'Whiskybosje minister van afgedane zaken'

Naarmate het minibusje van Le Grand Baljew vanuit de Surinaamse grensplaats Albina de hoofdstad Paramaribo nadert, wordt de discussie voorin steeds heftiger.

Stanley, die al als een luidruchtig soort reisleider fungeert en 'Cottica' brult als we de Cottica-rivier oversteken, voorts 'Commewijne' bij de Commewijne, maakt steeds grovere grappen over 'Bosje', de in verdrukking geraakte Surinaamse president Wijdenbosch, die vandaag het mikpunt is van opnieuw een 'grootste betoging uit de Surinaamse geschiedenis', de derde in een week. Vooral 'Whiskybosje' moet het ontgelden, en dat slaat dan op 's mans vloeibare voorliefde. ,,Bosje moeten ze straks minister maken van afgedane zaken'', klinkt het twee rijen verder, maar het meeste gaat in het Sranan tongo, het Surinaams, en dus voor de buitenstaander nauwelijks te volgen. Het busje schudt en davert, bij elke grol over Bosje, en dat komt niet alleen door het beroerde wegdek. Nee, ook bij de 'import-Surinamers' uit Nederland heeft Bosje het verbruid.

Tina, de Surinaamse dame naast me, is ernstiger, maar heeft al evenmin een goed woord over voor de op zijn laatste benen lopende Surinaamse president. ,,Bosje heeft de zaak verprutst'', zegt ze. ,,Bosje kan het wel schudden.'' Haar ernst heeft met iets anders te maken, maar toch ook weer zijdelings met de hopeloze toestand waarin Suriname sinds een paar weken economisch en maatschappelijk verzeild is geraakt. Via de omweg door Frans-Guyana - door de stakingen kunnen SLM en KLM niet meer vliegen op Paramaribo - gaat ze haar doodzieke moeder bezoeken in de hoofdstad. Die ligt nu thuis bij haar zuster aangezien 's Lands Hospitaal zich niet meer in staat achtte haar te verzorgen. Gebrek aan alles, medicijnen, mankracht, waardoor moeder nu in huiselijke kring haar dood moet afwachten. Tina komt haar zuster en broer aflossen.

De chauffeur zet de autoradio aan. ,,Welcome to Paramaribo, waar het volk de straat op is om van zich te laten horen'', doet de radiopresentator half in het Engels, waarna een scabreus liedje volgt over 'Schommelen en wippen', waar menigeen ook weer vreselijk om moet lachen. ,,Er is heel veel volk op de been'', vervolgt hij, ,,sportief gekleed, veel gympen, want er wordt flink gelopen.'' Zeker is in elk geval dat de demonstratie van deze maandagmiddag, de dag voor de ontknoping in De Nationale Assemblee, het Surinaamse parlement, de grootste is die tot dusverre tegen Wijdenbosch gehouden is. Nee, ontslag van het voltallige kabinet, de vice-president incluis, is niet genoeg. 'Bosje moet weg', met minder neemt men geen genoegen. Vandaar het recordaantal van zestig-, tot zeventigduizend deelnemers, waarmee Jiwan Sital, voorman van de politieke vleugel van de FAL, de federatie van arbeiders in de landbouw, en een van de leiders van het verzet tegen Wijdenbosch aan het eind van de betoging pronkt. Zelfs de gesloten en weinig politieke Chinese gemeenschap is de straat opgegaan. Maar ja, die heeft als geen ander de vinger aan de pols van het financiële wereldje, de valutahandel, goud en andere edelmetalen, en ziet dan ook, zoals dat heet, met lede ogen hoe de regering er niet in is geslaagd de vrije val van de koers van de Surinaamse gulden te beteugelen. ,,Morgen is de final day'', zegt Sital, maar doet een beroep op de mensen om niet massaal naar het parlementsgebouw op te trekken.

De parlementariërs moeten hun werk kunnen doen, heet het, en dat werk bestaat uit het aannemen van een motie van wantrouwen tegen Bosje. Maar bovenal is het Gestructureerd Samenwerkingsverband, de verzetskoepel tegen Wijdenbosch, bevreesd dat al te driest optreden van betogers politie en leger kan verleiden tot hard optreden.

,,De crisis is nationaal en de crisis is compleet'', zegt Sital. ,,En de consequentie zullen we morgen zien in het parlement, dan is de grote confrontatie''. Hij denkt al zeker 27 van de 51 parlementariërs achter de motie tegen Wijdenbosch te hebben, en hoopt op meer, nu de NDP, de partij van Wijdenbosch, zaterdag onder de bezielende leiding van Desi Bouterse ook heeft aangedrongen op aftreden van Bosje, plus vervroegde verkiezingen.

Daar zit hem nu de kneep. Het Gestructureerd Samenwerkingsverband zit op dat laatste niet te wachten, en wil liever een nationaal kabinet op brede basis volgens de huidige krachtsverhoudingen in de Assemblee. Toch benauwd misschien dat Bouterse electoraal weer een of ander konijn uit de hoed tovert.

Maar hoe dan ook, de dagen van Bosje lijken geteld, de politiek en 'het volk' hebben hem laten vallen als een baksteen. Het zwartste scenario is een halsstarrig aanblijven van de uitgekotste president. Dan pas kan echt de vlam in de pan slaan.

Het drama-Wijdenbosch heeft het karakter van een broedermoord gekregen. Bosje's broer John Wijdenbosch, voorzitter van de Asfa, de associatie van Surinaamse fabrikanten, heeft een dringend beroep gedaan op broer Jules om de eer aan zichzelf te houden en af te treden. Om zo die motie van wantrouwen te ontlopen en een begin van een einde te maken aan de chaos.

Een chaos die vooral de mensen op straat treft. ,,Weet je'', zegt Tina, als we aan de hoofdstedelijke Waterkant zijn aangeland, ,,toen ik hier in april was moest ik voor dit flesje Fernandez-limonade 250 gulden betalen en nu 900. En de mensen verdienen geen cent meer hoor.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden