Wethouder en burgemeester, de mooiste banen die er zijn

redactie: Teun Lagas, Jurre Plantinga, Ingrid Weel

"Wethouder van financiën en locoburgemeester van de gemeente Amsterdam was de leukste baan die ik ooit heb gehad." Het zijn woorden van VVD'er Frank de Grave van enkele jaren geleden. Vijf jaar lang was hij wethouder van de hoofdstad, tot Hans Dijkstal in 1996 vroeg of hij naar Den Haag wilde komen.

De Grave mocht staatssecretaris van sociale zaken en werkgelegenheid worden. Een kans die hij niet kon laten lopen. Het werd daarna alleen maar mooier, want na twee jaar mocht hij in het kabinet-Kok II minister van defensie worden. Hij kreeg te maken met belangrijke kwesties als de politieke nasleep van het drama-Srebrenica en de aanschaf van de JSF.

De Grave heeft het ministerschap ook met voldoening gedaan, maar die baan in Amsterdam was toch mooier. De stad, de mensen, het resultaat van je werk snel kunnen zien en dan ook nog zonder hordes camera's om je heen. Prachtig. PvdA'er Lodewijk Asscher weet dat ook wel - veelvuldig zei hij zijn klus in Amsterdam te willen afmaken - toch wordt hij nu minister.

Meerdere lokale bestuurders zijn hem voor gegaan. Maar niet iedereen is dat evengoed bevallen. D66'er Hayo Apotheker wist na zijn korte periode als minister van landbouw niet hoe snel hij weer terug moest naar het burgemeesterschap. Hij was ooit begonnen in zijn geboorteplaats Loppersum, daarna volgden Muntendam, Veendam en Leeuwarden. Toen belde Els Borst.

Varkenssector
Apotheker hield het na tien maanden voor gezien in Den Haag. Het lukte hem niet om D66 een groener gezicht te geven, wat eigenlijk de opdracht was. De Fries was meer bezig om de varkenssector te helpen bij een grote herstructurering. Hij voelde zich daarbij niet gesteund door zijn collega-ministers, en trad af. In Steenwijkerland, als burgervader, voelde hij zich meer senang. Sneek en Súdwest-Fryslân volgden.

Dat burgemeester zijn iets heel anders is dan het ministerschap weet ook Alexander Pechtold. De D66-voorman wreef dikwijls in zijn ogen toen hij in 2005 minister van bestuurlijke vernieuwing werd. Hij noemde de Haagse politiek 'veel vuiler en vunziger dan mensen denken'. Dus meneer Asscher, u bent gewaarschuwd.

Alhoewel; Pechtold is nog steeds in de landelijke politiek actief. Hij is niet de enige. De Leidse VVD-wethouder Melanie Schultz van Haegen werd met veel plezier in 2002 staatssecretaris van verkeer en waterstaat. Niet alles verliep vlekkeloos. Toen ze zonder overleg met de Tweede Kamer de nieuwe NS-dienstregeling zou hebben goedgekeurd, was het maar goed dat ze met zwangerschapsverlof ging. De Kamer was boos. Inmiddels is dat allang vergeten en vergeven.

Linten doorknippen
Schultz neemt na twee jaar ministerschap in Rutte I straks in het kabinet-Rutte II ook gewoon weer plaats. Het doorknippen van linten bij nieuwe wegen en tunnels of het onthullen van verkeersborden waar groot 130 op staat, is haar op het lijf geschreven. Ze is de nieuwe Neelie Kroes op verkeer.

In het nieuwe kabinet zal naast Asscher nog een politicus uit een gemeente plaatsnemen. Sander Dekker is nu nog VVD-wethouder van financiën en stadsbeheer in Den Haag. Als wethouder van onderwijs, jeugd en sport tussen 2006 en 2010 kreeg hij naamsbekendheid door zijn werk op het gebied van het wegwerken van taalachterstanden, schooluitval en werkloosheid onder jongeren. Dekker, die tot voor kort een rode bril droeg, mag vanaf ergens volgende week als staatssecretaris van onderwijs laten zien wat hij landelijk waard is. En wie weet waar het eindigt.

Kijk naar Ahmed Aboutaleb, begonnen als PvdA-wethouder in Amsterdam. Dat deed hij blijkbaar zo goed, dat hij bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 ruim tienduizend stemmen meer kreeg dan - jawel daar is ie weer - toenmalig lijsttrekker Lodewijk Asscher. Na een kort staatssecretariaat (2007 -2008) werd Aboutaleb benoemd tot burgemeester van Rotterdam. Over droombanen gesproken.

Van college van b. en w. naar het kabinet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden