Wie koopt het eerste schilderij uit de omstreden Gurlitt-collectie?

Twee ruiters op het strand van Max Lieberman. Beeld Creative Commons / Wikipedia
Twee ruiters op het strand van Max Lieberman.Beeld Creative Commons / Wikipedia

Het Britse veiligshuis Sotheby's legt vandaag het eerste kunstwerk van de omstreden roofkunst Gurlitt-collectie onder de hamer. Met 'Twee ruiters op het strand' van Max Lieberman hoopt het veilinghuis minstens 766.000 euro binnen te harken.

De verkoop van het schilderij is onderdeel van Sotheby's grootste veiling ooit, die vandaag plaatsvindt in Londen. Het vermaarde veilinghuis biedt vooral impressionistische en moderne kunst aan, waarvan de totale waarde rond de 280 miljoen euro wordt geschat.

Het werk van de Duits-Joodse schilder Lieberman neemt daarbij een bijzondere plaats in: het is één van de 1600 schilderijen die twee jaar terug werden ontdekt in het huis van Cornelius Gurlitt in München. Daar bleek al jaren een enorme verzameling 'roofkunst' te liggen, grotendeels weggemoffeld achter kasten of onder het bed.

Gurlitt had de schilderijen geërfd van zijn vader Hildebrand, die er tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de nazi's in handelde. Zo is ook het werk 'Twee ruiters op het strand' in 1942 via de nazi's in handen van Gurlitt senior beland.

'Een overwinning op de nazi's'
Na de ontdekking van de 'roofkunstverzameling' werd het schilderij opgeëist door de 90-jarige Amerikaan David Toren, aan wiens rijke oudoom David Friedmann het schilderij oorspronkelijk toebehoorde.

Toren heeft het schilderij eerder dit jaar teruggekregen, maar ervan genieten kan hij helaas niet meer: de bejaarde Toren is inmiddels blind. Toch noemde hij de toewijzing 'een overwinning op de nazi's'.

"Bij ontvangst was het schilderij erg vies", zegt Sotheby's directeur Bernhard Brandstaetter. "Je kon zien dat er jaren niet naar is omgekeken."

De verkoop van 'Twee ruiters op het strand' noemt Toren een 'onvermijdelijke doch pijnlijke beslissing'. Want helaas kan hij het tafereel niet 'in stukjes snijden om het onder de erfgenamen te verdelen'.

Roofkunst

In de herfst van 2013 deed de Duitse belastingdienst bij toeval een ongelooflijke vondst. In zijn appartement bewaarde Cornelius Gurlitt meer dan 1200 kunstwerken van grote schilders die tot de 'moderne klassieken' worden gerekend: Matisse, Picasso, Renoir, Bracque. De ontdekking in München maakte een heftige discussie los over de herkomst van de kunstschatten.

Het Kunstmuseum Bern raakte vorig jaar in opspraak na de acceptatie van de omstreden verzameling. Gurlitt, die vorig op 81-jarige leeftijd overleed, had het museum kort voor zijn dood tot enige erfgenaam uitgeroepen. Dit tot grote verbazing van het museum, dat nooit contact met de geïsoleerde Gurlitt had gehad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden