Wichmond vreest voor superstal

Zakenman wil groot voorbeeldbedrijf van de Nederlandse melkkoe naast idyllisch landgoed in de Achterhoek

Fietsers waaieren uit op de wegen rond kasteel Hackfort bij Wichmond. Het coulissenlandschap in dit deel van de Achterhoek is populair bij toeristen. De fietsers merken weinig van de ophef in dit dorp in de gemeente Bronckhorst. Zakenman Kees Koolen is het gesprek van de dag. Hij wil pal naast het landgoed een stal bouwen. En wat voor eentje. Een joekel, de grootste van Nederland met maximaal 1445 runderen. Het internationale uithangbord van de Nederlandse melkkoe.

Heel Wichmond vraagt zich af waarom Koolen juist deze plek hiervoor uitkiest, zegt voorzitter Rob Schouten van Dorpsbelang Wichmond-Vierakker. "Er heerst veel onrust en die wordt vooral gevoed door informatietekort", merkt hij. Had Koolen volgens hem ingespeeld op de nabuurschapstraditie in de Achterhoek door zijn plannen te delen, dan zouden de reacties wellicht positiever zijn. "Want we zijn hier namelijk niet anti-boer."

Alles draait om een voormalige varkenshouderij aan een weg naast het landgoed. Koolens bedrijf Dutch Dairy Genetics (DDG) kocht het en maakte grootse, stapsgewijze verbouwingsplannen.

Het gemeentebestuur van Bronckhorst moet beslissen of het een veehouderij toestaat van twee hectare met 138 melkkoeien, 200 stuks jongvee en 50 fokstieren. Maar intussen heeft de provincie Gelderland voor de vervolgfase al een vergunning verleend: voor 1445 runderen.

Toen die omvang duidelijk werd, gingen de alarmbellen af in Wichmond, een hechte gemeenschap met 650 inwoners. Bij Natuurmonumenten bijvoorbeeld, beheerder van het landgoed Hackfort. De vereniging voelt zich overrompeld door het plan en zinspeelt op actie. Het cultuurlandschap dreigt te worden aangetast, zegt Merijn Biemans van Natuurmonumenten. "We willen met Koolen in gesprek. Ook met 'maar' 388 koeien en stieren is er sprake van een megastal."

Wichmond leeft op snippertjes informatie en de tamtam. Wat wil Koolen? Hij blijkt niet beschikbaar voor commentaar. Koolen heeft een vermogen verdiend met de verkoop van de site Booking.com. Zijn linkedinprofiel meldt dat Koolen werkt aan een melkveehouderij met 100.000 koeien in Brazilië. Deze week werd de dorpelingen iets meer duidelijk, nadat b. en w. aan DDG hadden opgedragen de buurt te informeren. In de dorpsbrievenbussen zat meer uitleg.

Koolens stal moet uitgroeien tot internationaal uithangbord van een Nederlandse exporttopper: de melkkoe. Een proeftuin voor nieuwe techniek; een voorbeeldbedrijf. "Wij denken dat het belangrijk is om een voorbeeldbedrijf in Nederland te hebben waar men internationaal tegenop kan kijken", schrijft DDG-adviseur Marcel Schiphorst. "Naast het produceren van melk is ons doel embryo's te produceren en die wereldwijd uit te zetten."

DDG zegt te hopen dat hiermee de onrust verdwijnt. Maar in Wichmond leven veel vragen, vertelt Schouten. "Er is veel aarzeling over de plek, vlak naast een beschermd natuurgebied", zegt hij. "Hoe wordt de stal landschappelijk ingepast? Maar: je kunt niet zomaar tegen zijn. Koolen moeten we de ruimte geven om alsnog acceptatie voor zijn plan te kunnen krijgen." Hij beseft dat zoiets lastig zal zijn: "Een andere plek zou zich beter lenen voor zijn plannen."

Bovendien is de onrust al overgeslagen op de Gelderse politiek. PvdA en GroenLinks stellen kritische Statenvragen over de verleende provinciale vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet.

PvdA-Statenlid Anna-Lena Hedin-Penninx zegt dat bij de komst grootschalige landbouwbedrijven de kleine boer en de omwonenden te vaak de dupe zijn. "Grote bedrijven slorpen de fosfaatrechten op van de kleinere", constateert de Achterhoekse sociaaldemocraat.

Dorpsbelang belegt komende maand een informatieavond, waarvoor Koolen ook een uitnodiging ontvangt. Schouten probeert de middenkoers te varen. Wichmond heeft net een coöperatie voor zonne-energie opgericht. "Je zou kunnen denken aan zonnepanelen op die stal", suggereert hij. Het neemt het pijnpunt, de locatie, niet weg. DDG wijst in de brief fijntjes op de huidige vergunning: die staat een stal voor 10.000 varkens toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden