Wie seks koopt, loopt om misstanden heen

null Beeld anp
Beeld anp

Omdat je zo krijgt wat je thuis niet kunt krijgen. Omdat je het anders sowieso niet krijgt. Omdat het snel en goedkoop is, zoiets als McDonald's, hap-slik-weg. Omdat het afstotend is en juist daardoor spannend.

Prostitutiedeskundige Sven-Axel Mansson, hoogleraar sociologie aan de universiteit van Malmö, noemde gisteren tijdens een symposium in Den Haag een veelvoud aan redenen waarom mannen seks kopen. Maar dat ze dat doen, is niet een soort biologisch gegeven, zoals Mansson nog vaak hoort zeggen.

Dat blijkt alleen al uit het feit dat de schattingen over het aantal mannen dat ooit in z'n leven een prostitutee bezoekt per land verschillen: van ongeveer tien procent in de Scandinavische landen via twintig procent in Nederland tot zelfs een kleine 40 procent in Spanje. "Dat heeft met cultuur te maken", stelde Mansson vast. "En het kan dus ook veranderen."

Strafbaar stellen
Maar hoe? Als het over prostitutie gaat en over de aanpak van misstanden daarin, blijven de klanten bijna altijd buiten schot. Dat was voor onder meer de ChristenUnie reden als gastheer op te treden voor een symposium over die klanten: welke rol kunnen zij spelen in het terugdringen van misstanden?

Niet toevallig: de ChristenUnie heeft samen met SP en PvdA een wetsvoorstel opgesteld dat klanten strafbaar stelt die weten of kunnen weten dat een prostituee slachtoffer is van mensenhandel.

Uit zichzelf zullen die klanten niet snel in actie komen als ze misstanden vermoeden. Het overgrote deel kan het niets schelen, doet gewoon alsof er niets aan de hand is of is niet in staat de signalen te herkennen, blijkt uit een enquête van de Amsterdamse GGD. Van slechts één op de zeven klanten valt enig heil te verwachten, blijkt uit hun antwoorden. En zelfs dat geloven prostituees zelf - aan wie de GGD het ook vroeg - maar nauwelijks: die kunnen zich niet voorstellen dat klanten echt begaan zijn met hun welbevinden.

Helpt het wetsvoorstel van ChristenUnie, PvdA en SP om klanten ertoe te brengen dat ze beter letten op misstanden? Integendeel, riep vanuit de zaal Marianne Jonker, die zich bij het Aidsfonds met prostitutiebeleid bezighoudt én bestuurslid is van de belangenvereniging van sekswerkers Proud. "Als je de klanten criminaliseert, ben je ze echt in één keer kwijt bij de aanpak van misstanden."

Bewustzijn vergroten
Daar denkt Gert-Jan Segers van de ChristenUnie anders over. Zal een klant die iets ernstigs tegenkomt bij zijn bordeelbezoek echt naar de politie stappen? "Als 'ie geen seks heeft gehad, loopt 'ie geen risico. En als hij achteraf gaat twijfelen of er misschien toch iets mis is en dat meldt, dan zal hij ook niet snel vervolgd worden."

Als het voorstel wet wordt, zal dat het bewustzijn onder klanten vergroten, denkt Segers, en dat is hard nodig. "Mensenhandel is zo'n groot probleem - het is vreemd om daar omheen te lopen, zoals de meeste klanten doen."

Dat wetten invloed kunnen hebben op het gedrag van mannen die seks willen kopen, blijkt trouwens uit het voorbeeld van Zweden. De cijfers zijn niet keihard, gaf Mansson toe, maar het percentage mannen dat seks koopt, lijkt daar sinds 1999, toen klanten van prostitutees strafbaar werden, gedaald van 12 naar 8. En omdat Zweden niet langer aantrekkelijk is voor mensenhandelaren, voegde hij eraan toe, is het aannemelijk dat zich ook minder misstanden voordoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden