Wie roken verder wil indammen, moet ook naar Den Haag kijken

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wie weet inmiddels niet dat sigaretten verslavend zijn? Die opmerking gisteren in het filosofisch elftal van deze krant geeft goed aan hoe de kansen lijken te liggen van een strafzaak tegen tabaksproducenten. Namens ex-roker Anne Marie van Veen pleit advocate Bénédicte Ficq voor vervolging: de sigarettenmakers hebben de gezondheid van Van Veen willens en wetens geschaad.

Twee keer eerder hebben ex-rokers in Nederland geprobeerd de tabaksindustrie aanprakelijk te stellen. De eerste patiënt overleed vroegtijdig en de tweede kreeg acht jaar geleden nul op het rekest bij de rechtbank. Hij had immers toen hij begon met roken, in 1963, al kunnen weten dat het niet gezond was. Van Veen, inmiddels longkankerpatiënte, is met haar 42 jaar van een aanmerkelijk jongere generatie. Toen zij begon met roken was er nog veel meer informatie over de schadelijke effecten. Anders dan de zaak acht jaar geleden, waar twee burgelijke partijen tegenover elkaar stonden, wil Ficq de zaak nu via het strafrecht aanpakken. Dat vraagt doorgaans om nog veel strakkere bewijsvoering. Ficq Derkent dan ook dat de kans klein is dat ze deze zaak gaat winnen - als het al ooit een zaak wordt.

Toch heeft ze wel een aantal goede argumenten. Want er mag dan inmiddels al een halve eeuw gewaarschuwd worden dat roken ongezond is, de tieners die hun eerste sigaret opsteken negeren dat meestal. Die vinden het vooral stoer en denken dat ze na een tijdje wel kunnen stoppen. En daar komt de rol van de sigarettenmakers: op de imposante lijst van stofjes die ze toevoegen aan de sigaret staan ook ingrediënten die leiden tot verslaving. Het groeiend inzicht in de hersenfuncties, ook rond verslaving, kan de zaak misschien wel eens doen kantelen.

Toch blijft het de vraag of advocate en patiënte zich wel richten tot de goede partij. Op het rookbeleid van de overheid is immers nog wel iets aan te merken. De tabaksindustrie, in Den Haag goed vertegenwoordigd, wist het tot nu toe voor elkaar te krijgen dat het aantal verkooppunten op peil blijft. De pakjes grijnzen jongeren nog steeds op vele plekken toe. De leeftijdsgrens om tabak te mogen kopen is verhoogd van 16 naar 18 jaar, het is maar de vraag of de controle daarop overal even sterk is. De winkelier moet die leeftijdsgrenzen in de gaten houden, maar wordt op zijn beurt allerminst strikt in de gaten gehouden. Als advocate en patiënte echt het roken verder willen indammen, moeten ze ook de politiek aanspreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden