Wie niet met zwaar geschut polemiseert, is niet bekeerd

’Wie niet polemiseert, is niet bekeerd. Een bekend aforisme van de meer en meer onbekende K. Schilder”, schrijft dominee Bob Wielenga in Opbouw, het opinieblad van de Nederlands Gereformeerde kerken. „Het woord polemiseren klinkt nogal strijdlustig. In de gereformeerde traditie werd er dan ook volop strijd geleverd, haast oorlog gevoerd, wanneer er gepolemiseerd werd. Dat gebeurde in de kerkelijke pers.”

„De stellingen rond een bepaald thema werden betrokken; en men beschoot elkaar wekelijks in de kerkelijke bladen met theologisch zwaar geladen geschut. Geestelijke schade was het gevolg, kerkelijke scheuringen niet minder. Het was echte een heilige roeping: de Waarheid moest verdedigd worden. Mensen die de Waarheid tekort deden waren ook geen achting waard (Psalm 15:4). Dat kwam tot uitdrukking in de bewoordingen waarmee men de aanranders van de Waarheid geestelijk te lijf ging. Er is een lange traditie, teruggaande tot op Calvijn, van haast rauw taalgebruik in kerkelijke polemieken.”

Wie anno nu opzoek gaat naar polemiek, geestelijke aanrandingen en rauw taalgebruik, wordt maar mondjes maat bediend. Pas vier nummer teruggebladerd in De Waarheidsvriend, vind je iets dat door de polemische beugel kan. In dit orgaan van de Gereformeerde Bond, dat zich altijd heel polemisch het behoud van Gods enige ware leer ten doel stelde in de hervormde en nu de PKN spreekt dominee J.P. Nap, grote woorden zoals ’rechtverkrachting door grote mensen in politiek en bedrijfsleven’, en hij heeft het over De Laatste Dag weet hij dat het ’voor alle ongelovigen en die zich niet van harte bekeerden, een verschrikkelijke dag zal zijn’. Maar verder dan het zonder man en paard te noemen verkondigen van ’de vreze des Heeren’ gaan hij en zijn collega’s van De Waarheidsvriend niet.

Voor een gelovig pak slaag moet je in de laatste aflevering van het opinieblad Volzin zijn. Daar krijgt de theoloog Kuitert billenkoek van de katholieke theoloog Eric Borgman. Borgman raad de lezer aan het nieuwe boek van Kuitert ongelezen te laten, en in plaats daarvan een boek te lezen waaraan hij zelf heeft meegewerkt en dat door Kuitert is bekritiseerd. „Kuiterts paniekerige en agressieve verdediging van de scheiding tussen kerk en staat is nergens voor nodig. Ik doe mijn best niet op de man te spelen. Maar het kost me moeite dit boek vol met slordigheden en fouten – had nu echt niemand bij uitgeverij Ten Have de tekst van bestsellerauteur Kuitert nog eens door kunnen nemen? – niet te lezen als de zwanenzang van een oude man die als gevolg van zijn onbegrip in nieuwe ontwikkelingen een bedreiging ziet van allerlei verworvenheden.” Pittig hoor, en dan nog je best hebben gedaan niet op de man te spelen!

Voor wie door al dit verbale geweld in een dipje vreest te komen, staan er twee wegen open. De samenwerkende kerken in de Leidse Merenwijk stellen in Bulletin onder het kopje ’Als de blaadjes vallen’: „De dagen worden korter, de zon verdwijnt onder het wolkendek en het weer wordt koud en guur. Veel mensen hebben in de overgang naar de herfst last van psychische klachten: somberheid, eenzaamheid of angst. Gelukkig is er vaak goed iets aan te doen.” Gelieve contact te zoeken met het plaatselijke Riagg, luidt het advies.

Voor wie toch hulp zoekt liever in de warme boezem van de kerk, schrijft de evangelische Uitdaging, kant voor christenen met visie, dat je ook naar de Faith-clinic kunt. „We bidden voor geestelijke problemen, die de dokter niet kan oplossen. Dan neemt dr. Jesus het over.”

Woord & Dienst, het opinieblad van de PKN, biedt theologisch onderlegde kemphanen een ’toerustingskatern’ over het ’geloofsgesprek’, vol nuttige tips voor gelovigen die met andere gelovigen van gedachten willen wisselen. Tip 1: „Laat wie oren heeft luisteren. Kijk iemand aan en laat, door te knikken of iets te zeggen, merken dat je luistert. Vraag vriendelijk door.” Het is moeilik, maar verder moeten gelovigen ’een voor een praten’. En: „Houd het ontspannen. Zorg voor voldoende lucht en licht in het gesprek.” mocht de lucht toch wat bedompt raken, dan is daar ’de werkvorm van het gezelschapspel’. „Want geloof is eerst en vooral een opgewekte aangelegenheid.” Tip 10: „Dank en bid.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden