Wie is de echte Tata Mirando Broedertwist om naam zigeunerorkest voor de rechter

Van een onzer verslaggevers ARNHEM - “De tragiek van het geheel gaat mij zeer ter harte”, verzuchtte de voormalige rechter aan het einde van zijn verhoor. “Ik wil liever geen partij zijn in het geschil. Ieder lid van de familie is mij even lief.” De oud-president van de Amsterdamse rechtbank mr. B. J. Asscher bood gisteren zijn bemiddeling aan in het onverkwikkelijke conflict dat de zigeunerfamilie Mirando scherp verdeeld houdt: wie mag zich het Koninklijke Orkest Tata Mirando noemen?

Asscher deed zijn aanbod tijdens een getuigenverhoor voor de rechtbank in Arnhem. Daar begon gisteren een juridische procedure die een eind moet maken aan de ruzie. Voordat de rechter een uitspraak doet, wil Asscher de partijen om de tafel zien te krijgen om de zaak onderling uit te vechten.

De gewezen rechtbankpresident is niet alleen een groot liefhebber van zigeunermuziek, maar was ook zwager van Morschi, de twee jaar geleden overleden broer van Adolf. Adolf is nu leider van een van de twee orkesten die aanspraak maken op de naam Tata Mirando. Het concurrerende gezelschap staat onder leiding van broer Meisel.

Asscher maakte duidelijk aan welke kant hij staat: “Het strijdt met alles, als Adolf geen aanspraak zou kunnen maken op de naam Tata Mirando.” Toch wees de tegenpartij zijn bemiddelingsvoorstel niet op voorhand af. Advocaat Cats: “Als de bemiddeling maar niet inhoudt dat mijn cliënten hun naam moeten opgeven. Dan zijn we gauw uitgepraat.”

Sterren

Adolf en Meisel zijn zoon van de befaamde Joseph Weiss, die kort na de oorlog het Tata Mirando-orkest oprichtte. In dat orkest speelden nog vier andere zonen. Na de dood van Joseph in 1967 nam zoon Morschi, de zwager van Asscher, de leiding over. Een begenadigde musicus, aldus een van de getuigen: “Hij speelde de sterren van de hemel.”

Morschi overleed ruim twee jaar geleden.

Broer Adolf werd de nummer een. Er bestond al jarenlang een tweede Mirando-orkest onder leiding van broer Meisel. Problemen gaf dat nooit, de twee groepen duldden elkaar, men was tenslotte één familie. Maar tussen Adolf en Meisel boterde het niet. De harmonie in de familie Mirando raakte zoek.

De Adolf-tak begon de groep-Meisel van broodroof te beschuldigen. Ze zou klanten hebben afgetroggeld, onder de prijs werken, adreswijzigingen versturen op naam van Adolf (met als nieuw adres dat van Meisel) en beweren dat ze kind aan huis was bij het paleis. “Maar dat zijn wij.”

Adolf en de zijnen willen de Arnhemse rechtbank nu laten vaststellen dat zij “de eerste rechten hebben op gebruik van de handelsnaam Tata Mirando voor het door hen professioneel geleide zigeunerorkest”.

Ze lieten gisteren vier getuigen opdraven, onder wie Asscher. In september volgen er nog eens vier, onder wie de dichter-publicist Armando, die ook wel eens met het orkest van Adolf meespeelt. In het najaar komt Meisel met zijn getuigen, als Asschers bemiddeling geen succes heeft gehad.

Een ingewikkelde zaak. Tientallen namen van zonen, neven en andere nazaten van Joseph Weiss vlogen door de zittingzaal van het Arnhemse paleis van justitie. Foto's moesten er aan te pas komen om vast te stellen wie wie is. Om het nog moeilijker te maken: een zoon van Meisel speelt in het orkest van Adolf. Rechter-commissaris Teeuwissen: “Ik raak in de war.”

Asscher leerde het orkest kennen in zijn studententijd. “Het was prachtige muziek. Het orkest was zeer gekend. Het speelde bij de verloving van prinses Beatrix en prins Claus. In de wagen van Morschi hingen verscheidene dankbetuigingen van het koninklijke huis.”

Adolf maakte altijd deel uit van het orkest. “Hij speelt briljant piano. Jammer dat we hier geen piano hebben, dan zou u het kunnen horen.” Meisel daarentegen was geen vast lid. Hooguit viel hij eens in. “Hij had niet voldoende kwaliteit als cellist, zei Morschi mij. De groep-Meisel, dat waren paardenhandelaren, meubelhandelaren en classificeerders. Ik heb Meisel nooit gezien. Ja, nu. Hij lijkt sprekend op zijn vader.”

Daarop maakte de oud-rechtbankpresident een pijnlijk foutje. Om zijn betoog te onderstrepen liet hij de rechter-commissaris een langspeelplaat zien uit de jaren zestig. En wie stond daar op de hoesfoto? Meisel!

Een in het nauw gedreven Asscher: “Meisel was vervanger van Lupo. Hoe gaat dat bij zo'n foto? Waar is Lupo? wordt er gevraagd. Niet te vinden. Dan maar Meisel op de foto. Maar Morschi heeft mij verzekerd dat op deze plaat geen nummer staat waarop Meisel meespeelt.”

Barones

De tweede getuige, mevrouw Constance Alexine van Boetzelaer, geboren barones Van Pallandt te Rozendaal, gaf aan dat er een groot kwaliteitsverschil is tussen de twee orkesten. En ze sprak met kennis van zaken, want ze kent het echte orkest al 25 jaar, het speelde in 1981 bij haar thuis op haar zestigste verjaardag. Met Adolf, en dien zoon Nello, die pas nog de zilveren viool heeft gekregen.

“Enkele jaren later zag ik een advertentie in de Arnhemsche Courant. Die avond zou het Tata Mirando-orkest optreden in een of ander café. Mijn zuster, die bij mij gelogeerd was, en ik gingen er onmiddellijk heen. Nou, dat was een teleurstelling. We waren in opperste verwarring. We dachten onze Mirando's aan te zullen treffen. Maar tot ons verdriet troffen we de groep-Meisel aan. Het spijt met het te moeten zeggen, maar er was duidelijk verschil. Ja, we zijn nog een paar keer terug geweest. We gingen omdat we geen andere keus hadden. We waren zo dol op zigeunermuziek. Er was niks anders. We namen er genoegen mee.”

Begin dit jaar trad de groep-Meisel op voor RTL4, en dat deed voor mevrouw Gase, ook getuige, de deur dicht. “Ik had net mijn stiefzoon aangeraden voor het personeelsfeest op zijn zaak Tata Mirando te contracteren. Na de uitzending belde hij me op om te zeggen dat hij het helemaal niet zo'n goed orkest vond. Ik zei: maar dat was Adolf ook niet. Dit was van een veel lager niveau. Mijn stiefzoon heeft het toen laten lopen, hij heeft het orkest afgezegd.”

Meisel en zijn medestanders hoorden de aantijgingen ongestoord aan. Urenlang zaten ze doodstil op hun stoel, de grote hoed op de knie of in de hand. Na de zitting kwamen de emoties. Het verst ging broer Paurogatjo: “Vader zei altijd: hij heet Adolf, maar hij had Adolf Hitler moeten heten. Hij wil altijd regeren.”

Meisel, iets milder van toon, liet blijken niet onder de indruk te zijn van de getuigenissen: “Belachelijk, ze hadden allemaal hetzelfde verhaal. Ze hebben hard gestudeerd. Ik ben de baas van de hele familie. Ik was bij de oprichting van het orkest betrokken. Toen liepen zij nog in de luiers.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden