Wetenschappers trekken te snel conclusies uit sociale media

Beeld anp xtra

De derde november van 1948 was een zwarte dag in het bestaan van de Chicago Tribune. Harry Truman had een dag eerder de presidents-verkiezingen gewonnen, maar de krant kopte met: 'Dewey verslaat Truman'. Dat was gebaseerd op een telefonische peiling onder de kiezers, maar de krant had niet beseft dat ze veel te weinig fans van Truman aan de lijn had gekregen.

Sindsdien is de techniek van het peilen een stuk verbeterd, schrijven een Canadese en een Amerikaanse wetenschapper deze week in het vakblad Science. Maar met de opkomst van sociale media dreigen opiniepeilers en sociale weten-schappers in dezelfde valkuil te lopen.

"Veel onderzoekers denken - of hopen - dat als ze maar genoeg data verzamelen, ze alle onregelmatigheden er wel uit selecteren", schrijven ze. "Maar het oude adagium van de sociale wetenschap geldt nog steeds: weet wat u meet."

25 miljoen tweets
De verleiding is groot. Onderzoekers willen graag weten wat er op straat speelt. Wat vindt men van de elektrische sigaret? Wie maakt zich zorgen om diabetes? De antwoorden liggen op Twitter of Facebook voor het grijpen. Na de bomaanslag vorig jaar bij de marathon van Boston hadden de twee wetenschappers in een mum van tijd 25 miljoen tweets hierover te pakken. Dat zijn aantallen waar men vijf jaar geleden alleen van kon dromen.

Maar van wie komen die antwoorden? Als iets trending is op Twitter, is niet iederéén er druk mee. De app Instagram wordt in Amerika vooral gebruikt door jongeren tussen de 18 en 29 jaar, terwijl Pinterest wordt gedomineerd door rijke vrouwen van 25 à 34 jaar. Onderzoekers weten dat wel maar corrigeren er zelden voor. Als dat al kan.

Zo zijn er meer valkuilen. Veel gebruikers van sociale media doen zich anders voor dan ze zijn. Het zijn reclamejongens of zaakwaarnemers van beroemdheden. Soms zijn het fantoomaccounts of is het gewoon spam. De helft van alle Twitter-accounts die in 2013 zijn aangemaakt, is inmiddels verwijderd.

Napraten of afhaken
Bovendien stuurt een sociaal platform het gedrag van de gebruikers. Mensen praten elkaar na op internet, en anders haken ze af. "Soort zoekt soort", zeggen de onderzoekers. "Zat er op Facebook naast 'Like' ook maar een 'Dislike'."

Veel onderzoekers in de sociale wetenschappen zijn zich van deze problemen bewust, schrijven de twee in Science. Maar niet allemaal. Voor hen is het nuttig om de techniek van peilingen via social media te verfijnen om niet in dezelfde fouten te vervallen als destijds met de telefonische enquêtes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden