmaker die op eigen houtje zijn camera opzette in Griekenland en op Lampedusa. Niet voor een tv-reportage over vluchtelingen, maar voor een duizelingwekkende, avondvullende documentaire waarin de geest van een overleden bootvluchteling rondwaart over Europa, en de levens beziet van degenen die de overkant wel haalden. 'Those who feel the fire burning' is een indrukwekkend debuut waarin de 25-jarige regisseur een groot maatschappelijk vraagstuk vertaalt naar een poëtisch en filosofisch geïnspireerde vertelling. Knibbe filmt de dagelijkse realiteit van de mensen die zijn gestrand in Europa, bezien door de geest van de dode man die zich hardop afvraagt wat de betekenis is van het bestaan. Op het Nederlands Film Festival uitgeroepen tot beste documentaire, en als Nederlandse inzending naar de Oscars gestuurd. Heel spannend wat Morgan Knibbe op zijn 26ste voor ons in petto heeft.

Marijn Rademaker

Met al een succesvolle en veel gelauwerde carrière achter de rug bij onze oosterburen (Ballet Stuttgart) is Marijn Rademaker eigenlijk verre van een aankomend talent. Maar redelijk onbekend was hij wel in Nederland, en direct na zijn aantreden als eerste solist bij Het Nationale Ballet in januari 2015 zéér bemind. Deze ideale (blonde) 'danseur noble', verleidelijke balletprins uit alle meisjes- (en jongens-) dromen is een van die zeldzame Nederlandse dansers die het hebben geschopt tot eerste solist bij Nederlands eerste balletgezelschap. Om daar meteen aan die ándere 'principal' van Hollandse bodem te worden gekoppeld: Igone de Jongh. Samen dansten ze het afgelopen jaar de sterren van de hemel in het romantische 'La Dame aux Camélias', een van de hoogtepunten van het balletseizoen. Behalve innemend en heel goed (die sprongen!) is Rademaker ook maatschappelijk geëngageerd: als ambassadeur voor Dance4Life zet hij zich in voor een wereld zonder aids, zij aan zij met topmodel Doutzen Kroes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden