COLUMN

Wie enige ambitie heeft, loopt op zijn of haar school al snel vast

Een tijdje geleden sprak ik iemand die de droom had om toetsing in het voortgezet onderwijs te verbeteren. Ze had als docent doorgestudeerd om er verder onderzoek naar te doen, maar haar collega’s toonden zich niet geïnteresseerd. 

Ze had zich opgewerkt tot schoolleider en hoopte vanuit deze positie haar visie te realiseren. “Nog moeilijker.” Toen stapte ze het onderwijs uit, en nu geeft ze leiding aan een succesvol bedrijf dat de toetsing in het voortgezet onderwijs verbetert, en frappant genoeg: nu luistert men wel. “Ik heb vanuit een positie van buiten de school veel meer invloed binnen de school dan ik van binnen de school ooit zou kunnen hebben.”

In het onderwijs struikel je over dit soort verhalen. Laatst nog op Facebook. Een docent had op school een cursus gevolgd. Zijn collega’s waren er enthousiast over en noteerden driftig alle ‘aanbevolen literatuur’. Waarna hij geërgerd opmerkte dat hij diezelfde boeken al twee jaar in zijn klaslokaal had liggen, maar dat niemand ooit interesse had getoond. “Waarom is er een duurbetaalde buitenstaander nodig om mijn collega’s te overtuigen van iets wat ze ook van mij hadden kunnen horen?”, vroeg hij zich af.

Dat de expertise van leraren onvoldoende benut wordt, hoor je ook terug bij de academisch geschoolde leerkrachten die het primair onderwijs rijk is. Zij beschikken over heel wat onderzoeksvaardigheden die de school ten goede kunnen komen, maar toch wordt hun gevraagd ‘vooral les te geven’. Recent sprak ik zo’n hoogopgeleide leraar die actief ontmoedigd werd door de schoolleiding om zich met schoolbeleid te bemoeien. “Daar ga je niet over”, kreeg ze op niet mis te verstane wijze te horen.

Wie enige ambitie of ontwikkeldrang heeft, loopt in zijn of haar school al snel vast. Sommigen treffen het en vinden een nieuwe school waar ze wel zitten te wachten op wat deze leraren kunnen en weten. Anderen zoeken hun heil buiten het onderwijs. Dit gegeven kan zelfs een reden zijn om verdere ontwikkeling van leraren niet te stimuleren. “Ik kan mijn leraren wel masteropleidingen laten doen, maar als ze die eenmaal gedaan hebben, verlaten ze het onderwijs”, verzuchtte een bestuurder ooit tegen mij.

Dat het ook anders kan, bewijst het boek ‘En wat als we nu weer eens gewoon gingen lesgeven’ van Eva Naaijkens en Martin Bootsma. Zij geven een even saai als revolutionair advies: waardeer elkaars expertise. Laat het misplaatste gelijkheidsideaal los – niet iedere leraar kan overal even goed in zijn – en vertrouw erop dat iemand het soms beter weet dan jij. Je voorkomt er de kosten van een duurbetaalde en vaak overbodige externe mee, en je maakt het vak van leerkracht aantrekkelijker.

Ja, soms droom ik ervan dat we scholen gaan inrichten op het behouden van ambitieuze, ontwikkelingsgerichte professionals. Wel jammer dat je zoiets alleen van buiten de school kunt realiseren.

René Kneyber deelt zijn ervaringen als wiskundeleraar op het vmbo. Lees al zijn columns in dit dossier.

Lees ook: 

Leraar worden met universitair diploma is zo makkelijk niet

Het is geen sinecure om een academisch geschoolde leraar te worden. Het kost studenten meestal extra tijd, en dus ook geld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden