'Wie is toch meneer X?'

Precies 250 dagen na dato, getuige het elektronische telbord dat in het centrum van Beiroet de dagen telt sinds de dood van Hariri, is het dan zo ver: Syrië is officeel betrokken bij de moord op de Libanese oud-premier.

Het nieuws werd aanvankelijk in stilte ontvangen, maar in de loop van de avond stroomde het centrum van Beiroet vol. Gewapend met vlaggen en posters van figuren die het afgelopen jaar allemaal zijn opgeblazen, kwamen ze bijeen.

“Opgelucht, en ook weer niet“, zegt Malek, een student. “Er zitten er nog maar vier in de bak, terwijl het duidelijk is dat er veel meer mensen bij zijn betrokken. De president wist er zelfs van!“

Het rapport bevestigt wat al maandenlang werd gezegd: Hariri zat de Syriërs en hun stroman, de Libanese president Lahoed, zodanig in de weg dat er niks anders opzat dan hem uit de weg te ruimen. “Ik heb er een beetje doorheen gelezen, maar er staat niets nieuws in“, zegt Rani Hajj, die in een café tegenover het parlement werkt.

Hij heeft Hariri op die bewuste dag in februari nog weg zien rijden. Een pro-Syrisch parlementslid belde toen de Syriërs met de mededeling dat Hariri eraan kwam. “Al die namen horen we al maanden. Van de meesten wisten we al dat ze met de Syriërs samenwerkten. Het verschil is dat het nu op papier staat.“

Wat Rani wel schokte zijn de gesprekken die zijn opgetekend. “Vooral het gesprek tussen het hoofd van de Syrische militaire inlichtingendienst in Libanon Ghazali en ene 'X', die in het rapport wordt omschreven als een 'prominente Libanees'. Die twee vertellen elkaar gewoon wat een hekel ze aan Hariri hebben, en dat de president hem ook zo irritant vindt, en of ze hem niet beter een berichtje kunnen sturen met de woorden 'Aftreden, godverdomme'.“

Rani is verontwaardigd. “En dat bestuurt ons land.“ Volgens hem zal het wel een tijdje duren voordat al de pro-Syrische elementen uit het regeringsapparaat zijn verwijderd. “Kijk maar naar al die bomaanslagen.“ Maar het einde is in zicht. “Dit keer komen ze er niet meer mee weg. Ze gaan onderuit.“

En dat is tegelijkertijd wat veel Libanezen zorgen baart: de situatie in buurland Syrië. Niemand die het betreurt als de Syrische president Basjar el-Assad het veld moet ruimen, maar wat dan? Je hoeft maar naar buurland Irak te kijken om te weten wat er gebeurt als een seculiere moslimmaatschappij uit elkaar valt.

Het VN-rapport brengt de Libanezen dan weinig nieuws, wat wel nieuw voor hen is, en hen ook hoop geeft, is dat voor het eerst een serieus onderzoek is gedaan. Libanon kent een lange traditie van moorden op politici; René Moawad (president), Bashir Gemayel (president), Rashid Karame (premier), Dany Chamoen en Elie Hobeika (kamerleden) om er maar een paar te noemen. Het aantal pogingen is nog groter. Nog nooit werd er een dader gevonden. “Zolang de Syriërs het voor het zeggen hadden, zijn alle zaken in de doofpot gestopt“, legt Camille Chamoen uit, neef van de vermoorde Dany, en kleinzoon van een voormalige president. Hij heeft zich vanwege die moorden altijd buiten de politiek gehouden. “Levensgevaarlijk beroep.“

De Libanezen hopen dat met dit onderzoek de deur is geopend naar andere onopgeloste moorden. Maar voorlopig is de Duitse onderzoeker Mehlis nog tot en met 15 december uitsluitend bezig met verder onderzoek naar Hariri. In Beiroet is het geruchtencircuit onderwijl goed opgang gekomen: Wie is die mysterieuze meneer X?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden