Wie rijdt er nou op groengas?

Wie is er niet voor schone auto's? Toch komt de opmars van wagens op groengas maar langzaam op gang. En dat heeft tal van oorzaken.

Op een conferentie over biogas, vorige maand, werd aan een zaal met pakweg driehonderd deelnemers gevraagd wie er in een auto met groengas naar de congreslocatie in Utrecht was gereden. Er gingen vijf vingers omhoog. Die schrale respons is illustratief. Groengas slaat maar niet aan.

Toch rij je al gauw 25 autokilometers op een euro aan biogas. "Het heeft alles met bijtelling te maken", zegt René Laks, directeur van GroengasMobiel, een vereniging voor de mobiele groengas-industrie in Nederland. Veertig procent van de auto's is lease-auto. Voor de zakelijke markt is de fiscale bijtelling van belang. Voor iedere autorijder die meer dan 500 kilometer per jaar privé rijdt in een auto van de zaak, moet de werkgever een percentage bij het loon tellen ter compensatie van het privégebruik. Maar voor groengasauto's gelden dezelfde regels als voor zuinige benzineauto's: 14 procent bijtelling, hoewel de CO2-uitstoot bij rijden op groengas slechts een fractie is.

Relatief hoge bijtelling
Voor elektrische en hybride auto's is de bijtelling in 2014 vier en zeven procent. Dat is goed voor de verkoop in de zakelijke markt. "Daar ligt het probleem", zegt Laks. Zijn vereniging voert een permanente politieke lobby in de Tweede Kamer voor verlaging van de bijtelling. Laks: "Als je de hele keten bekijkt, van productie tot uitlaat, dan is groengas op dit moment de schoonste brandstof. Dat móet de overheid vertalen in een gunstiger bijtelling." Vooralsnog zijn er geen plannen in Den Haag.

Autofabrikanten willen wel. Diverse merken (Volkswagen, Lancia, Fiat, Mercedes) leveren totaal zo'n dertig modellen die op groengas rijden. Ook Audi zet stevig in op groengas. Vanaf maart rijdt in Nederland een A3 rond die volledig geschikt is voor biogas.

Gebrek aan pompstations
Volgens Audi is niet alleen de hoge bijtelling, maar vooral het gebrek aan gemakkelijk bereikbare pompstations de belangrijkste belemmering. In Nederland zijn er nu 130, veelal gelegen aan de randen van steden en op industrieterreinen. Vooral in noord-Nederland en in de Randstad is de dekking aan tankstations redelijk. Langs de snelwegen zijn ze er nog nauwelijks: daar liggen doorgaans geen gasleidingen, die nodig zijn voor de aanvoer van de brandstof. De aanleg ervan kost een vermogen en de investering weegt op dit moment niet op tegen de geringe omzet.

Ter vergelijking: het fossiele autogas lpg, restproduct van de productie van aardgas en aardolie, is in Nederland beschikbaar op 1900 tankstations. De lpg-lobby, verenigd in Stichting Autogas Nederland, noemt op haar website rijden op lpg overigens 'de beste en schoonste manier om brandstofkosten te besparen'. Verderop geeft de lpg-sector wel toe dat rijden op groengas gemiddeld de beste milieuresultaten toont, 'maar de verschillen tussen aardgas en autogas zijn bijzonder klein'.

Volgens de groengassector kan lpg niet tippen aan de gunstige milieuclaim van biogas. "Ons product is op dit moment de duurzaamste en schoonste brandstof", zegt Laks. "Zeker als je kijkt naar de productie van bron tot eindproduct, wat bij andere brandstoffen vaak niet wordt gedaan. Daar wordt gekeken naar de emissies en milieubelasting vanaf het moment dat de brandstof in de tank zit. Groengas scoort op alle fronten beter."

Te weinig gas
Los van de tappunten, moet er ook voldoende groengas voorradig zijn. Dat zit voorlopig wel goed in Nederland. De markt kan biogas leveren voor twee tot drie procent van de auto's. Het maximum ligt rond de tien procent van het autopark. Er rijden er nu nog maar 6000 voertuigen (een tiende procent van het totale wagenpark) op groengas. De helft daarvan is personenauto, de rest bedrijfsauto, ruim duizend taxi's, een kleine zevenhonderd stadsbussen en bijna vierhonderd vrachtwagens.

In Duitsland heeft autofabrikant Audi de levering van biogas veiliggesteld door in Wertl (Nedersaksen) voor 20 miljoen euro zelf een groengasfabriek te bouwen. Het autobedrijf wil er overtollige elektriciteit van windmolens en zonnepanelen gebruiken voor de productie van aardgas. De fabriek zet duurzaam opgewekte elektriciteit om in methaan, het voornaamste bestanddeel van aardgas. Duitsland kampt geregeld met een overschot aan wind- en zonenergie, die niet is op te slaan.

Om het teveel aan groene elektriciteit toch kwijt te kunnen, wordt bij overproductie een deel gratis, of zelfs met geld toe, doorgeleverd aan buurlanden, waaronder Nederland. De fabriek van Audi gaat draaien zodra het aanbod aan wind- en zonnestroom de vraag overstijgt en wordt uitgeschakeld als de marktvraag naar groene elektriciteit is teruggekeerd.

Green Planet heet dit nieuwe tankstation langs de A28 bij Pesse. Hier kunnen automobilisten alle brandstoffen tanken, ook duurzame. Het groengas komt uit de vergistingsinstallatie van het nabijgelegen afvalbedrijf Attero. Bij het tankstation staan ook drie windmolens die Green Planet van stroom voorzien.

'Als je de hele keten bekijkt, van productie tot uitlaat, dan is groengas de schoonste brandstof'

Gouden toekomst?

De markt voor groengas kan tot 2020 groeien tot 100. 000 voertuigen, concluceerde Ekwadraat, adviesbureau voor duurzame energie, twee jaar geleden op een vraag van de vereniging GroengasMobiel. De Nederlandse biogasproductie kan, zo stelde Ekwadraat, 'gemakkelijk vervijfvoudigen' tot 3 miljard kubieke meter biogas per jaar. Als de schatting van Ekwadraat uitkomt, dalen de maatschappelijke kosten door de verminderde uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen vanaf 2020 met 36 miljoen euro per jaar. Rijden op groengas vermindert de CO2-emissies met gemiddeld 74 procent ten opzichte van rijden op diesel en benzine. Als 100.000 dieselauto's worden vervangen door auto's die op groengas rijden, zou dat per jaar de uitstoot schelen van ruim 1700 ton stikstofoxiden en 49 ton fijnstof. Nederland scoort met 6000 voertuigen op groengas binnen Europa zeer bescheiden. In Zweden rijden 140.000 auto's op duurzaam geproduceerd gas, in Oostenrijk 180.000, Zwitserland 140.000, in Duitsland zelfs 850.000, met Italië als Europese koploper: 920.000 voertuigen.

Wat is Groengas?

Groengas is de duurzame versie van aardgas en wordt gemaakt door biogas op te waarderen tot het dezelfde kwaliteit heeft als aardgas. Groengas wordt schoon geproduceerd en is hernieuwbaar. Biogas wordt geproduceerd uit dierlijke restproducten zoals koeiemest, slib, afval van stortplaatsen, tuinafval, groente- en fruitresten. Eén koe levert voldoende mest om een auto op groengas te laten rijden. Biogas wordt in Nederland overwegend geproduceerd door landbouwbedrijven. Rioolwaterzuiveringen en stortplaatsen komen op de tweede en derde plaats. Vooral het aandeel biogas van agrarische bedrijven zal naar verwachting in de komende jaren fors toenemen.

En wat kost het?

Een kilo groengas kost op dit moment bij de pomp rond de 1,06 euro. In 2014 zal de energiebelasting op groengas licht stijgen. Volgens de vereniging GroengasMobiel zal de prijs rond de 1,07 euro uitkomen in 2014. Audi voorspelt een verdere stijging tot 1,14 euro in 2015. "Maar wij verwachten eigenlijk dat in de nabije toekomst de prijs van groengas eerder zal dalen dan stijgen", zei Raymond Gense, directeur nieuwe technologie van Pon, de Nederlandse importeur van Audi. De prijs van groengas is niet gekoppeld aan de olieprijzen en is dus betrekkelijk stabiel en voorspelbaar. Auto's die op groengas rijden, vallen in het hogere lpg-tarief voor wegenbelasting. Groengas-auto's zijn in aanschaf niet veel duurder dan benzineauto's, of auto's met een lpg-installatie. De Audi A3 Sportback g-tron, vanaf maart geleverd, heeft een vanaf-prijs van 29.000 euro. Deze wagen rijdt op groengas én benzine en heeft volgens de fabrikant een actieradius van 1400 kilometer. Op de twee gekoppelde tanks voor groengas, met een capaciteit van totaal 14,4 kilo, kan bij zuinig rijden 400 kilometer worden afgelegd. Wie een kleinere, goedkopere auto zoekt, kan een Volkswagen Up! kopen vanaf 10.000 euro. Voor particulieren zijn er in drie gemeenten nog subsidies beschikbaar bij de aanschaf van een auto op groengas. De regio Haaglanden geeft 3000 euro, Leeuwarden 2000 euro en Tilburg 1000 euro. Landelijk zijn er investeringsregelingen voor kleine ondernemers.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden