Wie betaalt Obama’s New Deal?

(EPA)

Met de verkiezing van Barack Obama tot 44ste president van de VS is de oplossing van de mondiale crisis een stapje dichterbij. Er zit straks in het Witte Huis weer een leider met wie zaken kunnen worden gedaan. En dat is één onzekerheid minder.

$10.562.500.862.495,97 stond er op verkiezingsdag op de teller van de Amerikaanse Nationale Schuld Teller, voor het gemak maar even afgerond op 10,5 biljoen dollar. Op de klok op Times Square New York – in 1989 ingesteld door de vastgoedhandelaar Seymour Durst – moest recent het dollarteken plaatsmaken voor de 1. Een nieuwe klok is in de maak en dat is hard nodig ook, want de pas gekozen president gaat grote schulden maken om de Amerikaanse economie niet alleen uit het slop te halen maar ook nog eens grondig te verbouwen. Het is de rekening die hangt aan het bordje Obama/Change.

Dat wordt een economische balanceeract zonder weerga. Vergelijkingen met de New Deal van voorganger Franklin Roosevelt, die aan de depressie van de jaren dertig een einde moest maken, zijn niet overdreven.

Obama belooft 150 miljard dollar in tien jaar te besteden aan duurzame energie met als belangrijkste opbrengsten minder olieafhankelijkheid en 5 miljoen banen. Dat laatste is nodig ook want alleen al afgelopen maand zijn 157.000 banen verloren gegaan. En de uitstoot van arbeid ontwikkelt zich in een heel rap tempo. Nog eens 2 miljoen banen komen erbij door zware investeringen in de Amerikaanse infrastructuur. Elk gehucht in de VS krijgt een goede internetverbinding en de gezondheidszorg wordt zwaar op de schop genomen. En dan moet ook nog eens het 700 miljard dollar grote reddingspakket voor de Amerikaanse banken en hypotheekinstellingen worden uitgevoerd. De lijst is bij lange na niet compleet.

Wie gaat dat betalen? Voorlopig niet de Amerikaanse belastingbetaler, want die is tijdens de campagne een belastingverlaging in het vooruitzicht gesteld. En de rijke Amerikanen die onder de vorige president volop werden bediend, moeten hun privileges opgeven, maar dat levert te weinig op om alle nieuwe wensen te bekostigen.

Wat heeft Barack Obama aan beginkapitaal? Vertrouwen. De kiezer heeft hem dat massaal gegeven. Op basis van dat vertrouwen kan Obama collectief bezit opbouwen, in plaats van de individuele welvaart die onder zijn voorganger George Bush voorrang kreeg. Obama moet een boven elke verdenking verheven minister van financiën aanstellen als regisseur voor de tweede versie van de New Deal. Goede kandidaten dienen zich aan. Lawrence Summers zat in de Treasury onder Bill Clinton en heeft naast grote ervaring ook wereldwijd een goede reputatie. Dat geldt in iets mindere mate voor Rahm Emanuel, voormalig Clinton-adviseur en lid van het Huis van Afgevaardigden. Obama zal het wel uit zijn hoofd laten om iemand uit het besmette bankiersvak binnen te loodsen. Een fout die zijn voorganger wel maakte met Wall Street-bankier Henry Paulson.

De VS zijn momenteel hard op zoek naar financiers van de plannen. Dat dient over de grens te gebeuren. Ondanks het hoge bedrag dat de nationale schuldteller aangeeft, wordt Amerikaans schatkistpapier nog wel verkocht. De Amerikaanse buitenlandse schuld is met circa 65 procent van het bruto binnenlands product aanzienlijk lager dan die van Japan (180 procent) of Italië (120). De wereld is bereid mee te betalen aan het Amerikaanse herstel omdat dat ook in het eigen belang is.

Daar zit één maar aan. Obama liet voor zijn verkiezing meermalen doorschemeren te voelen voor bescherming van Amerikaanse banen ten koste van werk voor lagelonenlanden. En dat zijn, met China voorop, nu net de grootste potentiële geldschieters. Waar protectionisme de kop op steekt, verdwijnt de leenbereidheid. Op dat moment moet hij kiezen voor het applaus op eigen erf of in den vreemde.

Barack Obama omhelst zijn dochter Malia na zijn overwinningsspeech in Chicago. (FOTO AFP)Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden