Wie liep er vierhonderd jaar geleden in deze jurk?

Nog veel vragen over zijden japon op bodem Waddenzee. 'Helaas zit er geen briefje bij.'

Van wie was de jurk? Dat is de hamvraag na de vondst van een puntgave japon uit de Gouden Eeuw. De Texelse duikvereniging stuitte al in de zomer van 2014 op een scheepswrak uit de zeventiende eeuw, maar de betrokkenen wisten de vondst geheim te houden. Tot deze week, toen de verzameling opgedoken kleding groots werd gepresenteerd op het Waddeneiland.

Het pronkstuk is een zijden japon met gouden stiksels, misschien ooit eigendom van iemand uit het Engelse koningshuis. Archeologen zijn lyrisch over deze zeldzame ontdekking. "We vinden wel eens flarden textiel, maar een heel kledingstuk is zeldzaam", zegt maritiem archeoloog André van Holk. Hij wist tot gisteren van niks, en is vooral verbaasd dat er twee jaar na dato nog weinig bekend is over de oorsprong van de vondst. "Wat is het verhaal, dat wil je toch weten. Ik zou meteen de archieven in zijn gedoken."

Archeoloog Maarten van Bommel snapt de nieuwsgierigheid naar de schipbreuk en het lot van de bemanning. "Helaas zit er geen briefje bij", verklaart de hoogleraar van de Universiteit van Amsterdam die is betrokken bij het onderzoek. Toch heeft die vraag niet de prioriteit. "Onze taak is vooral het conserveren van de verzameling. De stof ziet er prachtig uit, maar is erg fragiel." Dat bacteriën geen vat kregen op de stof komt volgens Van Bommel doordat de kist waar de kleding in zat al die tijd diep onder het zand heeft gelegen.

Aannemelijk is dat de japon en andere kledingstukken gedragen zijn door een hooggeplaatst persoon. "Gezien de confectie gaat het om een lange vrouw, dat kwam bij de adel vaker voor", zegt van Bommel. Ook zijn boekkaften aangetroffen met het wapen van de Engelse koninklijke familie Stuart, waar de drager dus mogelijk lid van was.

"Een raar idee dat iemand vierhonderd jaar geleden deze jurk heeft gedragen", zei burgemeester Michiel Uitdehaag die de vondsten presenteerde. Volgens Uitdehaag overheerst nu trots op het eiland, zowel bij de duikvereniging als het bij museum Kaap Skil in Oudeschild. Daar kan de verzameling - behalve textiel ook gebruiksvoorwerpen zoals een luizenkam en Italiaans aardewerk - bezichtigd worden.

Het museum beleefde gisteren de drukste dag ooit. "Je denkt misschien: het is maar een lap stof. Maar als je betoverd wil worden moet je komen kijken", zegt museumdirecteur Corina Hordijk. De verzameling is maar tot 16 mei te zien, dus bezoekers moeten er snel bij zijn. Volgens Van Bommel is dit nog maar een klein voorproefje van wat het scheepswrak te bieden heeft. "Het textiel is nu goed geconserveerd, vandaar dat we dit pareltje nu alvast even kunnen tonen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden