Afsluitdijk

Wie gaat de Afsluitdijk renoveren?

De Afsluitdijk gaat op de schop Beeld anp

Tien jaar geleden bleek dat de Afsluitdijk niet meer aan de wettelijke veiligheidsnormen voldoet. Vandaag start Rijkswaterstaat met de aanbestedingsprocedure van een grondige renovatie. Er is internationaal belangstelling voor deze klus, waar 869 miljoen euro voor beschikbaar is.

De gevolgen van een eventuele watersnoodramp zijn niet mals. Op 31 oktober legde minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) bij het programma RTL Late Night nog uit dat burgers niet moeten rekenen op tijdige evacuatie. "Als het echt misgaat, denken we dat we maar zo'n 15 procent van de mensen uit de Randstad wegkrijgen. Dus dat betekent dat 85 procent van de mensen voor zichzelf moet zorgen gedurende zo'n ramp."

Twee jaar geleden introduceerde de regering verschillende websites die bij een storm te raadplegen zijn. Bijvoorbeeld de site www.overstroomik.nl, waar je per woonplaats kunt zien waar je het beste naartoe vlucht. Schultz: "Want de snelwegen liggen ook onder NAP. Als je met de auto weg probeert te gaan... je verdrinkt. De ziekenhuizen staan voor een deel onder water, de pompen van de waterschappen die de boel droog moeten krijgen staan voor een deel onder water, dus je moet vooral naar hogere plekken gaan en daar langere tijd zien te overleven tot er hulp kan komen."

Klimaatverandering

Het toont het belang van een goed functionerende Afsluitdijk. De dam werd gebouwd naar aanleiding van de watersnoodramp uit 1916. Bij deze storm verdronken tientallen mensen, in zee en op het land. Er was toen al 25 jaar over een mogelijke inpoldering van de (toen nog) Zuiderzee gediscussieerd: Cornelis Lely had al vanaf 1891 een plan klaarliggen.

Maar pas in 1918, naar aanleiding van de ramp uit 1916, lukte het hem de Zuiderzeewet te laten goedkeuren. In 1927 begon de bouw van de Afsluitdijk, de 32 kilometer lange waterkering die het IJsselmeer zou afsluiten van de Waddenzee en Noord-Holland en Friesland met elkaar ging verbinden. Sindsdien is Nederland een stuk veiliger.

Toch bleek in 2006 tijdens een landelijke Veiligheidstoetsing dat de dijk inmiddels niet meer voldoet aan de veiligheidsnormen. Een van de oorzaken is de klimaatverandering. De dijk moet ons kunnen beschermen tegen stormen die eens in de tienduizend jaar kunnen voorkomen. Op dit moment is de dijk daarvoor niet meer hoog genoeg. Bovendien kan de bekleding bij grote wateroverlast wegspoelen. Als er dan een scheur of gat in de dijk komt, kan vervolgens het peil in het IJsselmeer zo hoog stijgen dat de achterliggende dijken doorbreken.

Afvalrace

Daarom zal de Afsluitdijk de komende jaren op verschillende manieren worden versterkt. Zo moet de dijk overslagbestendig worden gemaakt, wat betekent dat de dijk overslaand water kan verwerken zonder schade op te lopen. Verder moeten de spuisluizen worden versterkt en worden er keersluizen gerealiseerd bij Den Oever en Kornwerderzand.

Minister Schultz zegt daarover op de site van Rijkswaterstaat: "Het is onze gezamenlijke ambitie om de Afsluitdijk ook de komende decennia het icoon te laten zijn van ons waterbeleid, de Nederlandse waterbouwkunde en duurzame innovatie. Dat kunnen we niet alleen. We roepen de markt op om met innovatieve oplossingen te komen en zo te bouwen aan de toekomst van ons land."

Op een zogenoemde Industry Day van Rijkswaterstaat in september kwamen tweehonderd belangstellenden af. Vanaf vanmiddag kunnen geïnteresseerde partijen zich aanmelden met hun ontwerp. Rijkswaterstaat wil met drie partijen een tweede gespreksronde ingaan.

De partij die de klus zal uitvoeren, krijgt niet alleen de verantwoordelijkheid over het ontwerp, maar ook over de bouw, de financiering en het totale onderhoud. Zo krijgt de opdrachtnemer 'maximale ruimte om zijn kennis en creativiteit toe te passen'.

Het is de bedoeling in 2018 met de werkzaamheden te starten. In 2022 moet het project zijn afgerond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden