Wie gaat de Gouden Beer winnen?

The Other Side of HopeBeeld The Other Side of Hope

Wie gaat er met de Gouden Beer naar huis? Het is een vraag die zich aan het slot van het 67ste Filmfestival van Berlijn lastig laat beantwoorden. In de wandelgangen werd nogal gemopperd op de middelmatige films in competitie. Het maakt de keuze van de internationale jury, met Paul Verhoeven als voorzitter, extra spannend.

Het vervroegde vertrek van Herman Koch uit Berlijn (zwaar teleurgesteld in de nieuwe Amerikaanse verfilming van zijn succesroman 'Het Diner') zou je exemplarisch kunnen noemen voor de reactie op veel festivalfilms.

Het begon al met de openingsfilm 'Django' van Etienne Comar, waarin het biografische verhaal van jazzlegende Django Reinhardt vooral diende om de vervolging van Europese zigeuners tijdens de Tweede Wereldoorlog aan te kaarten. Belangrijke thematiek, zonder meer, maar zo ouderwets vormgegeven, zo weinig prikkelend, dat het een plaats in de competitie eigenlijk niet rechtvaardigde.

Politiek

De Berlinale staat bekend om zijn politieke agenda, maar als de politiek de kunst overvleugelt, zijn de rapen gaar. Dat geldt ook in breder verband. Zo is het voor de internationale allure van het festival van belang dat bepaalde landen en markten vertegenwoordigd zijn. Zuid-Korea is zo'n belangrijke filmnatie, maar je kunt je afvragen of een klein, experimenteel drama als 'On The Beach At Night Alone' van Hong Sang-soo (tien jaar geleden winnaar van een Rotterdamse Tiger Award met 'The Day A Pig Fell Into The Well') wel gebaat is bij een plaats in het hoofdprogramma van Berlijn.

Ondertussen wist het festival vier vrouwelijke regisseurs te versieren voor de hoofdcompetitie (die in totaal achttien titels telt): Agnieszka Holland uit Polen, Teresa Villaverde uit Portugal, Ildiyo Enyedi uit Hongarije en Sally Potter uit Engeland. Daarmee doet Berlijn het vooralsnog beter dan Cannes.

En van die vier speelden vooral twee zich in de kijker. Sally Potter presenteerde een aardige dijenkletser met 'The Party', waarin een feestelijk bedoeld diner met vrienden in een Londense woning finaal uit de hand loopt, en waarin de Amerikaanse actrice Patricia Clarkson bleek te beschikken over de beste, giftige teksten.

We mochten er volgens Potter, samen met cast & crew aanwezig in Berlijn, best een film over een verdeeld land in zien. De opnamen van de komedie vonden vorig jaar juni plaats toen de Brexit in Engeland een feit werd.

De Hongaarse Enyedi maakte met 'On Body and Soul' een beminnelijk en bij vlagen heerlijk surrealististich portret van een man en een vrouw die dezelfde werkvloer delen, maar in het dagelijks leven moeizaam contact maken. In de film treffen ze elkaar elke nacht als herten in een droom. Een liefdesgeschiedenis met een droogkomische, Kaurismäki-achtige ondertoon, en een bewijs dat de Finse regisseur Aki Kaurismäki heus school heeft gemaakt.

'The Other Side of Hope'

Zelf wist de Finse veteraan met 'The Other Side Of Hope' de harten van het festivalpubliek te veroveren. De tot in de kleinste finesses uitgewerkte tragikomedie volgt het lot van een Syrische vluchteling in Helsinki die op een onbarmhartige overheid stuit, maar vanzelfsprekend opgenomen wordt in een kleurrijke bende outcasts. 'The Other Side of Hope' is een film die zonder grote woorden of gebaren het begrip solidariteit nieuw leven inblaast, en met veel gevoel voor humor politiek en kunst weet te verenigen.

Hetzelfde geldt op een andere manier voor het Chileense drama 'Una Mujer Fantástica' oftewel 'A Fantastic Woman' van Sebastián Lelio, een rijzende ster in de filmwereld getuige zijn eerdere Berlinale-winnaar 'Gloria'.

In 'A Fantastic Woman' volgen we opnieuw een vrouw, een transgender die in de Chileense hoofdstad Santiago als een crimineel wordt behandeld. De film is al opgepikt door een Amerikaanse distributeur en als de voortekenen niet bedriegen zou 'A Fantastic Woman' wel eens dezelfde impact kunnen hebben als de Oscarwinnende transgenderfilm 'Boys Don't Cry'.

De Chileense actrice Daniela Vega speelt de fascinerende titelrol als de vrouw in het nauw, en het moet raar lopen wil ze in Berlijn niet met de eer gaan strijken. Niet onbelangrijk is, dat het om een drama gaat met Hitchcockiaanse trekjes dat ongetwijfeld in de smaak zal vallen bij Hitchcock-liefhebber Paul Verhoeven.

Hollywoodsterren

Opdat goud, zilver en brons naar de films gaan die politiek en kunst vanzelfsprekend laten versmelten. Films die de problematiek rond vluchtelingen en transgenders niet bespreken omdat het in de mode is, of omdat er financiers mee te strikken zijn, maar omdat het verhalen zijn die zich onvermijdelijk opdringen aan auteurs als Kaurismäki en Lelio die er vervolgens hun eigen stempel op drukken.

In de competitie van de 67ste Berlinale waren die films dun gezaaid, en festivaldirecteur Dieter Kosslick zal er hard aan moeten trekken om dat goed te maken. Zo zal het festival ook zijn plaats moeten bepalen ten opzichte van de Oscars. Hollywoodsterren zagen de Berlinale dit jaar niet of nauwelijks als uitvalsbasis om hun films te promoten. Op de Potsdamer Platz - het hart van het festival - lachtte George Clooney ons vanaf een oud affiche toe. Een veelbetekenend beeld.

Op zaterdag sluit het 67ste Filmfestival van Berlijn af met de uitreiking van de Gouden en Zilveren Beren, en een hele sliert andere prijzen. Een voorspelling van onze filmcritici.

Belinda van de Graaf:
Gouden Beer: 'The Other Side of Hope' van Aki Kaurismäki (Finland)
Beste Regie: Sebastián Lelio met 'Una Mujer Fantástica' (Chili)
Beste Actrice: Daniela Vega uit 'Una Mujer Fantástica' (Chili)
Beste Acteur: Sherwan Haji uit 'The Other Side of Hope' (Finland)

Ronald Rovers:
Gouden Beer: 'Una Mujer Fantástica' van Sebastián Lelio (Chili)
Beste Regie: Liu Jian met 'Have a Nice Day' (China)
Beste Actrice: Daniela Vega uit 'Una Mujer Fantástica' (Chili)
Beste Acteur: Júlio Machado uit 'Joaquim' (Brazilië)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden