Wie gaat er wonen in al die hoge torens?

Rotterdamse hoogbouw is niet in trek, klushuizen juist wel

ROTTERDAM - Kolossaal en grauw domineert De Rotterdam van Rem Koolhaas sinds zeven maanden de skyline van Rotterdam. Overdag tenminste. 's Avonds valt hij weg in de duisternis. In de omliggende torens brandt licht, maar De Rotterdam is grotendeels donker. Nog maar 24 van de 180 topappartementen zijn verkocht.

Niet alleen de appartementen van De Rotterdam, waar ook een hotel en kantoren gevestigd zijn, staan leeg. Ook in de Markthal, de kleurrijke koepel die eind dit jaar wordt geopend, zijn de meeste woningen onverkocht. Voor de Calypso, naast het Centraal Station, gold tot voor kort hetzelfde. Pas toen de prijzen met een derde zakten en er actief verhuurd werd aan expats, raakte het appartementencomplex bevolkt. Bouwen zit de Rotterdammers in het DNA, is het cliché. Maar hebben ze de afgelopen jaren vooral lege wolkenkrabbers gebouwd?

"De Rotterdam is vergelijkbaar met een hele woonwijk", zegt Gerbert Schreurs van ontwikkelaar Havestate. "In de hoogste prijsklasse: boven de 4200 euro per vierkante meter." Schreurs richt zich vooral op bewoners uit randgemeenten die, met de kinderen uit huis, opnieuw in de stad willen wonen. Dichtbij theaters, winkels en het openbaar vervoer. "Maar we moeten hen eerst helpen hun oude huis te verkopen." Op veel appartementen in De Rotterdam zijn al opties genomen. "En we kunnen meer appartementen in de verhuur doen." De zestig huurwoningen van het gebouw waren wel snel gevuld.

De hoge woontorens die nu afkomen werden voor de crisis gepland. De eerste plannen voor De Rotterdam zijn van eind jaren negentig. Daarom sluiten de appartementen niet goed aan bij deze tijd, zegt architect Nanne de Ru. "Mensen willen meer beleving: een inloopkast en een woonkeuken. Een plek met karakter." Karakter heeft De Rotterdam wel. De Ru noemt het gebouw "groots, bruut en monumentaal". Maar de woningen zijn misschien iets te standaard ingericht voor de avontuurlijke koper die zijn appartement zelf wil indelen.

Een reactie op grote onpersoonlijke torens zijn de kluswoningen. Deze goedkope woningen die de koper eerst flink moet verbouwen, lopen goed in Rotterdam. De Ru: "Oude huizen midden in de stad bieden de beleving die jonge mensen zoeken." Vroeger was een huis slechts een woonplek, zegt hij "Nu werkt men vaak ook thuis. Daardoor zijn keukens vaker open, met een grote tafel waaraan je kunt werken, eten en met een glas wijn de krant lezen."

De kluswoningen vallen bovendien in een segment dat in Rotterdam tot voor kort schaars was. Van oudsher zijn appartementen in de Maasstad óf duur, óf goedkoop. Studenten van de Erasmus Universiteit trokken direct na hun studie naar andere steden. Dat begint te veranderen: Rotterdam komt nu voor in lijstjes van hippe steden en vorige week besloot pensioenbelegger Syntrus Achmea te investeren in middeldure huurwoningen in de vrije sector. Een teken dat de reputatie van de havenstad vooruit gaat.

Hoe moet het dan met die grote, leegstaande gebouwen? De Ru: "Rotterdam dacht heel lang: build it and they will come. Het is ambivalent. Aan de ene kant bouw je leegstand, maar als je het niet doet, dan komt er ook niemand wonen." De Ru denkt dat De Rotterdam en de Markthal wel vol komen, omdat ze de omliggende gebieden veel aanzien geven. "Ook het Empire State Building stond de eerste tien jaar leeg. Hoogbouw wordt gepland tijdens pieken in de conjunctuur. Als ze klaar zijn gaat het economisch meestal minder."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden