Wie ben je nog in je eentje, op een eiland?

Franse zeilster schrijft roman over overlevende van een schipbreuk

Tegen het eind van januari zet een Frans stel voet aan wal op een eiland niet ver van Antarctica. Het is een wat vreemd, maar op zijn eigen wijze gelukkig stel. De teruggetrokken Louise is een fanatiek bergbeklimster. Door de week werkt ze op een belastingkantoor. Ludovic is een uitbundige, zorgeloze rijkeluiszoon die congressen voor managers organiseert. Beiden zijn midden dertig. Op een dag voelen ze het kriebelen en besluiten ze er een jaartje tussenuit te knijpen. Nu kan het nog! Ze kopen een boot waarmee rond ze de Atlantische Oceaan zeilen.

Halverwege bereiken ze Zuidelijk Georgië, een verzameling onherbergzame, verlaten gletsjers van 150 bij 70 kilometer - een natuurreservaat. Hoewel de toegang streng verboden is, gaan Louise en Ludovic op verkenning uit. Maar een plotselinge storm overvalt hen en voert hun schip mee.

Daar staan ze, zonder eten, zonder kleren. Ineens zijn Louise en Ludovic stukken verder van hun comfort-zone verwijderd dan ooit de bedoeling was. Ze vinden een onderkomen in de vervallen barakken en smeltovens van de verlaten walvisjagersbasis Somness.

Isabelle Autissier kent de barre omstandigheden waarin haar personages moeten overleven. Ze is niet voor een kleintje vervaard, en zeilde in 1991 als eerste vrouw in een wedstrijd in haar eentje de wereld rond. Ze schreef essays, romans, zelfs een operalibretto, en werkt ook als radiopresentatrice. Bovendien is ze sinds 2009 de voorzitster van de Franse afdeling van het Wereld Natuurfonds. In de Franse stationskiosken liggen grote stapels van de pocketuitgave van het boek 'Passer par le Nord', dat zij samen met de diplomaat/schrijver Erik Orsenna schreef over de verdwijning van de Noordelijke ijskap en de gevolgen daarvan.

Maar maak u geen zorgen, 'Plotseling, alleen' is wel degelijk een echte roman, met personages van vlees en bloed, die voor echte dilemma's komen te staan, en zeker geen met ledepoppen en gebeurtenissen aangekleed ecologisch pamflet.

Gedwongen op het eiland te overwinteren, slaan Louis en Ludovic aan het improviseren. Ze meten zich zo goed en zo kwaad als het gaat wat kleren aan, vervaardigen meubels, gaan jagen en vissen en leren zich te voeden met de volop aanwezige koningspinguïns. "Eenmaal gevild, hou je aan weerszijden van de borstbeenkam slechts de twee aanhechtingen van de vleugels over, die op naar vis riekende kipfilets lijken," leren we. Daar proberen Louise en Ludovic dan het beste van te maken: "Ze koken ze in een mengsel van zoetwater en zeewater om ze te zouten en doen alsof ze er plezier in hebben om ronkende namen aan hun magere kostje te geven; 'geurige kippenborst op een bedje van veren'; 'een overheerlijke bouillon van pinguïnvleugel'."

Aanvankelijk lijkt het boek een met vaardige hand geschreven variant van het Robinson Crusoë-verhaal. Zeer goed gedaan, vol levendige details, maar qua strekking voorspelbaar: een spannende roman over mensen die teruggeworpen worden op de essentialia van het bestaan, en die in hun eenzaamheid een blik werpen in hun eigen diepste afgronden.

Met het tweede gedeelte geeft Autissier echter nog een andere dimensie aan haar boek door een moreel aspect in het spel te brengen.

Ludovic sterft onder dramatische omstandigheden, Louise wordt op miraculeuze wijze gered en keert terug naar de vertrouwde wereld. Maar voor wie ontkomen is aan een gruwelijke, eenzame dood, blijkt het oude leven niet meer zo vertrouwd. Wanneer je opeens als enige overlevende van een bloedstollend avontuur in de schijnwerpers van de media staat, is het moeilijk om jezelf te blijven. Ook al omdat de gebeurtenissen het leven van Louise zo ingrijpend hebben veranderd dat het voor haar zelf soms moeilijk is om nog te weten wie ze is. Het verhaal over de dood van Ludovic dat Louise aanvankelijk aan de journalisten vertelt, is een deels uit schaamte en vermoeidheid, deels gemakshalve versimpelde versie van de ware gebeurtenissen. Voor het publiek mag haar verhaal niet te ingewikkeld zijn.

Wanneer ze spijt krijgt van die aangepaste versie, kan ze niet meer terug. De media vergeven iemand die hun voorliegt nooit, hoe navoelbaar ook de redenen zijn. Pas wanneer Louise opnieuw op een eiland een vorm van eenzaamheid vindt, lukt het haar om met haar belevenissen in het reine te komen. Heeft iemand die niets heeft om zich over te schamen, wel echt geleefd? Dat is de intrigerende vraag die onwillekeurig opkomt na het lezen van deze pakkende, sober geschreven roman.

Isabelle Autissier: Plotseling, alleen Vert. Floor Borsboom. De Bezige Bij; 224 blz. euro 18,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden