gezondheid

WHO: suikertaks werkt echt

Beeld thinkstock

Veertig cent meer betalen voor uw cola? Door de prijs van suikerhoudende drankjes op te krikken gaan mensen er echt minder van drinken, blijkt uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Een 'suikertaks' is derhalve een effectieve maatregel om obesitas, diabetes type 2 en tandbederf terug te dringen. Maar Nederland wil er niet aan.

De WHO vergeleek het belastingbeleid in elf verschillende landen en de effecten daarvan op het voedingspatroon en de gezondheid van consumenten. Uit het onderzoek blijkt dat het verhogen van de prijs van suikerhoudende drankjes met minstens 20 procent een 'bewezen effect' heeft op het terugdringen van de consumptie ervan.

En dat is hard nodig, stelt de WHO in het rapport. Sinds 1980 is het aantal mensen met obesitas wereldwijd meer dan verdubbeld. In 2014 kampte 39 procent van de volwassenen met overgewicht, van wie 13 procent met obesitas. Ook het aantal mensen met diabetes stijgt onrustbarend snel: van 108 miljoen in 1980 naar 422 miljoen in 2014.

Levens redden

"De consumptie van vrije suikers is een bepalende factor in de wereldwijde toename van het aantal mensen met obesitas en diabetes", zegt Douglas Bettcher van de WHO in een persverklaring. "Als overheden producten zoals frisdrank extra belasten, kunnen ze levens redden en de kosten voor de zorg terugdringen."

Verschillende landen experimenteren daarom met het extra belasten van ongezonde drankjes en voeding. Zo heft het door obesitas geplaagde Mexico sinds januari 2014 accijns op niet-alcoholische suikerhoudende dranken, waardoor die zo'n 10 procent duurder zijn geworden. Ook ongezonde snacks als chocola, pudding en snoep zijn 8 procent in prijs verhoogd. Met succes: in een jaar tijd is de verkoop met gemiddeld 6 procent gedaald.

Meer betalen

In Hongarije moeten consumenten sinds 2011 extra belasting betalen voor verpakte producten die rijk zijn aan suiker, zout of cafeïne. Uit onderzoek van het Hongaarse Instituut voor Gezondheid en Ontwikkeling bleek een jaar later dat 26 tot 32 procent van de consumenten deze producten minder vaak kocht. Al speelde daarbij niet alleen de prijsverhoging, maar ook een 'beter bewustzijn' van de eigen gezondheid een rol.

Zelfs de Britten, die niet bekend staan om hun gezonde levensstijl, gaan overstag voor de suikertaks. Mede onder druk van tv-kok Jamie Oliver besloot het Britse kabinet dit jaar dat de frisdrankindustrie vanaf 2018 een speciale belasting moet betalen op suikerhoudende frisdranken. "Ik kan niet aan de generatie van mijn kinderen uitleggen dat we wisten hoe groot dit probleem was, maar er niks aan hebben gedaan", aldus minister George Osborne van financiën.

Andere Europese landen die extra belasting heffen op ongezonde producten zijn Finland (95 cent per kilo snoep of ijs) en Frankrijk (7,16 euro per honderd liter suikerhoudende drank). Denemarken voerde in 2011 een belasting in op producten met verzadigd vet, maar schafte die in 2013 weer af. Dat kwam onder meer door een gebrek aan coördinatie van gezondheidsorganisaties, stelt de WHO.

Bovendien had Denemarken te weinig zicht op de effecten op de volksgezondheid en economie. Dat laat zien dat het essentieel is om bij het invoeren van extra belastingen goed te bestuderen wat de verwachte resultaten zijn, aldus de WHO, en om die later te vergelijken met het daadwerkelijke effect.

Geen suikertaks in Nederland
In Nederland zijn voorlopig geen plannen voor een suikertaks, laat een woordvoerder van minister Edith Schippers (volksgezondheid) desgevraagd weten. "We volgen de ontwikkelingen met interesse, maar de minister zet liever in op verbetering van producten zelf. Daar hoort ook suikerreductie in frisdrank bij."

Het CDA is wel voorstander van een suikerbelasting, zo bleek vandaag tijdens de presentatie van hun nieuwe verkiezingsprogramma. De opbrengst kan besteed worden aan voorlichting over gezond leven en het stimuleren van sport. Dat laatste is een goed idee, stelt de WHO. Als de extra opbrengsten worden gebruikt om de zorg te verbeteren en meer bewegen te bevorderen, kan de prijsverhoging van frisdrank op meer begrip rekenen bij consumenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden