Wie Ohio wint, wordt president

Ohio in het noordwesten van de Verenigde Staten, is dé staat waar de Amerikaanse presidentskandidaten Barack Obama en Mitt Romney de komende twee weken vrienden willen maken. De rest van Amerika doet er even weinig toe. 'Ohio is de sleutelslaat.'

Het lijkt een gek gegeven: een presidentskandidaat die smeekt om een stem en daarbij zelfs het adres geeft van de plek waar die stem kan worden uitgebracht. Toch gebeurde dat vorige week in Ohio. Elke stem die de presidentskandidaat in deze swingstate achter zijn naam kan schrijven, kan de cruciale zijn.

In Ohio kan net als in enkele andere Amerikaanse staten van tevoren gestemd worden, soms zelfs in tijdelijke stembureautjes op campagnebijeenkomsten. Tijdens een toespraak in Athens, voor duizenden studenten van Ohio State University, zei Obama: "Ik ben niet te trots om te smeken. Ik wil je stem", zei hij. Om vervolgens het adres te geven. "Iedereen weet waar dat is. Zo niet, zoek het op."

De inwoners van Ohio zijn gewend aan extra aandacht van presidentskandidaten: elke vier jaar weer is Ohio favoriet. De afgelopen dagen alleen al lieten Barack Obama en zijn vicepresident Joe Biden er zich allebei drie keer zien. Dat brengt het totaal van Obama en Biden op dertig bezoeken sinds 1 juni. Mitt Romney en zijn vicepresidentskandidaat Paul Ryan kwamen in deze campagne samen meer dan veertig keer naar Ohio.

Of ze er nou werkelijk stemmen mee trekken? Niemand die het weet. "Maar als de kandidaten zich niet laten zien, dan is het hier 'uit het oog, uit het hart'", vertelt Wayne Lippert, een Republikeinse inwoner van Hamilton County in het zuidwesten van Ohio. Lippert, een veertiger in pak, met zijscheiding en een rij gebleekte tanden, zou zo de zesde zoon van Mitt Romney kunnen zijn. Hij onderschrijft al Romney's ideeën en werkte eerder als assistent van Rob Portman, de Republikeinse senator van Ohio. Lippert heeft zich verkiesbaar gesteld - op 6 november vinden ook vele regionale verkiezingen plaats - voor het bestuur van Hamilton County, een regio waarin onder meer de stad Cincinnati ligt.

"Ohio is belangrijk", vertelt Republikein Lippert terwijl hij op een woensdagavond van de ene bijeenkomst met potentiële kiezers naar de andere gaat, "omdat de staat de ene keer naar de Republikeinen gaat en de andere keer naar de Democraten. Wij zijn het beste voorbeeld van een sleutelstaat. Wie hier wint, wint de verkiezingen. En Hamilton County is extra belangrijk, want hier blijft het elke vier jaar weer tot het laatste moment spannend." Het van oorsprong conservatieve bolwerk in het zuidwesten van Ohio ging vier jaar terug verrassend naar de Democraten. Daarmee won Obama Ohio en dus de verkiezingen.

En dat Ohio cruciaal is, voelen de inwoners. Nergens zie je zoveel bumperstickers met politieke boodschappen als hier. Wie dit jaar gaat winnen, kan niemand voorspellen. In de laatste peiling van bureau Rasmussen gaf 49 procent van de inwoners van Ohio aan voor Obama te zijn, tegenover 48 procent voor Romney. 3 procent van de kiezers wist het nog niet.Ook na het laatste debat gaat Obama nipt aan kop.

De laatste twaalf verkiezingen had Ohio het als enige staat elke keer bij het rechte eind. Slechts twee presidenten wonnen ooit de verkiezingen zonder dat ze Ohio wonnen: de Democraten John F. Kennedy in 1960 en Franklin Roosevelt in 1944.

"Zo belangrijk zijn wij dus eens in de vier jaar", zegt Bianca Beary (62) terwijl ze stapels met verkiezingsposters uit haar pick-uptruck tilt. "En zo goed weten wij wat Amerika wil."

Ze is net aangekomen op de parkeerplaats van het Romney-hoofdkwartier in Cincinnati. Het is een klein zaaltje vol Amerikaanse vlaggetjes aan het plafond, in een kantoorpand langs de snelweg I-71. In de gang kauwt een beveiliger, in pak en met zonnebril op, een prop felgele kauwgom.

Vrijwilligers bellen binnen met potentiële kiezers. Op een schoolbord aan de muur staan de vier regels die iedere vrijwilliger vanavond aan de telefoon moet uitspreken. 'Als Barack Obama zegt dat Mitt Romney liegt, liegt hij zelf', is de eerste.

Bianca Beary is precies het type inwoner van Ohio waar beide presidentskandidaten in hun strijd om de kiezer op mikken: een vrouw uit de middenklasse die in de buitenwijk van een grote stad woont, met een gemiddeld inkomen van rond de 40.000 dollar per jaar en een koophuis met een hypotheek. Beary zegt wat veel inwoners van Ohio zeggen: "De economie is het belangrijkst de komende vier jaar. Daarom stem ik op Mitt Romney."

"Daarom stem ik op Barack Obama", zegt Debbie Simpson (56), een inwoner van Deer Park. Ze beschildert met een mal en verfroller borden in voortuinen waarop de naam van Barack Obama prijkt. Net als andere vrijwilligers is ze op donderdagavond rond etenstijd in een gemeenschapshuis te vinden. Iedereen heeft iets voor het diner meegebracht. "Ohio is een arbeidersstaat. Obama heeft de automobielindustrie gered van de ondergang. Daarmee heeft hij aangetoond dat hij de economie het belangrijkst van alles vindt", zegt Simpson, "en dat zien wij hier graag."

Ohio heeft 11,5 miljoen inwoners en is behoorlijk uitgestrekt. De meeste inwoners wonen in de vier grote steden, daartussenin wonen vooral boeren. Kilometers achter elkaar doorkruisen de grote snelwegen vlakke maïsvelden met hier en daar een boerderij of een kerk. Van de inwoners van Ohio is 85 procent blank. Ohio grenst aan Michigan, waar in Detroit de drie grote autobedrijven GM, Chrysler en Ford kantoor houden. Veel ondernemers in Ohio zijn van die industrie afhankelijk.

In Ohio werden door de redding van de automobielindustrie 11.000 banen behouden, telde persbureau Bloomberg. Het werkloosheidscijfer ligt iets lager dan het landelijk gemiddelde: 7 procent ten opzichte van 7,8 procent in de hele Verenigde Staten. Toen Obama als president het Witte Huis betrad, was de werkloosheid in Ohio ruim 10,5 procent.

Dat vindt Chris Gallaher (40) een getal dat niet ter zake doet. In korte broek en T-shirt (het is 11 graden Celsius) staat de fors gebouwde Amerikaan in een straat vol grote kastanjes en huizen vlak achter het enorme winkelcentrum van Cincinnati. Vandaag gaat hij verder met zijn twee weken durende missie: bij alle deuren van Hamilton County aanbellen. Nou ja, bij alle adressen die op de lijst staan die hij van de Republikeinse partij heeft gekregen. Daar wonen volgens de partij 'twijfelaars', mensen die eerder in telefoongesprekken hebben aangegeven nog niet te weten op wie ze stemmen.

Gallaher heeft voor de klus al zijn vakantiedagen opgenomen. Hij werkt voor een telecommunicatiebedrijf en is nu dus twee weken als vrijwilliger voor Romney. En Gallaher komt niet eens uit Ohio, maar uit een heel andere staat: Tennessee, in het zuidoosten van de Verenigde Staten. Bill Clinton was de laatste Democraat die de conservatieve inwoners van die zuidelijke staat op andere gedachten kon brengen, daarna bleef de staat Republikeins.

Omdat Gallaher, vader van twee zoons die hij een zonnige en vooral gefortuneerde toekomst gunt, toch het gevoel wil hebben dat hij medeverantwoordelijk is voor de verkiezingsoverwinning van Mitt Romney op 6 november, is hij naar Ohio gekomen. Als hij na een bezoek een kiezer heeft weten te overtuigen, vraagt hij of hij een bord in de tuin mag zetten. Met veel kracht duwt hij de borden stuk voor stuk in de aarde. "We moeten terug naar hoe dit land er veertig jaar geleden uitzag. Geen nieuwe George W. Bush alsjeblieft, maar een leider met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Mitt Romney dus." Gallaher heeft de eerste drie dagen driehonderd huishoudens per dag bezocht. "Ik heb er een goed gevoel over. Mitt Romney kan hier op veel steun rekenen."

Debbie Simpson (56) en Katie O'Connor (52) schudden hun hoofd als zij de gedachtengang bij de vrijwilligers van Romney horen. Zij meldden zich vorige week zaterdagochtend op het hoofdkwartier van de Democraten in Cincinnati. Om negen uur moesten ze er zijn. Er zouden veel jonge enthousiaste vrijwilligers komen. Samen zouden ze de deuren van Hamilton County afgaan. Net als Chris Gallaher, maar dan voor die andere kandidaat: Barack Obama. "Een keer raden hoeveel vrijwilligers kwamen opdagen op die zaterdagochtend?" Ze maakt met duim en wijsvinger een cirkeltje en houdt haar hand hoog in de lucht: "Nul."

Dat, en niet de economie, is het grootste probleem van Barack Obama, zeggen de twee vriendinnen. "Democraten", zeggen ze op fluistertoon, "zijn lui." "Republikeinen zijn veel vuriger. Ze hebben passie. Zelfs voor Mitt Romney."

Ohio's stemgeschiedenis:
2008: Barack Obama (Democraat)

2004: George W. Bush (Republikein)

2000: George W. Bush (Republikein)

1996: Bill Clinton (Democraat)

1992: Bill Clinton (Democraat)

1988: George H. W. Bush (Republikein)

1984: Ronald Reagan (Republikein)

1980: Ronald Reagan (Republikein)

1976: Jimmy Carter (Democraat)

1972: Richard Nixon (Republikein)

1968: Richard Nixon (Republikein)

1964: Lyndon Johnson (Democraat)

1960: Richard Nixon (Republikein, verloor de verkiezingen van John F. Kennedy)

1956: Dwight Eisenhower (Republikein)

1952: Dwight Eisenhower (Republikein)

Bij 270 kiesmannen is de verkiezingsstrijd beslist
Slechts twee presidenten wonnen de Amerikaanse verkiezingen zonder dat ze op verkiezingsdag de staat Ohio achter hun naam konden schrijven. Dat waren de Democraten John F. Kennedy (1960) en Franklin Roosevelt (1944). Van de Republikeinse presidenten won nog nooit een kandidaat zonder Ohio te winnen.

De staat Ohio heeft achttien kiesmannen te verdelen. Een president wint de verkiezingen als hij een meerderheid van 270 kiesmannen van de in totaal 538 kiesmannen heeft. Hoe meer inwoners een staat heeft, hoe meer kiesmannen te vergeven zijn, met een minimum van drie kiesmannen voor dunbevolkte staten. Californië (37 miljoen inwoners) heeft 55 kiesmannen, Texas (26 miljoen inwoners) heeft 38 kiesmannen weg te geven. Ohio (11 miljoen inwoners) is goed voor achttien kiesmannen. "Met de staten waarin zeker op de Democraten wordt gestemd heeft Obama op 6 november ongeveer 240 kiesmannen achter zijn naam staan", zei Mark McKinnon van opiniewebsite Daily Beast dit weekeinde op CNN. "Als hij Ohio erbij krijgt, is hij nog maar enkele zetels verwijderd van de overwinning."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden