Wie googelt het verleden van de nieuwe ombudsman?

Het traject naar de benoeming van Guido van Woerkom is niet voor herhaling vatbaar. Hoe moet het volgende keer dan wel?

1 Doe je huiswerk

De commissie van vijf Kamerleden die Van Woerkom voordroeg, had niet voorzien dat er commotie kon ontstaan over een uitspraak van vier jaar geleden. Commissievoorzitter Magda Berndsen (D66) zei dat ze er zelfs niet van af wist.

Zoeken in archieven of rondvraag in de fractie had kunnen leren dat het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders zich destijds ook opwond over Van Woerkoms woorden over Marokkaanse taxichauffeurs.

2 Geef iemand de regie

Nu gaat het zo: een Kamercommissie stelt een advertentietekst op. Uit de sollicitatiebrieven kiezen de (vice)presidenten van de Raad van State, de Algemene Rekenkamer (net als de Nationale ombudsman Hoge Colleges van Staat) en de president van de Hoge Raad drie voorkeurskandidaten.

Ook kunnen ze extra kandidaten voordragen en kan de Kamercommissie nog andere briefschrijvers uitnodigen. De Kamer praat vervolgens met hen. Maar wie doet nu de uitvoerige achtergrondcheck? Het googelen van kandidaten was volgens commissievoorzitter Berndsen niet haar taak, maar wiens taak dan wel?

3 Laat je niet van de wijs brengen

Een brede commissie met Kamerleden van VVD, PvdA, SP, CDA en D66 droeg Van Woerkom vorige week eensgezind voor als voorkeurskandidaat voor de functie van ombudsman. Toen een oude uitspraak van hem stof deed opwaaien, krabbelden PvdA en SP terug. Ze wilden eerst een aanvullend gesprek.

Laat je na een zorgvuldige procedure niet gelijk van de wijs brengen door maatschappelijke ophef, zeggen CDA en SGP nu. Zeker niet als destijds excuses zijn gemaakt. Discussie achteraf doet alleen maar afbreuk aan het aanzien van de sollicitatiecommissie en de Tweede Kamer. Ook is het mogelijk dat het gedoe van deze week anderen in de toekomst zal weerhouden van solliciteren.

4 Maak andere afspraken

Voorheen maakte de Kamercommissie drie kandidaten publiekelijk bekend, inclusief de voorkeurskandidaat. Zo was het in 1999 geen verrassing dat Roel Fernhout de eerst aangewezen kandidaat was nadat oud-minister Winnie Sorgdrager zich terugtrok als de nummer 1.

Dit keer hield de commissie het bij de bekendmaking van de eerste naam. Daardoor leek de procedure ondoorzichtig. De reden om niet met een lijstje te komen was dat de andere kandidaten niet als nummers 2 en 3 te boek wilden staan. Dat kan in de toekomst best vaker gebeuren. Solliciteren terwijl je weet dat je bij afwijzing in het openbaar op een lijst kan komen, is niet aantrekkelijk. Wil je geen goede kandidaten afschrikken, dan moet een geheimhoudingsplicht misschien standaard worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden