Wie rijdt de caravan, emancipatie op de weg voltooid?

Rij jij of rij ik? Hoe geëmancipeerd ook, vrouwen laten het stuur op vakantie graag over aan hun man. 'Maar als 't moet, dan rij ik terug', zegt Els Hageman op parkeerplaats Hazeldonk.

Of mannen op vakantie vaker achter het stuur zitten dan vrouwen geen enkele deskundige die er cijfers over heeft. Maar uit eigen ervaring, of door gewoon op de weg te kijken, weten al die verkeersexperts vrijwel zeker dat het zo is. Mannen rijden met vakantie vaker dan vrouwen.

Bij de ANWB leidt een telefoontje van de krant meteen tot een intern, niet-representatief onderzoekje onder vijf medewerkers. Ook op de afdeling verkeersveiligheid zitten mannen in de vakantie vaker achter het stuur dan vrouwen, meldt voorlichter Markus van Tol. Van een oudere collega hoorde hij ter verklaring dat er bij een vrouw 'iets blokkeert' als er achter de auto een caravan of een vouwwagen hangt. Ook is hun ervaring dat het buitenland vrouwen afschrikt. "Het hele verkeersbeeld is er anders. Andere verkeersstroken, andere invoegstroken. In Duitsland mag je veel harder rijden - dat is voor vrouwen een moeilijk puntje", zegt Van Tol, die zelf over een paar weken naar Italië rijdt. "Voor mijn vrouw is vakantie ook: niet rijden. En ik vind het niet vervelend." Hoogstens geeft hij het stuur aan hun oudste zoon, die zijn rijbewijs heeft.

Psycho-therapeut Yvette van der Pas verwijst naar onderzoek van Psychologie-magazine voor het bewijs dat vrouwen in de vakantie vaker passagier zijn. Het maandblad vroeg lezers naar hun angsten op de weg. 1350 mensen reageerden, meest vrouwen maar ook 200 mannen. In de toptien van rij-angsten staat bij vrouwen op nummer twee: in het buitenland rijden. De lijst wordt bij mannen aangevoerd door ... de angst om bijrijder te zijn (zie kader).

De angst van vrouwen om na Hazeldonk het stuur te pakken, is dus maar één kant van het verhaal, waarschuwt Van der Pas. Ze signaleert ook een relationeel probleem. "Er zijn zat vrouwen die wel willen rijden, maar mannen willen het stuur niet afgeven. Zo voorkomen ze dat vrouwen routine krijgen."

De arts-therapeut, die columns schreef voor Trouw, heeft zich de afgelopen tijd verdiept in de wereld van het autorijden. Voor het half miljoen mensen met rijbewijs dat zijn rij-angst wil overwinnen, schrijft ze een hulpboek, dat in november verschijnt.

Van der Pas vindt het niet erg emancipatoir van vrouwen om in de vakantie het stuur aan de man te laten. Moeders moeten, zegt ze, hun dochters het goede voorbeeld geven. Dus wat adviseert ze bange vrouwen? "Nooit toegeven aan je angsten, want dan breiden ze zich als een olievlek uit. Onderhandel met je man, zodat je om en om kunt rijden. Als je rijden leuk vindt tenminste."

Tegen mannen zegt ze: "Gun je vrouw het stuur, geef haar vertrouwen. En ga vooral wat anders doen dan haar instructies geven hoe ze moet rijden. Want dat is echt een misverstand, dat mannen denken dat ze beter kunnen rijden."

Inderdaad, zegt de stichting onderzoek verkeersveiligheid SWOV. Mannen rijden meer kilometers, maar ze maken per kilometer gemiddeld ook meer brokken.

'Ik vertrouw op mijn vrouw, maar kijk wel altijd vooruit'

Familie Van den Hurk uit Hoofddorp. Vader Hans (38), moeder Benja (34), zoon Kyan (7)

Onderweg naar de Franse Middellandse Zeekust. Zij rijdt.

Benja: "Mijn man heeft geen rijbewijs, dus ik ben altijd de Bob. Het is de eerste keer dat we met de auto gaan, daarvoor namen we steeds het vliegtuig. Dat kwam ook wel doordat hij niet rijdt. Maar we moeten geëmancipeerd zijn, dus kom op, dan moeten we ook kunnen rijden!"

Hans: "Ik ben vijf keer op geweest voor mijn rijbewijs, maar toen ben ik ermee gestopt. Ik kan geen twee dingen tegelijk. Ik vind het geen punt om bijrijder te zijn. Ik vertrouw op mijn vrouw, maar ik kjik altijd wel vooruit."

Benja: "Hij rijdt wel mee, en hij mag ook niet slapen. Ik zag er wel een beetje tegenop om het hele eind te rijden. Maar vanavond nemen we een hotelletje, en we stoppen om de twee uur. Dan moet het kunnen."

Zoon Kyan: "Deze auto is niet van ons, wij hebben een witte auto."

Benja: "Ja, deze auto is van mijn zus. Wij hebben een kleinere, maar daar kunnen de spullen niet in. Ik leen hem wel vaker. Dus het is geen probleem om daarin te rijden."

'Ik vertrouw mijn dochter haast meer dan mijn vrouw'

Familie Van der Weg uit Gorredijk, vader Cor (55) en dochter Jantyn (29). Moeder Janke (53) met Yldau-Mare (16) en Sverre (14)

Onderweg naar de Ardèche. Dochter neemt bij Hazeldonk het stuur van vader over.

Moeder Janke: "Mijn dochter pakt het zometeen over. Ik rij wel, maar liever niet op vakantie. De Route du Soleil is wel een rechte weg, maar het is zo druk, de auto's flitsen voor en achter om je heen. Het is niet dat ik niet durf te rijden op vakantie, maar ik heb minder ervaring dan mijn man. En je hebt toch een stel kinderen waar je verantwoordelijk voor bent."

Jantyn: "Ik wil het juist graag, ook in het buitenland. Mijn ouders mijden Parijs, ik zou daar helemaal geen moeite mee hebben. Oudere generaties vinden dat enger dan wij. Ik merk wel dat mijn vader vooral in het begin wat onrustig was als hij naast me zat."

Vader Cor: "Ik hou graag contact met de weg. Ik rij mee, zeker. Als mijn vrouw achter het stuur zit, heb ik meer zweet in mijn handen dan als ik zelf achter het stuur zit. Mijn dochter rijdt stevig door, ze gaat harder dan ik. Maar ik vertrouw haar op de weg haast meer dan mijn vrouw."

'Als er wat gebeurt, kan ik terugrijden'

Henk Kerssens (66) en Els Hageman (63) uit Akersloot

Onderweg naar Frankrijk, Spanje en Portugal. Hij rijdt.

Henk: "Ik vind het leuk om te rijden. We hebben dit campertje nu voor het tweede seizoen. Hij rijdt heerlijk."

Els: "Thuis hebben we nog een kleine auto, daar rij ik ook in. Maar in deze kampeerbus rijdt Henk, dat is bijna een automatisme. Henk rijdt goed, en ik vind het lekker om ernaast te zitten en een beetje om me heen te kijken. Ik heb er wel een keer in gereden, op de terugweg van een tripje. Henk zei: 'Ga jij ook maar even achter het stuur, dat is toch wel goed.' Als er wat gebeurt kan ik terugrijden, het zou een heel akelig gevoel zijn als dat niet lukt. Als 't moet, dan moet het."

Henk: "Ik heb er geen last van om bijrijder te zijn, ik zit graag naast de bestuurder. Behalve bij mijn dochters, die rijden nogal hard."

Els: "Ik vond het vroeger prachtig om te rijden, ook in het buitenland. Mijn man naast me, onze twee dochters op de achterbank, en ik aan het stuur. Dan was ik helemaal gelukkig."

Henk: "Ja, je bent wel banger geworden."

Els: "Ik kan nu minder diepte zien."

'Ik vind het wel lekker om naast hem te zitten"

Familie Hoogeveen uit Biddinghuizen, vader Richard (43), moeder Kirsten (40), Mike (15), Melanie (12)

Onderweg naar Bretagne. Hij rijdt.

Richard: "Ik rij, want ik heb een BE-rijbewijs, en dat moet als je met zo'n zwaar ding rijdt. Ik ben loodgieter, voor mijn werk rij ik ook met een aanhanger. Ik ben het dus gewend."

Kirsten: "Ik vind het wel lekker om ernaast te zitten. Ik rij genoeg hoor, ik ga altijd met de auto naar mijn werk. Maar met die caravan is toch iets anders. Zolang we rechtdoor gaan is het geen punt, bochten ook niet. Maar achteruit rijden doe ik liever niet, dat is met die caravan lastig."

Richard: "Maar als ik een been zou breken, dan zou Kirsten wel terugrijden. Al vind ik het ook niet leuk om ernaast te zitten. We hebben wel gehad in Duitsland, met die jakkerende auto's, dat ik zei: je zit zo dicht op anderen, geef het stuur maar weer aan mij."

Kirsten: "Hij had gelijk. Misschien hebben mannen meer verantwoordelijkheidsgevoel. Ik hoef niet speciaal een voorbeeld te zijn voor mijn dochter. Hij rijdt prima, en we doen het rustig aan. Met een caravan kan het ook niet anders."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden