Wetenschappers claimen de 'achilleshiel van kanker' te hebben gevonden

Borstkanker van heel dichtbij. Beeld Wikimedia Commons
Borstkanker van heel dichtbij.Beeld Wikimedia Commons

Kanker verhelpen door een veldslag in je eigen te lichaam organiseren: volgens wetenschappers is dat in de toekomst mogelijk. Zij ontwikkelden een methode om het immuunsysteem kankercellen beter te laten herkennen. Maar hun methode is wel heel erg duur.

Rianne Oosterom

De groep van dertig onderzoekers publiceerden hun bevindingen in het wetenschappelijke blad Science. Hun onderzoek vormt een doorbraak in een vorm van kankerbestrijding die 'immuuntherapie' heet. Door deze methode wordt een tumor niet met medicijnen aangevallen maar wordt het afweersysteem van de patiënt ingezet.

Undercover
Afweercellen herkennen kankercellen nu niet altijd: tumoren bestaan namelijk niet uit identieke cellen maar uit zeer verschillende cellen. Ook gaan de cellen vaak undercover: ze vermommen zich zo goed dat ze onherkenbaar zijn voor afweercellen.

Wij zijn bijvoorbeeld eerder geneigd te gillen als een man met een bivakmuts 's nachts in onze tuin rondscharrelt dan wanneer een oud vrouwtje tussen de viooltjes staat. Zo is het ook met afweercellen.

De doorbraak van de onderzoekers zit hierin: ze hebben een kenmerk gevonden dat in álle kankercellen van een persoon zit. Alsof je van iedere vreemde persoon - oma of bivakmuts - in je tuin gelijk kunt zien of het een inbreker is.

Kankercellen kunnen niet meer undercover gaan en worden altijd herkend. Er zijn twee mogelijke manieren om met deze informatie kanker te behandelen. Door een vaccin te ontwikken dat het afweersysteem traint om kankercellen te herkennen en bestrijden of door bestaande afweercellen die het kenmerk van de kankercel al herkennen te isoleren, te vermenigvuldigen en weer terug in het lichaam te plaatsen.

Spannend
Professor Charles Swanton van het UCL Cancer Institute in Londen, waar het onderzoek werd uitgevoerd, vindt de uitkomst van het onderzoek 'spannend'. "Nu kunnen we antigenen die in elke cel aanwezig is gebruiken als de achilleshiel van complexe tumoren," zegt hij tegen de BBC.

Maar let wel: de behandeling moet wel per persoon op maat gemaakt worden. Want alle kankercellen mogen dan eenzelfde kenmerk hebben, bij iedere persoon is dit kenmerk anders. De vraag is of zo'n behandeling überhaupt betaalbaar is.

Is het zo simpel?
Enthousiasme over de ontdekking is op z'n plaats, constateert Marco Gerlinger van het Institute of Cancer Research. Maar, zegt hij tegen de BBC: "Ik ben er niet zeker van of het echt zo simpel is."

Waar de onderzoekers beweren dat zij de achilleshiel van kanker hebben ontdekt, is Gerlinger voorzichtiger. Tumoren veranderen namelijk bliksemsnel en dat heeft invloed op de inhoud van het gemeenschappelijke kenmerk.

De nieuwe methode wordt pas over twee jaar getest. Tot die tijd moeten we voorzichtig zijn met een term als 'doorbraak', schrijft James Gallager in een analyse op de website van BBC.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden