Wetenschapper mag er privé eigen ideeën op nahouden en zelfs in een wonder geloven

Wetenschappelijk onderzoek begint altijd met iets simpels: met een vraag. Niet alleen de nieuwsgierigheid, ook de verwondering zit in de wetenschap ingebakken. Daarbij kent de academische wereld een zekere bescheidenheid: er zijn nog altijd méér verschijnselen die onverklaarbaar blijven, dan er al is ontrafeld. Er is nog zoveel te onderzoeken, zoveel dat nog lang niet vaststaat.

Alleen al daarom is het vreemd dat er zo zenuwachtig wordt gereageerd als een wetenschapper meldt dat hij of zij niet alles kan verklaren. Of zelfs iets heeft meegemaakt dat wetenschappelijk onverklaarbaar was, zoals de Maastrichtse hoogleraar Onno van Schayck.

Van Schayck heeft onder druk van de negatieve publiciteit een van zijn functies neer moeten leggen. Hij blijft aan als hoogleraar preventieve geneeskunde en lid van de Gezondheidsraad, maar treedt af als directeur van onderzoeksinstituut Caphri.

De hoogleraar, lijstduwer bij de ChristenUnie, kwam in opspraak na een tv-interview over de scheidslijn tussen geloof en wetenschap. Hij vertelde dat hij 25 jaar geleden een 'wonder' meemaakte, waarbij bij een zieke in zijn omgeving een been aangroeide na gebed. Onhandig daarbij was wel, dat hij suggereerde dat er bewijs zou zijn in de vorm van röntgenfoto's.

Geloof en wetenschap zijn twee domeinen, en moeten dat ook zijn. Daartussen valt de scheidslijn meestal prima te trekken. De geschiedenis heeft bewezen dat het kan: veel van de beroemdste wetenschappers waren gelovig. Dat weerhield hen niet van vragen stellen en kritisch onderzoek doen.

Het wantrouwen dat de Maastrichtse hoogleraar nu ontmoet vanwege één geloofservaring, is niet op zijn plaats. Van Schayck gaf in hetzelfde interview aan dat hij de oude zaak beschouwde als een ervaring uit de privésfeer. In zijn werk hanteert hij strikt wetenschappelijke criteria. Ook de universiteit van Maastricht ziet geen probleem. Het universiteitsbestuur vindt dat er ruimte moet zijn voor een wetenschapper om te praten over zijn persoonlijke geloofsbeleving. En zo moet het ook zijn.

Dat er nu aan de universiteit van Maastricht een debat komt over de verhouding geloof en wetenschap, is een mooie uitkomst. In 2006 organiseerde de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen ook al eens zo'n serie. De zaal was steeds volledig uitverkocht. Zo onderstreept de academische wereld haar kracht: door ook hierover lastige vragen te blijven stellen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden