Wie geschoten heeft? Dat wil Bouterse niet vertellen

Marathoninterview bij kampvuur levert geen nieuwe informatie over Decembermoorden op

Wie heeft de vijftien critici van het militaire regime op 8 december 1982 in Fort Zeelandia doodgeschoten? Iedereen die nog hoopte het deze week uit de mond te horen van hoofdverdachte Desi Bouterse, sinds 2010 president van Suriname, heeft definitief het nakijken. De voormalige legerleider, onlangs zeventig geworden, zal het geheim hoogstwaarschijnlijk toch meenemen in zijn graf.

Want ook tijdens het controversiële marathoninterview met nabestaande Dew Baboeram (alias Sandew Hira), dat sinds dinsdag in etappes door de Surinaamse staatstelevisie wordt uitgezonden, blijft Bouterse bij zijn aloude lezing. Hij was er die fatale nacht niet bij, hij wilde de latere slachtoffers helemaal niet laten doodschieten maar enkel het land uitzetten, heeft nooit het bevel tot executies gegeven en al helemaal niemand zelf vermoord. Wie dan wél de Decembermoorden op hun geweten hebben? Bouterse noemt opnieuw de intussen al lang overleden medecoupplegers Roy Horb en Paul Bhagwandas, een duo dat de aantijgingen uiteraard niet meer kan ontkennen.

Het maakt het gesprek tussen Baboeram en Bouterse er op zich niet minder uniek om. Nooit eerder werd Bouterse urenlang geïnterviewd over zijn duistere verleden, en al zeker niet door een nabestaande. Ook de setting is bijzonder. De twee heren zitten bij een rokend barbecuestel in de Surinaamse jungle op het buitenverblijf van Bouterse, die de ene sigaret na de andere opsteekt. Wanneer opeens de mobiele telefoon van de president overgaat, weerklinkt de soundtrack van maffiafilm 'The Godfather'.

Antwoorden op de vele prangende vragen komen er echter niet. Het maakt het gesprek inhoudelijk onbevredigend, zeker na de hoge verwachten die Bouterse zelf schepte. Zo schreef hij voorafgaand aan het interview een emotionele open brief aan Baboeram, waarin hij aankondigde dat 'het moment van de waarheid misschien wel nu gekomen was'.

Blijkbaar dus niet, want ook inhoudelijk roept het verhaal van Bouterse vele vragen op. Zo zegt het staatshoofd dat hij de officiële verklaring - dat de slachtoffers op de vlucht waren neergeschoten - nooit heeft geloofd. Waarom liet hij die in december 1982 daags na de moorden dan voorlezen op de staatstelevisie? En waarom zou een oppermachtige legerleider als Bouterse het accepteren dat zijn bevel om niemand te executeren enkele uren later door ondergeschikten koudweg wordt genegeerd?

Het komt Bouterse tijdens het gesprek dan ook op een uitbrander van Baboeram te staan, maar die geeft geen krimp. Hij spreekt echt de waarheid, zo zegt hij, en wil zich samen met Baboeram inspannen om de onderste steen boven te krijgen.

Maar antwoorden uit de mond van de president over 8 december 1982? Neen, die zullen er niet meer komen. Niet tijdens verhoren door het Openbaar Ministerie, niet tijdens het Decembermoordenproces en dus ook niet tijdens een interview aan het kampvuur. Toch - of wellicht juist daardoor - zullen de Decembermoorden Bouterse blijven achtervolgen. Vorige week nog besloot het Hof van Justitie dat het strafproces tegen de 26 verdachten alsnog moet doorgaan, ondanks een amnestiewet die het parlement in 2012 goedkeurde. De krijgsraad moet nog bepalen wanneer het proces weer op de rol komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden