Wie rolt de rode loper uit voor Haitink naar Wagner?

Ooit voerde het Lot mij naar de operaplanken om er, met andere in theater geïnteresseerde studenten, te figureren bij de nog jonge Nederlandse Operastichting. Mij werd in juni 1966, met enkele anderen, de rol van Dominicaner monnik gegund in Verdi's 'Don Carlos'. Immers, Filips II komt in conflict met de Groot-Inquisiteur, tevens hoofd van de Dominicaner-orde in Spanje.

Franz Straatman

Diens partij werd op indrukwekkende wijze vertolkt door de bas Guus Hoekman. Ik moest hem onder meer helpen bij het bestijgen van een verhoging die uitzicht gaf over de verbranding van ketters.

Vanaf die verhoging had je prachtig uitzicht op de orkestbak. Daar stond Bernard Haitink als muzikaal leider; zijn dirigeren vervulde mij met groot ontzag. De kritieken waren niet erg positief; 'weinig boeiend' kopte Trouw; 'lome voorstelling' meldde Het Parool. Over Haitink schreef Trouw dat hij de dramatiek te weinig naar boven haalde, maar Het Parool putte zich uit om Haitinks aanpak te prijzen. Zo gaat dat bij recensenten.

Naar ik heb begrepen was Haitink zelf niet tevreden over de productie en de samenwerking met de nog jonge Operastichting; in ieder geval keerde hij niet meer terug in de Amsterdamse operabak, waar hij eerder Mozarts 'Don Giovanni' (1962 en 1963) en Wagners 'Der fliegende Hollünder' (1963) had geleid. Hij had het ook veel te druk met zijn Mahlers en Bruckners op het Concertgebouwpodium.

Toch ontwikkelde Haitink een grootse operacarrière: in Engeland, eerst in de rustige atmosfeer van de zomeropera te Glyndebourne, en daarna in een van 's werelds beroemdste huizen, Covent Garden in Londen. Hij kwam er in 1986 als chefdirigent, en blijft dat tot en met 2001.

Sinds het Muziektheater in 1986 werd geopend en de vernieuwde Nederlandse Opera er de uitvoeringen naar internationaal plan tilde, werden er diverse pogingen in het werk gesteld om Bernard Haitink te engageren voor een hernieuwd operaoptreden in Amsterdam. Maar het lukte steeds niet. Zo zou de meastro alleen willen komen als hij Wagners 'Ring' mocht dirigeren. Die was al sinds 1986 vergeven aan chefdirigent Haenchen.

Als ere-dirigent dirigeert hij nu het Concertgebouworkest; afgelopen woensdag boezemde hij mij wederom diep ontzag in, met een schitterende vierde symfonie van Bruckner. De spannende opbouw in de koperfanfares in het derde deel, en de prachtige klankkleuren, deden zo aan Wagner denken, dat ik beelden van opera kreeg.

Dat leidde tot de vraag: wat zou ik nou graag willen horen en zien van Haitink als operadirigent in het Muziektheater? Wagner! Na de Mahlers en Bruckners is het logisch dat hij Wagner doet. Maar wat dan? In geen vijftien jaar zijn 'Lohengrin' en 'Tannhüuser' uitgevoerd. Een 'Tristan und Isolde' (ook weinig opgevoerd) met Haitink, zou evenwel het mooiste zijn.

Kijk: we kunnen Haitink wel blijven eren met prijzen en lintjes, maar dat zijn bijzaken voor een artiest. Die wil iets moois doen. En een topdirigent van 70 jaar, Amsterdammer nog wel, moet eigenlijk carte blanche krijgen in de keuze. Wie rolt de rode Wagner-loper uit naar het Muziektheater? In die productie wil ik niet figureren; dan wil ik alles goed horen en zien.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden