Nieuws Gezondheid

Wetenschappers: Trek ten strijde tegen onjuiste informatie over vaccinatie

Vlot vaccineren in Rotterdam, tegen difterie, tetanus en polio (links) en tegen bof, mazelen en rodehond (rechts). Beeld Robin Utrecht, ANP

Wetenschappers wereldwijd roepen op om  samen te strijden tegen misinformatie over vaccinatie. 

Afkeer van vaccineren staat inmiddels in de top-10 van de wereldranglijst van gevaren voor de volksgezondheid. Om dit gevaar te keren moeten overheden, sociale media en zoekmachines maatregelen nemen tegen de misinformatie die rondgaat over vaccins.

Dat is de boodschap van een verklaring die een groep vooraanstaande wetenschappers vandaag publiceert in het Journal of Health Publications. Het vakblad roept lezers op de verklaring te ondertekenen en te verspreiden. “Hoewel de overgrote meerderheid van artsen en ouders aan vaccinatieprogramma’s blijft deelnemen, wordt het vertrouwen van een groeiend aantal ouders ondergraven door een wereldwijde campagne van misinformatie, vooral via sociale media”, aldus de verklaring. 

Mazelen zijn terug

De ‘anti-vax’ beweging schaadt de enorme gezondheidswinst die in de afgelopen eeuw is geboekt met vaccins tegen tal van infectieziekten, zeggen de wetenschappers. Mazelen, een ziekte de ooit wereldwijd twee miljoen levens per jaar eiste, was nagenoeg verdwenen, maar is weer terug. En niet alleen in ontwikkelingslanden; in meer dan dertig Europese en Noord-Amerikaanse landen is de vaccinatiegraad tegen mazelen inmiddels gedaald tot onder de kritische grens van 95 procent van de bevolking. 

Er zijn nieuwe maatregelen nodig om de trend te keren, zegt de verklaring. Sociale media en zoekmachines zouden een schaal van betrouwbaarheid moeten ontwikkelen voor berichten over het onderwerp. En evident onjuiste informatie over vaccins zouden ze net zo moeten behandelen als beelden van seks en geweld en berichten met dreigementen. Zoekmachines zouden gebruikers ook moeten voorzien van informatie over vaccins die is gebaseerd op degelijke wetenschappelijke bronnen.

Gezondheid van de samenleving

Overheden zouden vaccinatie verplicht moeten stellen als duidelijk is dat de volksgezondheid daarmee is gediend. Een vaccin beschermt niet alleen de eigen gezondheid maar die van de hele samenleving. Die bescherming van de samenleving is een taak van de overheid, zeggen de wetenschappers. Vaccinatie moet daarom op gelijke voet komen met het handhaven van de wet, het blussen van branden, de zorg voor algehele hygiëne en andere overheidstaken.

Dat is een teer punt in landen, zoals Nederland, waar vaccineren wordt gezien als een individuele keuze (of correcter: een keuze die ouders voor hun kinderen maken). Het speelt ook een rol in de discussie over het wetsvoorstel dat nu in de Tweede Kamer op tafel ligt en dat kinderdagverblijven het recht geeft niet-gevaccineerde kinderen te weigeren, zoals sommige kinderdagverblijven nu al doen.

Vertrouwen

Met die wet legt de overheid de verantwoordelijkheid bij de kinderopvang, zeggen critici, terwijl ze die verantwoordelijkheid zelf zou moeten dragen. “Het is cruciaal dat de overheid haar betrouwbaarheid toont”, zegt Marcel Verweij, hoogleraar filosofie aan Wageningen Universiteit die veel onderzoekt doet naar de vaccincontroverse. “In reactie op de controverse wordt vaak geroepen dat het vertrouwen moet worden hersteld met informatiecampagnes. Maar vertrouwen kun je niet terughalen. Dat moet je verdienen, door je betrouwbaarheid te tonen in het bewaken van de volksgezondheid.”

Lees ook:

‘Maak vaccinatie verplicht voor toegang tot kinderopvang’

De overheid moet duidelijker zijn over het belang van het vaccineren van kinderen tegen onder meer de mazelen. Ga ouders vertellen dat vaccineren de norm is, adviseert een commissie aan het kabinet. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden