Wie invloed wil op Trump, moet eerst langs Steve Bannon

Steve Bannon (rechts) met president Trump en nationale veiligheidsadviseur Michael Flynn. Beeld EPA

In de omgeving van Donald Trump is nu duidelijk wie het voor het zeggen heeft.

Trumps besluit om de deur voorlopig dicht te gooien voor vluchtelingen, en voor inwoners van zeven landen, was 'een groot succes', zeggen zijn medewerkers. Hoogstens een paar honderd mensen ondervonden 'wat ongemak'. Maar op televisie zag het er anders uit. Vooral de situatie van houders van 'green cards', permanente verblijfsvergunningen, was schrijnend. Het ministerie van binnenlandse veiligheid had dan ook geadviseerd hen gewoon door te laten. Maar in het Witte Huis hield één man zijn poot stijf: Steve Bannon.

Tegelijk met het inreisbesluit, afgelopen vrijdag, ondertekende Trump nog een besluit, over de Nationale Veiligheidsraad. Dat adviesorgaan heeft een aantal verplichte leden, zoals de vice-president en de ministers van defensie en buitenlandse zaken, maar verder mag de president zelf zeggen wie hem moet adviseren. Trump maakte een verrassende keus: de voorzitter van chefs van staven, zijn hoogste militaire adviseur, en de directeur van de veiligheidsdiensten mogen alleen nog op uitnodiging komen. Maar hij verhief, heel ongebruikelijk, een politieke adviseur tot permanent lid: Steve Bannon.

Entertainment

"Hij weet veel van van veiligheidszaken, hij heeft in de marine gediend", was de wat zwakke argumentatie van Reince Priebus, de stafchef van Trump zondag in een tv-interview. Dat deed Bannon inderdaad, zo'n veertig jaar geleden, op een oorlogsschip en in het Pentagon. Maar daarna richtte hij zijn aandacht niet zozeer op nationale veiligheid, maar op geld, en later entertainment. Eerst werkte bij de bank Goldman Sachs op de afdeling die zich met fusies en bedrijfsovernames bezighield. Vervolgens begon hij een eigen investeringsmaatschappij. Bannon & Co. was betrokken bij transacties tussen media-bedrijven, en daar hield Bannon onder andere een aandeel in de succesvolle tv-show Seinfeld aan over. Daarna werd hij producer, van gewone films, maar ook van politieke documentaires.

Zijn meest recente media-avontuur was het leiden van de strijdlustig-conservatieve website Breitbart, genoemd naar oprichter Andrew Breitbart, die in 2012 overleed. Onder Bannon werd Breitbart een platform voor ultrarechts Amerika, waaronder groepen die Amerika weer blank willen maken. Dat was voor Donald Trump geen bezwaar om de steun te accepteren die Breitbart.com hem vorig jaar begon te geven, en zich door Bannon te laten adviseren. Toen zijn campagne-organisatie in augustus vorig jaar moest overschakelen van voorverkiezingen naar algemene verkiezingen, met Trump als kandidaat van de Republikeinse partij, maakte hij het officieel: Bannon werd zijn campagneleider.

Hoon voor de elite

Samen kozen ze de strategie die Trump verrassend tot president maakte: niet aanpassen aan de manieren van de politici die in Washington altijd de dienst uit hebben gemaakt, maar volhouden wat bij de Republikeinen de 'vergeten groep' enthousiast maakte: hoon voor de elite, heldere beloften in eenvoudige taal, met daarin nauwelijks of niet verstopte schimpscheuten naar zwarten en latino's, en scheldpartijen op de media.

Toen Trump president werd, was opnieuw de verwachting dat hij zich zou aanpassen aan de normen van Washington. En even leek het erop. Hij koos Reince Priebus, de voorzitter van de Republikeinse partij, als stafchef, en Sean Spicer, woordvoerder onder Priebus, als zijn perswoordvoerder. Voor veel Republikeinen in het Congres zal dat een geruststelling zijn geweest: Trump is te temmen.

Maar de gebeurtenissen van de afgelopen anderhalve week laten iets anders zien: achter dat bureau in het Oval Office zit dezelfde Trump als die deze politici op campagne leerden vrezen. De dingen die hij toen zei, aangemoedigd door Steve Bannon, zet hij nu op papier, bij de les gehouden door Steve Bannon. En als ministers of hoge militairen invloed willen hebben op Trump moeten ze, gezien ook zijn nieuwe post in de Nationale Veiligheidsraad, niet bij Reince Priebus zijn. Maar bij Steve Bannon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden