Wie F'jes traint, betaalt minder huur

Burgerinitiatieven bloeien in het hele land op. Voorstel om geld te gebruiken van overledenen zonder erfgenamen.

Een soort bank waar je tegen een lage rente geld kunt lenen voor maatschappelijke doelen. Die moet in het leven worden geroepen van het geld dat nu op slapende rekeningen staat en waarover de banken mogen beschikken. Met dat geld kunnen bijvoorbeeld bewonersinitiatieven in de wijk gefinancierd worden.

Dat voorstel lanceerde directeur Henk Cornelissen van het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken (LSA) gisteren op de 25-jarige jubileumbijeenkomst van zijn organisatie in Den Haag. "Je moet het zien als een soort fonds", legt hij desgevraagd uit. "Het geld staat op rekeningen waarvan de eigenaar is overleden zonder dat er erfgenamen zijn."

In Engeland bestaat zo'n maatschappelijke bank al en de praktijk daar wijst uit dat in slechts 10 procent van de gevallen het geld alsnog wordt opgeëist door rechthebbenden. De rest van het achtergelaten geld is voor de commerciële bank. Het LSA zoekt nu medestanders, zoals politici, om zijn idee verder gestalte te geven. Eentje hebben ze er al: minister Dijsselbloem van financiën. Die nam onlangs afscheid van zijn Arnhemse 'adoptiewijk' Malburgen en beloofde toen te onderzoeken of en hoe zo'n maatschappelijke bank is te realiseren.

Want er zijn burgerinitiatieven genoeg, zo blijkt. Ze schieten in het hele land als paddestoelen uit de grond: zorgcoöperaties, bewonersbedrijven, leeszalen, groene zones waar ook groenten worden verbouwd, zorghuizen voor mensen met dementie die worden gerund door inwoners van een dorp.

Een van de initiatieven die zich graag had gemeld bij zo'n maatschappelijk fonds is bewonersbedrijf Het Bruishuis in Malburgen. Daar hebben bewoners een voormalig verzorgingstehuis overgenomen en gaan ze 135 wooneenheden exploiteren. Met de winst komt geld vrij voor sociale projecten in de buurt. De huurders krijgen korting als ze vrijwilligerswerk doen. "Eén keer in de week de F-jes (voetballertjes, red.) trainen", werd als voorbeeld genoemd. Het Bruishuis krijgt een startkapitaal van het LSA, dat nu tien tot vijftien bewonersbedrijven in het hele land ondersteunt.

Bewoners lopen wel tegen de landelijke regels aan. Dat bleek aan het slot van de bijeenkomst waar ruim tachtig deelnemers uit onderwijs, bedrijfsleven, overheid én vrijwilligers met elkaar brainstormden over de vraag hoe je burgerinitiatieven van onderop kunt steunen.

"Waarom moeten strenge regels voor zorginstellingen ook gelden voor twee huizen die je bouwt voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking?", vroeg iemand zich af. Minister Blok voor wonen en rijksdienst, was daar duidelijk over: "We kunnen kritisch kijken of de regels echt nodig zijn, maar ze moeten zeker voor iedereen gelden. Zeker als het bijvoorbeeld gaat om brandveiligheid."

Toch wringt daar iets, bracht Sadik Harchaoui, voorzitter van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, naar voren. "De overheid krijgt een andere rol. Burgers kunnen en moeten meer zelf doen. Maar de consequentie is dat zij het ook anders gaan organiseren. De gelijkheid van de verzorgingsstaat bestaat niet meer. De rechtsstaat is belangrijker geworden. Dat betekent ook dat burgers het recht hebben om verschil te maken. Omdat ze het doen voor 'onze buurt'. Je zult moeten aanvaarden dat er verschillen zijn in wijken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden