Wetenschappers ontdekken lichtgevende discokikker

De fluorescerende gestippelde boomkikker. Beeld Carlos Taboada et al

Overdag is hij een ietwat mottige boomkikker in een saai groen pakje met bruin-rode stippen. Maar zodra de schemer valt ontpopt hij zich tot een opvallende verschijning met een gespikkelde fluorescerende blauw-groene jas. 

Hypsiboas punctatus, we noemen hem voor het gemak Hypsi, is het eerste gewervelde landdier dat over dit soort lichtgevende kwaliteiten lijkt te beschikken. Onderzoekers van het Bernardino Rivadavia Natural Sciences Museum in Buenos Aires ontdekten de bijzondere eigenschap van Hypsi per ongeluk toen ze het pigment bestudeerden van gestippelde boomkikkers.

Gestippelde boomkikkers komen relatief veel voor in het regenwoud van Argentinië. Maar lichtgevende capaciteiten bij landdieren zijn zeldzaam. Hypsi bleek onverwachts fel lichtgevend blauw-groen te worden onder UV-licht. Fluoresceren noemen wetenschappers het talent om licht op de korte golf te absorberen en het weer af te stoten op de lange golf. Op land kunnen alleen sommige papegaaisoorten en een enkele schorpioen dat ook. Er zijn wel veel zeedieren, zoals koralen, vissen en schildpadden die kunnen fluoresceren.

Als een volle maan

Hypsi is ook uniek omdat hij voor het glanzen gebruik maakt van zijn lymfeklieren die de lichtstralen absorberen en weer afgeven door zijn doorschijnende huid. Andere lichtgevende gewervelde dieren doen dat op basis van proteïneverbindingen. Afhankelijk van het omgevingslicht kan Hypsi 19-29 procent oplichten.

De onderzoekers waren verrast door de felheid waarmee de boomkikker oplichtte. Ongeveer 18 procent van een volle maan op een heldere nacht en voldoende voor andere boomkikkers om eventuele partners in de nacht te herkennen. Wat het exacte nut is van Hypsi’s discopak hopen de onderzoekers te ontdekken in het vervolgonderzoek. Ze denken wel dat deze ontdekking andere wetenschappers zal enthousiasmeren om meer aandacht te besteden aan het fluorescerende fenomeen. Ze hopen dat een UV-lamp binnenkort deel uitmaakt van de standaarduitrusting van de gemiddelde veldbioloog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden